Mwigizaji mkongwe wa Hollywood, Rita Moreno, mwenye umri wa miaka 94, amefichua kuwa ana chumba maalumu nyumbani kwake ambacho hutumia kutunza tuzo zote alizojinyakulia katika safari yake ya zaidi ya miaka 80 kwenye tasnia ya burudani.
Moreno ametoa kauli hiyo alipohudhuria hafla ya 2026 Día de Muertos Gala iliyofanyika jijini Los Angeles, Marekani, Oktoba 27, ambapo alizungumza kuhusu namna anavyohifadhi kumbukumbu za mafanikio yake.
“Nimeshinda vitu vingi sana. Tuzo zangu ziko nyumbani, nina chumba kimoja ambacho zote zimewekwa,” alisema Moreno.
Mwigizaji huyo ni miongoni mwa wasanii wachache duniani waliotunukiwa heshima ya EGOT, inayotolewa kwa watu waliofanikiwa kushinda tuzo kuu nne za burudani nchini Marekani, ambazo ni Emmy, Grammy, Oscar na Tony.
Alikamilisha mafanikio hayo mwaka 1977 baada ya kushinda tuzo ya Primetime Emmy kutokana na ushiriki wake katika kipindi cha televisheni cha The Muppet Show.
Safari yake ya mafanikio ilianza mwaka 1962 aliposhinda tuzo ya Oscar ya mwigizaji bora msaidizi kupitia filamu ya West Side Story Mwaka 1972 alitwaa tuzo ya Grammy kupitia kazi yake ya The Electric Company, kabla ya kushinda tuzo ya Tony mwaka 1975 kutokana na uigizaji wake katika tamthilia ya The Ritz.
Mwaka 1978 aliongeza tuzo nyingine ya Emmy baada ya kutambuliwa kama mwigizaji bora wa kike katika kipindi cha televisheni kupitia nafasi yake katika tamthilia ya The Rockford Files.
Mbali na tuzo hizo nne kubwa, Moreno amepokea heshima na tuzo nyingine nyingi katika kipindi chote cha kazi yake iliyohusisha maigizo ya jukwaani na filamu.
Kwa sasa, mwigizaji huyo anajiandaa kutimiza miaka 95 ifikapo Desemba 11, 2026, ambapo amesema anatarajia kusherehekea siku hiyo kwa kupata chakula cha jioni pamoja na marafiki zake wa karibu.
Akizungumzia hatua hiyo ya maisha yake, Moreno amesema anashangazwa na safari yake ya kufikia umri huo na kujiona bado anaendelea kuwa imara.
Pia amesema anajisikia mwenye heshima kubwa kuwa miongoni mwa wasanii wachache waliosalia kutoka kizazi cha dhahabu cha Hollywood (Hollywood’s Golden Age).
Amesema anafurahia kuendelea kuwa hai na kupata nafasi ya kushuhudia safari ndefu ya maisha yake katika tasnia ya burudani.
Mfanyabiashara na mwanamitindo maarufu barani Afrika, Zari Hassan, anayefahamika zaidi kwa jina la Zari The Boss Lady, ametoa ujumbe wa hamasa kwa wanawake, akiwahimiza kujituma, kujiamini na kupambana ili kutimiza ndoto zao badala ya kusubiri maisha bora yajilete yenyewe.
Kupitia ukurasa wake wa mtandao wa kijamii, Zari amesisitiza kuwa mwanamke mwenye malengo hapaswi kuamka kila siku akitumaini kupata maisha bora, bali anapaswa kuwa na dhamira na juhudi za kujenga maisha anayoyatamani.
Katika ujumbe wake, amewahimiza wanawake kuendelea kuzingatia malengo yao, kulinda amani ya mioyo yao, kufuatilia ndoto zao na kutowaomba radhi wengine kwa kuwa na matarajio makubwa katika maisha.
Katika ujumbe wake huo, Zari aliandika: “Mwanamke mwenye nguvu haamki akitumaini maisha yake yatakuwa bora, bali huamka akiwa na dhamira ya kuyajenga maisha hayo. Endelea kuzingatia malengo yako, linda amani yako, fuatilia ndoto zako na usiombe radhi kwa kuwa na malengo makubwa.”
Ujumbe huo unaonesha msisitizo wa Zari kuhusu umuhimu wa mwanamke kujitambua, kuwa na msimamo na kufanya kazi kwa bidii ili kufikia mafanikio anayoyahitaji.
Mbali na ujumbe huo, Zari ameshiriki pia picha zake akiwa amevalia vazi lililotengenezwa na kampuni ya JM International Collection, akionesha muonekano wake katika vazi hilo.
Hata hivyo, ameeleza kuwa mpiga picha wake rasmi alipoteza baadhi ya picha alizokuwa amempigia, lakini akashukuru kupata picha nyingine kupitia msaada wa mtu aliyekuwa nazo pamoja na zile alizokuwa amezihifadhi katika mtandao wa Snapchat.
Zari The Boss Lady ni miongoni mwa wafanyabiashara na watu mashuhuri wanaofuatiliwa sana Afrika Mashariki, akifahamika kupitia shughuli zake za biashara, mitindo ya maisha na ujumbe wake unaohusu kujitegemea na mafanikio.
Shirika la utangazaji la televisheni ya taifa ya China, CCTV, limesitisha kuonesha matangazo ya mechi za Ligi Kuu ya Hispania (La Liga), kufuatia utani wa mshambuliaji wa Real Madrid, Kylian Mbappé, kuhusu aliyekuwa kiongozi wa China, Mao Zedong.
Hatua hiyo imekuja licha ya Mbappé kuomba radhi kuhusu matamshi yake aliyokiri kuwa hayakuwa ya busara na yaliyoibua malalamiko makubwa nchini China.
Mbappé alikosolewa baada ya kueleza kuwa moja ya picha za kuchekesha zaidi kwake ni ile inayounganisha uso wake na mwili wa Mao Zedong, kiongozi wa zamani wa China ambaye bado ana nafasi kubwa katika historia ya taifa hilo.
Kutokana na kauli hiyo, China Media Group, kampuni inayomiliki CCTV, ilitangaza kusitisha matangazo ya mechi za La Liga baada ya malalamiko kuibuka kuhusu matamshi ya nyota huyo wa Real Madrid.
Tukio hilo pia limeathiri mahusiano ya kibiashara ya Mbappé na baadhi ya kampuni nchini China ambazo zimeripotiwa kusitisha ushirikiano wao na mshambuliaji huyo.
Baadaye, Mbappé aliomba radhi akieleza kuwa hakufikiria madhara ya kauli yake na kwamba sasa anaelewa namna ilivyowaumiza watu wengi nchini China na jamii za Wachina duniani kote.
“Kauli yangu haikuwa ya busara, na sasa ninaelewa kuwa iliwaumiza watu wengi nchini China na katika jamii za Wachina duniani kote,” alisema Mbappé.
Kwa upande wake, Wizara ya Mambo ya Nje ya China ilisema imepokea kwa uzito ombi la radhi la mchezaji huyo, huku Real Madrid na La Liga nazo zikiomba radhi kutokana na tukio hilo.
Awali, China Media Group ilikuwa imetaka Mbappé, Real Madrid na La Liga kuomba radhi, ikieleza kuwa hatua hiyo ilikuwa sharti muhimu la kumaliza mgogoro huo.
Hata hivyo, licha ya kupokea maombi hayo ya radhi, shirika hilo halijaweka wazi ni lini litaanza tena kuonesha mechi za La Liga.
Mao Zedong bado ni mtu mwenye nafasi kubwa katika historia ya China na chama tawala cha Kikomunisti, ingawa utawala wake pia unahusishwa na vipindi vya misukosuko mikubwa vilivyosababisha vifo vya mamilioni ya watu.
Katika mchezo wa Jumapili, Real Madrid iliibuka na ushindi wa mabao 3-0 dhidi ya Racing Santander, huku Mbappé, Jude Bellingham na Yan Diomande wakitajwa kuwa wafungaji wa mabao hayo.
DUNIANI: Madeni ya serikali yameendelea kuwa moja ya changamoto kubwa zinazoikabili dunia, huku mataifa mbalimbali yakikopa fedha kwa ajili ya kugharamia miradi ya maendeleo, kujenga miundombinu, kuimarisha huduma za kijamii na kukabiliana na changamoto za kiuchumi.
Hata hivyo, baadhi ya nchi zimejikuta zikiwa na madeni yanayozidi kwa kiwango kikubwa thamani ya bidhaa na huduma zinazozalishwa katika uchumi wao kwa mwaka mmoja.
Kwa mujibu wa takwimu za Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF), kupitia ripoti ya World Economic Outlook ya Oktoba 2026, Sudan inaongoza kwa kuwa na uwiano mkubwa zaidi wa deni la serikali dhidi ya Pato la Taifa (GDP), ikifuatiwa na Venezuela na Japan.
Hapa tunakuletea nchi 10 zenye uwiano mkubwa wa madeni dhidi ya Pato la Taifa.
1. Sudan
Sudan inaongoza duniani ikiwa na deni la serikali linalokadiriwa kufikia asilimia 334.4 ya Pato lake la Taifa mwaka 2026. Hali hiyo inaonesha ukubwa wa changamoto za kifedha zinazoikabili nchi hiyo, ambayo pia imekuwa ikikumbwa na changamoto za kisiasa, kiusalama na kiuchumi.
2. Venezuela
Venezuela inashika nafasi ya pili ikiwa na deni linalokadiriwa kuwa asilimia 308.7 ya GDP, kwa takwimu za mwaka 2025. Nchi hiyo ya Amerika Kusini imepitia changamoto mbalimbali za kiuchumi, zikiwemo mfumuko wa bei, kuyumba kwa sarafu na kupungua kwa shughuli za kiuchumi.
3. Japan
Japan inashika nafasi ya tatu ikiwa na deni linalokadiriwa kufikia asilimia 199.4 ya GDP mwaka 2026. Pamoja na kuwa miongoni mwa mataifa yenye uchumi mkubwa duniani, nchi hiyo imeendelea kuwa na mzigo mkubwa wa deni kutokana na matumizi makubwa ya serikali, gharama za huduma za kijamii na changamoto za idadi ya watu wanaozeeka.
4. Singapore
Singapore inashika nafasi ya nne ikiwa na deni linalokadiriwa kufikia asilimia 166.4 ya GDP. Hata hivyo, hali ya Singapore ni tofauti na baadhi ya nchi nyingine zenye madeni makubwa kwa sababu serikali yake pia inamiliki mali na akiba kubwa za kifedha zinazosaidia kusimamia madeni hayo.
5. Bahrain
Bahrain inashika nafasi ya tano ikiwa na deni linalokadiriwa kuwa asilimia 162.8 ya GDP. Nchi hiyo ya Mashariki ya Kati imekuwa ikikabiliwa na changamoto za kifedha zinazohusishwa na matumizi ya serikali na utegemezi wa mapato ya sekta ya nishati.
6. Lebanon
Lebanon inashika nafasi ya sita ikiwa na deni linalofikia asilimia 139.4 ya GDP, kwa takwimu za mwaka 2025. Nchi hiyo imekuwa ikipitia mgogoro mkubwa wa kiuchumi na kifedha uliosababisha kushuka kwa thamani ya sarafu yake na kuathiri maisha ya wananchi.
7. Italia
Italia inashika nafasi ya saba ikiwa na deni linalokadiriwa kuwa asilimia 137.9 ya GDP mwaka 2026. Licha ya kuwa moja ya nchi zenye uchumi mkubwa barani Ulaya, Italia imeendelea kukabiliwa na changamoto ya kusimamia deni la serikali na gharama za kulipa riba.
8. Ugiriki
Ugiriki inashika nafasi ya nane ikiwa na deni linalokadiriwa kufikia asilimia 136 ya GDP. Nchi hiyo iliwahi kukumbwa na mgogoro mkubwa wa madeni barani Ulaya na kulazimika kutekeleza mageuzi mbalimbali ya kiuchumi ili kuimarisha hali yake ya kifedha.
9. Maldives
Maldives inashika nafasi ya tisa ikiwa na deni linalokadiriwa kuwa asilimia 130.7 ya GDP mwaka 2026. Nchi hiyo inayotegemea kwa kiasi kikubwa utalii imekuwa ikikabiliwa na changamoto za gharama za miradi ya miundombinu na mahitaji ya kifedha ya serikali.
10. Senegal
Senegal inakamilisha orodha hii ikiwa na deni linalokadiriwa kuwa asilimia 127.7 ya GDP, kwa takwimu za mwaka 2025. Nchi hiyo ya Afrika Magharibi imekuwa ikikabiliwa na changamoto za usimamizi wa madeni na kuimarisha mapato ya serikali.
JE, DENI KUBWA LINAMAANISHA NCHI IMEFILISIKA?
Pamoja na nchi hizo kuwa na uwiano mkubwa wa madeni, si sahihi kusema kwamba zote ziko katika hali ya kufilisika.
Wataalamu wa uchumi hutumia uwiano wa deni dhidi ya GDP kupima ukubwa wa deni ukilinganisha na uwezo wa uchumi kuzalisha bidhaa na huduma.
Uwezo wa nchi kulipa madeni hutegemea mambo mbalimbali, yakiwemo mapato ya serikali, ukuaji wa uchumi, kiwango cha riba, muda wa kurejesha mikopo na mali za kifedha zinazomilikiwa na serikali.
Kwa mfano, Japan na Singapore zina madeni makubwa kwa uwiano wa GDP, lakini zina mifumo na uwezo tofauti wa kusimamia madeni hayo.
Makamu wa Rais, Mhe. Deogratius Ndejembi, amezitaka nchi za Ukanda wa Maziwa Makuu kuwapa wanawake nafasi yenye ushawishi katika maamuzi, mazungumzo ya amani na utatuzi wa migogoro, huku akisisitiza maazimio yaambatane na hatua zinazotekelezeka na kupimika.
Ametoa wito huo alipomwakilisha Rais, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, kufungua Mkutano wa Kwanza wa Kimataifa wa Wabunge Wanawake wa Ukanda wa Maziwa Makuu, unaofanyika Novemba 2–5, 2026, katika Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Julius Nyerere (JNICC) Dar es Salaam.
Mhe. Ndejembi amesema wanawake ni viongozi, wapatanishi na wajenzi wa amani, hivyo ni muhimu kuondoa mila kandamizi, ubaguzi na vikwazo vya kiuchumi vinavyopunguza ushiriki wao. Amesisitiza kuwa Tanzania inaendelea kuwawezesha wanawake kupitia fursa za uongozi, elimu, masoko, mitaji na mikopo yenye masharti nafuu.
Rais wa Jukwaa la Mabunge la Ukanda huo na Spika wa Bunge la Angola, Adão de Almeida, amesisitiza ushiriki kamili wa wanawake katika kujenga amani ya kudumu. Kwa upande wake, mwenyeji wa mkutano, Spika wa Bunge la Tanzania, Mhe. Mussa Azzan Zungu, ametaka mahitaji ya wanawake na wasichana yazingatiwe katika sheria, sera na bajeti.
Mkutano huo unahudhuriwa na viongozi mbalimbali, akiwamo Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Judith Suminwa Tuluka; Mjumbe Maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa katika Ukanda wa Maziwa Makuu, Huang Xia; Dkt. Gertrude Mongella na Spika mstaafu Anne Makinda. Pia unawakutanisha maspika, wabunge, mawaziri, mabalozi, wawakilishi wa mashirika ya kimataifa, washirika wa maendeleo na asasi za kiraia.
Kauli mbiu ya mkutano ni “Ukanda wa Maziwa Makuu Wenye Amani na Maendeleo.”
Global Publishers November 2, 2026 0 views 0 Comments
DAR ES SALAAM: Mshambuliaji Anicet Oura amekuwa shujaa wa Simba SC baada ya kuifungia timu hiyo bao la tatu na kuipa uongozi wa mabao 3-2 dhidi ya Namungo FC katika mchezo unaopigwa kwenye Uwanja wa Uhuru, Dar es Salaam.
Oura alianza kuandika jina lake kwenye mchezo huo kwa kufunga bao la kwanza dakika ya tatu, akiipa Simba SC mwanzo mzuri wa mchezo.
Hata hivyo, Namungo FC walirejea kwa nguvu kupitia Lulendi aliyefunga mabao mawili dakika ya 35 na 43, na kuifanya timu hiyo ya kusini kwenda mbele kwa mabao 2-1.
Simba SC iliendelea kupambana kutafuta matokeo, kabla ya De Reuck kusawazisha kwa mkwaju wa penalti dakika ya 79 na kurejesha matumaini kwa mashabiki wa Wekundu wa Msimbazi.
Dakika ya 88, Oura alikamilisha kazi yake kwa kufunga bao la tatu la Simba SC, na kuifanya timu hiyo kuongoza kwa mabao 3-2 katika dakika za mwisho za mchezo.
Ushindi huo unaendelea kuonesha ushindani mkubwa wa mchezo huo, huku Oura akiibuka kuwa mchezaji muhimu kwa Simba SC kutokana na mabao yake mawili.
– Simba SC 3-2 Namungo FC – ⚽ Dakika ya 03 – Anicet Oura – ⚽ Dakika ya 35 – Lulendi – ⚽ Dakika ya 43 – Lulendi – ⚽ Dakika ya 79 – De Reuck (Penalti) – ⚽ Dakika ya 88 – Anicet Oura
Taasisi ya Tanlink Medical Tourism Agency (TANLINK) imezindua programu tumishi (Good Doctor App), inayolenga kurahisisha upatikanaji wa huduma za afya kwa kuwaunganisha wagonjwa na madaktari pamoja na kuwawezesha kuweka miadi ya matibabu katika hospitali kupitia simu za mkononi, bila kujali mahali walipo.
Akizungumza wakati wa uzinduzi huo, Mkurugenzi Mtendaji wa TANLINK, Dkt. Hassan Fyumagwa, amesema Good Doctor App ni sehemu ya mapinduzi ya teknolojia katika sekta ya afya, yanayolenga kuboresha utoaji wa huduma na kurahisisha maisha ya wananchi.
Amesema ujio wa programu hiyo unaendana na maono ya Serikali ya Awamu ya Sita inayoongozwa na Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, ya kutumia teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA) kuboresha mifumo ya utoaji huduma kwa wananchi.
Dkt. Fyumagwa amesema kupitia Good Doctor App, wagonjwa sasa wataweza kupunguza usumbufu wa kusubiri kwenye foleni hospitalini kwa kuweka miadi na madaktari moja kwa moja kupitia simu zao za mkononi.
Ameongeza kuwa programu hiyo inampa mtumiaji uhuru wa kuchagua hospitali anayotaka kupata huduma pamoja na kupanga miadi ya matibabu akiwa mahali popote.
“Uzinduzi wa App hii unaenda sambamba na maono ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, kuhusu kurahisisha upatikanaji wa huduma kwa wananchi.
“Sasa mgonjwa anaweza kupunguza usumbufu wa foleni hospitalini kwa kuweka miadi (appointment) na daktari moja kwa moja kupitia App hii, lakini pia hii inampa mteja uwezo wa kuchagua hospitali na huduma popote alipo,” amesema Dkt. Fyumagwa.
Kwa mujibu wa TANLINK, Good Doctor App tayari inapatikana kwa watumiaji wa simu za iPhone kupitia App Store, pamoja na simu zinazotumia mfumo wa Android kupitia Google Play Store.
Uzinduzi wa programu hiyo unatarajiwa kuongeza matumizi ya teknolojia katika sekta ya afya kwa kurahisisha mawasiliano kati ya wagonjwa, madaktari na hospitali, huku ukiwapa wananchi fursa ya kupanga huduma zao za matibabu kwa urahisi zaidi.
Mwenyekiti wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA), Tundu Lissu, amewaelekeza ndugu zake kuhakikisha kaka yake, Wakili Alute Mughwai Lissu, anazikwa kwa heshima na staha, huku akiahidi kuchangia Shilingi milioni 15 kwa ajili ya kugharamia shughuli za mazishi hayo.
Lissu, ambaye kwa sasa yupo mahabusu katika Gereza la Ukonga akisubiri hukumu ya kesi ya uhaini inayomkabili inayotarajiwa kutolewa Novemba 6, 2026, alipokea taarifa za kifo cha kaka yake Novemba 1, mwaka huu, baada ya kutembelewa na ndugu zake gerezani.
Akizungumza kuhusu tukio hilo, mdogo wake Lissu, Ikota Lissu, amesema amemfikishia kaka yao taarifa za msiba huo ilikuwa kazi ngumu kihisia kutokana na ukaribu mkubwa uliokuwepo baina yake na marehemu.
Amesema marehemu Alute alikuwa mtu muhimu katika maisha ya Tundu Lissu, hasa katika masuala ya sheria na siasa, ambapo alikuwa mshauri na mlezi wake mkuu.
Kwa mujibu wa Ikota, baada ya kupokea taarifa hizo, Tundu Lissu aliisisitiza familia kuhakikisha inashirikiana kwa karibu na viongozi wa Kanisa Katoliki mkoani Singida pamoja na marafiki wa marehemu ili maandalizi ya mazishi yafanyike kwa utulivu na heshima inayostahili.
Wakili Alute Mughwai Lissu alifariki dunia usiku wa kuamkia Novemba 1, 2026, wakati akipatiwa matibabu katika Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Arusha Selian.
Mazishi ya marehemu yamepangwa kufanyika katika Kijiji cha Mahambe, Wilaya ya Ikungi mkoani Singida, huku familia ikitarajia kukamilisha maandalizi baada ya kutolewa kwa hukumu ya kesi inayomkabili Tundu Lissu Novemba 6, 2026.
Taarifa za msiba huo zimeibua huzuni kwa ndugu, jamaa na watu waliokuwa karibu na familia hiyo, kutokana na nafasi aliyokuwa nayo marehemu katika maisha ya familia na jamii.
Mwenyekiti wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA), Tundu Lissu, amewaelekeza ndugu zake kuhakikisha kaka yake, Wakili Alute Mughwai Lissu, anazikwa kwa heshima na staha, huku akiahidi kuchangia Shilingi milioni 15 kwa ajili ya kugharamia shughuli za mazishi hayo.
Lissu, ambaye kwa sasa yupo mahabusu katika Gereza la Ukonga akisubiri hukumu ya kesi ya uhaini inayomkabili inayotarajiwa kutolewa Novemba 6, 2026, alipokea taarifa za kifo cha kaka yake Novemba 1, mwaka huu, baada ya kutembelewa na ndugu zake gerezani.
Akizungumza kuhusu tukio hilo, mdogo wake Lissu, Ikota Lissu, amesema amemfikishia kaka yao taarifa za msiba huo ilikuwa kazi ngumu kihisia kutokana na ukaribu mkubwa uliokuwepo baina yake na marehemu.
Amesema marehemu Alute alikuwa mtu muhimu katika maisha ya Tundu Lissu, hasa katika masuala ya sheria na siasa, ambapo alikuwa mshauri na mlezi wake mkuu.
Kwa mujibu wa Ikota, baada ya kupokea taarifa hizo, Tundu Lissu aliisisitiza familia kuhakikisha inashirikiana kwa karibu na viongozi wa Kanisa Katoliki mkoani Singida pamoja na marafiki wa marehemu ili maandalizi ya mazishi yafanyike kwa utulivu na heshima inayostahili.
Wakili Alute Mughwai Lissu alifariki dunia usiku wa kuamkia Novemba 1, 2026, wakati akipatiwa matibabu katika Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Arusha Selian.
Mazishi ya marehemu yamepangwa kufanyika katika Kijiji cha Mahambe, Wilaya ya Ikungi mkoani Singida, huku familia ikitarajia kukamilisha maandalizi baada ya kutolewa kwa hukumu ya kesi inayomkabili Tundu Lissu Novemba 6, 2026.
Taarifa za msiba huo zimeibua huzuni kwa ndugu, jamaa na watu waliokuwa karibu na familia hiyo, kutokana na nafasi aliyokuwa nayo marehemu katika maisha ya familia na jamii.
