Uhakiki wabaini deni la Sh Bil 1.78 KNCU – HabariLeo

KILIMANJARO; Serikali ya Tanzania imeendelea kuchukua hatua madhubuti kuimarisha na kuinua vyama vya ushirika nchini, kwa lengo la kuhakikisha vinaendeshwa kwa uwazi, uadilifu na uwajibikaji na vinawanufaisha wananchi, hususan wakulima.

Kupitia usimamizi wa Mrajis wa Vyama vya Ushirika Taifa, Serikali imeendelea kutafuta suluhisho la changamoto zinazovikabili vyama vya ushirika, ikiwemo migogoro, madeni ya muda mrefu, uwajibikaji na uadilifu katika uendeshaji.

Hatua hiyo imeonekana katika Mkutano Mkuu Maalumu wa KNCU ulioitishwa kwa ajili ya kujadili matokeo ya uhakiki wa madeni kati ya KNCU na vyama wanachama, ambapo uhakiki huo uliofanywa na COASCO umebaini kuwa KNCU inadaiwa jumla ya Sh1,782,919,016.

Uhakiki huo umehusisha kipindi cha miaka 14 ya fedha hadi mwaka 2024/25, huku vyama 92 vya msingi vikiwa wanachama wa KNCU.

Kati ya hivyo, vyama 84 vilishiriki katika zoezi hilo, ambapo 64 vilibainika kuwa na madai dhidi ya KNCU, huku vyama vinne vikiwa na madeni kwa KNCU. Vyama vinane havikushiriki uhakiki huo.

Akizungumza kwenye mkutano huo jana, Mrajis wa Vyama vya Ushirika Taifa, Dk Benson Ndiege, amesema uhakiki huo umeweka wazi kiwango cha deni kinachoweza kuthibitishwa kwa nyaraka, lakini bado kuna haja ya kufanya uchunguzi wa kina, ili kubaini chanzo cha madeni na hasara zilizojitokeza katika kipindi cha nyuma.

Amesema Mkutano Mkuu Maalumu umeafiki kufanyika kwa uchunguzi wa kiforensiki (forensic investigation), ili kubaini chanzo cha madeni hayo, pamoja na iwapo kuna watendaji au viongozi waliowahi kuhusika.

“Tumekubaliana kufanya uchunguzi maalumu wa kina, ili kuangalia uhalisia wa jambo hili. Ingawa miaka mingi imepita, tutafikia kiini cha tatizo na wahusika watawajibishwa kwa mujibu wa nyaraka na sheria,” amesema Ndiege.

Amesema uchunguzi huo unalenga pia kubaini iwapo madeni hayo yalisababishwa na mdororo wa kiuchumi, hasara za biashara, au hatua na maamuzi ya watendaji na viongozi waliowahi kusimamia KNCU huko nyuma.

Kwa mujibu wa taarifa ya uhakiki, kati ya vyama 84 vilivyoshiriki, vyama 64 vilibainika kuwa na madai dhidi ya KNCU, huku vyama vinne vikibainika kuwa na madeni kwa KNCU. Pia, chama kimoja kilikuwa na madai ya takribani Sh 8 milioni.

Uhakiki huo ulifanyika kwa hatua mbalimbali, ikiwemo kufanya vikao na KNCU, kuchambua nyaraka, kulinganisha kumbukumbu za KNCU na zile za vyama wanachama, kupitia madai ya pande zote mbili na kufanya mahojiano na vyama husika.

Katika madai yaliyohusisha miradi ya pamoja, ripoti imebainisha kiasi cha takribani Sh24 milioni, sawa na takribani Sh 6 milioni kwa kila mradi wa pamoja.

Ndiege amesema changamoto kubwa katika kazi hiyo ilikuwa upatikanaji wa nyaraka za zamani. Baadhi ya nyaraka hazikuweza kupatikana, huku mabadiliko ya mara kwa mara ya watendaji yakisababisha baadhi ya kumbukumbu kupotea au kukosekana kwa watu wenye uelewa wa historia ya miamala hiyo.

Pia, baadhi ya nyaraka zilichelewa kuwasilishwa au hazikuwasilishwa kabisa na vyama husika.

Amesema tofauti zilizokuwepo kati ya kumbukumbu za KNCU na madai ya vyama wanachama ndizo zilizofanya zoezi la reconciliation kuwa muhimu katika kubaini deni linaloweza kuthibitishwa kwa nyaraka.

Kuhusu hatua zinazofuata, Ndiege amesema KNCU itaunda timu maalumu itakayopendekeza namna ya kulipa madeni yaliyothibitishwa, kisha mapendekezo hayo yatawasilishwa mbele ya wanachama kwa ajili ya kujadiliwa na kuafikiwa.

“Deni lipo na ni lazima lilipwe. Kinachotakiwa sasa ni kuweka utaratibu wa malipo na kuhakikisha unatekelezwa,” amesema.

Amesema serikali inaendelea kutumia ushirika kama nyenzo ya kuwawezesha wananchi kiuchumi, hivyo vyama vya ushirika vinapaswa kuendeshwa kwa misingi ya uadilifu, uwazi na uwajibikaji.

Aidha, amesema serikali inaendelea na taratibu za kuboresha vyama vya ushirika kupitia kampeni ya “Linda Ushirika, Chagua Uadilifu”, inayolenga kutafuta majawabu ya changamoto zinazofanya vyama hivyo visifanye vizuri.

Kuhusu migogoro ya mali na mashamba, Ndiege amesema kati ya migogoro 19 iliyokuwepo, 16 imeshughulikiwa na mitatu imebaki ikiendelea kufanyiwa kazi.

Kwa upande wake, Mbunge wa Moshi Vijijini, Enock Koola, amesema uhakiki huo ni hatua muhimu katika kuweka wazi ukweli kuhusu madeni yaliyodumu kwa muda mrefu kati ya KNCU na vyama vya msingi.

Amesema yeye pamoja na Mbunge Morris Makoi waliwasilisha hoja na kufanya mahojiano kuhusu madai ya wakulima na wanachama wa vyama vya ushirika ambao wamekuwa wakisubiri malipo yao kwa muda mrefu.

Koola amesema baada ya mahojiano hayo, Mrajis aliahidi kuunda kamati mbalimbali na kufanya uchunguzi wa kina ili kuhakikisha wakulima na wanachama wa vyama vya ushirika kutoka Moshi Vijijini na Vunjo wanapata haki yao.

Amesema uhakiki huo umewezesha kupata uelewa mpana kuhusu kiwango cha deni kinachoweza kuthibitishwa, huku akisisitiza kuwa mchakato huo haupaswi kuishia kwenye ripoti pekee.

Koola amesema anaunga mkono uamuzi wa kufanya uchunguzi wa kiforensiki, ili kubaini chanzo cha madeni na hasara zilizojitokeza, na iwapo uchunguzi utabaini ukiukwaji wa taratibu, hatua zichukuliwe kwa mujibu wa sheria.

“Kwa upande wangu, nimejipanga kikamilifu kuhakikisha kwamba wakulima hawa wanapata haki yao. Tutaunga mkono mchakato huo na tutafuatilia hatua kwa hatua ili kuhakikisha haki inatendeka,” amesema.

Amesema iwapo uchunguzi utabaini kuwa kuna viongozi au watendaji wa KNCU ambao hawakutenda kwa uadilifu na kusababisha hasara, vyombo husika vinapaswa kuwabaini na kuwawajibisha kwa mujibu wa sheria.

“Fedha zilizopotea zinapaswa kurejeshwa na waliohusika wawajibishwe. Hata hivyo, jambo la msingi zaidi kwa sasa ni kuhakikisha wakulima wa Vunjo na Moshi Vijijini wanapata haki yao,” amesema.

Koola amesema wabunge wataendelea kufuatilia suala hilo bungeni na kwa waziri mwenye dhamana, ili kuhakikisha hatua zilizokubaliwa zinatekelezwa na madeni yaliyothibitishwa yanafanyiwa utaratibu wa malipo.

Naye Mbunge wa Moshi Vijijini, Morris Makoi, amesema mkutano huo ulikuwa muhimu kwa sababu umeweka wazi madai ya vyama vya msingi na kutoa msingi wa kuendelea kutafuta suluhisho la changamoto hiyo.

Amesema wakulima wamekuwa wakisubiri malipo yao kwa muda mrefu na kwamba kuchelewa kwa malipo hayo kunaathiri maisha yao pamoja na uzalishaji wa kahawa.

Ameiomba serikali na uongozi wa KNCU kuhakikisha mpango wa kulipa madeni yaliyothibitishwa unaandaliwa na kutekelezwa kwa kuzingatia taratibu zilizowekwa.

Amesema hatua iliyofuata inapaswa kuwa kuhakikisha matokeo ya uhakiki na uchunguzi yanafanyiwa kazi, huku wakulima wakiendelea kupewa taarifa kuhusu hatua zinazochukuliwa.

 

Mloganzila yalaza wagonjwa watano wa kiharusi kila siku – HabariLeo

DAR ES SALAAM: Hospitali ya Taifa Muhimbili-Mloganzila hulaza wagonjwa kati ya watano na saba wenye kiharusi kila siku, hali inayodhihirisha ukubwa wa tatizo hilo na umuhimu wa jamii kuongeza uelewa kuhusu ugonjwa huo.

Daktari Bingwa Bobezi wa Magonjwa ya Ubongo na Mishipa ya Fahamu kutoka hospitalini hapo, Dk Brighton Mushengezi, amesema kiharusi kinaendelea kuwa changamoto kubwa ya kiafya duniani na hutokea pale mzunguko wa damu kwenda kwenye ubongo unapozuiwa au mshipa wa damu katika ubongo unapopasuka.

Amesema hali hiyo husababisha sehemu ya ubongo kukosa oksijeni na virutubisho vinavyohitajika, jambo linaloweza kusababisha madhara makubwa kwa mgonjwa endapo hatapatiwa huduma kwa wakati.

Kwa mujibu wa Dk Mushengezi, dalili za kiharusi zinaweza kujitokeza ghafla na ni pamoja na uso kupinda upande mmoja, mkono au mguu kuwa dhaifu au kufa ganzi, kushindwa kuzungumza au kuelewa mazungumzo, kupoteza uwezo wa kuona pamoja na kushindwa kutembea vizuri.

Amesema takwimu za Shirika la Kiharusi Duniani (World Stroke Organization) za mwaka 2025 zinaonesha kuwa takribani watu milioni 12 hupata kiharusi kila mwaka duniani.

Ameongeza kuwa shirika hilo linaeleza pia kuwa mtu mmoja kati ya watu wanne wenye umri wa miaka 25 na kuendelea yuko katika hatari ya kupata kiharusi katika maisha yake, hali inayosisitiza umuhimu wa jamii kuwa na uelewa wa ugonjwa huo na kuchukua hatua za kinga.

Dk Mushengezi ametaja shinikizo la damu kuwa miongoni mwa vihatarishi vikubwa vya kiharusi, huku kisukari, matumizi ya tumbaku, kutofanya mazoezi, ulaji usiofaa na matumizi hatarishi ya pombe pia vikiongeza uwezekano wa kupata ugonjwa huo.

Amesema baadhi ya vihatarishi hivyo vinaweza kudhibitiwa kwa kubadili mtindo wa maisha, ikiwamo kufanya mazoezi, kula mlo unaofaa, kudhibiti shinikizo la damu na kisukari pamoja na kuepuka matumizi ya tumbaku na pombe kwa kiwango hatarishi.

Aidha, amewataka wananchi kutopuuza dalili za kiharusi zinapojitokeza, bali kuwahi kumfikisha mgonjwa hospitalini kwa ajili ya uchunguzi na matibabu.

Amesema utambuzi na matibabu ya mapema ni muhimu katika kupunguza madhara yanayoweza kusababishwa na kiharusi, huku elimu kwa jamii kuhusu dalili, vihatarishi na hatua za kuchukua ikiwa muhimu katika kukabiliana na ugonjwa huo.

Putin Aonya NATO Kuhusu Kaliningrad, Kutumia Silaha Zote Ikishambuliwa

Moscow, Urusi — Rais wa Urusi Vladimir Putin amesema nchi yake iko tayari kutumia silaha zote ilizonazo, ikiwemo silaha za nyuklia, endapo eneo la Urusi litashambuliwa na nchi wanachama wa NATO.

Putin alitoa kauli hiyo Alhamisi katika mkutano wa Valdai Club, akisisitiza kwamba Moscow haina mpango wa kushambulia nchi za Ulaya, lakini itajibu mashambulizi dhidi ya eneo lake.

Kauli hiyo imekuja siku chache baada ya Urusi kuonya NATO kuhusu uwezekano wa kutumia silaha za nyuklia iwapo nchi za muungano huo zingejaribu kuzuia au kuitenga Kaliningrad, eneo la Urusi lililopo kati ya Poland na Lithuania.

“Hakupaswi kuwa na makosa — Urusi iko tayari kutumia silaha zake zote, ikiwemo za nyuklia, kulinda eneo lake,” ubalozi wa Urusi nchini Ireland ulisema katika taarifa yake Jumanne.

Putin alisema iwapo kutatokea shambulio la moja kwa moja dhidi ya Shirikisho la Urusi, suala la kutumia silaha zote zilizo katika himaya ya nchi hiyo litakuwa mezani.

Hata hivyo, Putin hakutaja moja kwa moja kwamba Urusi itatumia silaha za nyuklia, akisema Moscow ina aina za silaha ambazo, kwa mujibu wake, hakuna nchi nyingine yenye uwezo kama huo.

NATO Yakataa Tishio Hilo

NATO imejibu kwa kukataa madai kwamba muungano huo unapanga kuishambulia au kuitenga Kaliningrad.

Msemaji wa NATO Allison Hart alisema Jumatano kwamba muungano huo umepokea ujumbe wa maandishi kutoka Urusi na kwamba NATO “inapinga vikali vitisho vya kutumia nguvu, ikiwemo kauli zisizowajibika kuhusu silaha za nyuklia.”

NATO imesisitiza kuwa ni muungano wa kujilinda na kwamba mazoezi yake ya kijeshi hayalengi kuweka tishio kwa eneo lolote la Urusi.

Katibu Mkuu wa NATO Mark Rutte pia amesema majibu ya muungano huo kwa ujumbe wa Urusi yalikuwa mafupi, huku akitoa wito kwa Moscow kuacha vitisho vya nyuklia.

Kaliningrad Yawa Kiini cha Mvutano

Kaliningrad ni eneo muhimu kimkakati kwa Urusi kutokana na nafasi yake kati ya Poland na Lithuania, ambazo zote ni wanachama wa NATO.

Eneo hilo lina kambi kuu ya wanamaji wa Urusi katika Bahari ya Baltic pamoja na mifumo mbalimbali ya kijeshi, ikiwemo makombora ya Iskander yenye uwezo wa kubeba vichwa vya nyuklia.

Wakati huohuo, wanachama wa NATO wameongeza shughuli za kijeshi katika eneo la Bahari ya Baltic, huku mazoezi mengine yakitarajiwa kufanyika mwezi Oktoba.

Mvutano huo unakuja wakati vita kati ya Urusi na Ukraine vikiingia mwaka wake wa tano, huku viongozi wa Ulaya na mashirika ya ujasusi wakionya kuhusu uwezekano wa Urusi kuwa na uwezo wa kutishia nchi nyingine za Ulaya katika miaka ijayo.

Putin na viongozi wa Urusi wameendelea kuyapinga madai hayo, wakiyataja kuwa ni sehemu ya kampeni ya kuongeza hofu kuhusu Moscow.

Kwa sasa, kauli za pande zote zinaonyesha kuongezeka kwa mvutano wa kijeshi na kidiplomasia katika eneo la Baltic, lakini hazimaanishi kwamba NATO na Urusi tayari zimeingia katika vita vya moja kwa moja.

WANAFUNZI WAFURIKA BANDA LA WAKALA WA VIPIMO MAONESHO YA MADINI GEITA

GEITA_ 

Banda la Wakala wa Vipimo (WMA) limekuwa kivutio kikubwa kwa wanafunzi wa shule za msingi, sekondari na vyuo katika Maonesho ya Teknolojia ya Madini yanayoendelea Mkoani Geita, baada ya mamia ya wanafunzi kuendeleq kufurika kujifunza elimu ya matumizi sahihi ya vipimo.

Wanafunzi hao kutoka shule mbalimbali za Geita wameonesha shauku kubwa ya kutaka kufahamu jinsi vipimo vinavyolinda haki zao kama walaji, hususan katika ununuzi wa bidhaa za kila siku kama vile gesi ya kupikia, mafuta na hata mizani inayotumika masokoni na madukani.

Akizungumza na wanafunzi hao, Meneja wa WMA Mkoa wa Mara Bw. Balisco Kapesa, ambaye ni mmoja wa Watumishi wa WMA walioko katika maonesho hayo,  aliwasisitiza wanafunzi kuwa na utamaduni wa kuhoji na kujiridhisha kama kifaa cha kupimia kimehakikiwa na WMA kabla ya kununua bidhaa yoyote, huku akiwaonesha kwa vitendo jinsi ya kutambua stika halali ya WMA kwenye mizani.

Kwa upande wake, Mwalimu wa wanafunzi kutoka Shule ya Msingi Zanzui ambayo ni moja ya shule zilizotembelea banda la WMA hao, Mwl. Sofia Kayongo alisema elimu hiyo ya vipimo ni ya vitendo na inapaswa kuingizwa kwenye mitaala ya shule, kwani inamjengea mwanafunzi uwezo wa kuwa mjasiriamali mwadilifu na mlaji makini, badala ya kusoma nadharia tu darasani.

Mmoja wa wanafunzi, Blasius Enosy, alisema elimu aliyoipata ni muhimu sana kwake na kwa familia yake, kwani sasa amejua kuwa kama mtungi wa gesi haujapimwa kwenye mzani uliohakikiwa na WMA, basi haupaswi kununuliwa, kwa kaulimbiu isemayo “Kama Gesi Haijapimwa kwenye mzani uliohakikiwa na WMA, Siitaki!”

Kwa ujumla, Maonesho ya Madini Geita 2026 yamekuwa fursa muhimu kwa WMA kutoa elimu kwa makundi mbalimbali, huku kaulimbiu ya Wakala isemayo “Kipimo Sahihi ni Haki Yako” ikiendelea kusikika kwa wananchi wengi wanaotembelea banda hilo.

WMA inaendelea na utaratibu wa kufikisha elimu ya vipimo kwa makundi mbalimbali wakiwemo wanafunzi ambapo inatekeleza Mpango wa kuanzisha na kuendesha Klabu za Vipimo mashuleni.

WMA YATOA ELIMU YA VIPIMO KWA MAAFISA NA ASKARI WA JKT

 Dodoma_ 

Wakala wa Vipimo (WMA) jana Oktoba 1, 2026 ilifanya ziara ya kutoa elimu ya matumizi sahihi ya vipimo kwa Maafisa na Askari wa Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) katika Makao Makuu ya Jeshi hilo yaliyopo eneo la Buigiri, Chamwino jijini Dodoma.

Akizungumza na waandishi wa habari baada ya kutoa elimu hiyo, Mkurugenzi wa Huduma za Ufundi kutoka WMA, Bw. Francis Olwero, alisema amefurahishwa na mwitikio mkubwa na shauku waliyoionesha askari na maafisa wa JKT.

“Askari ni sehemu ya jamii, maisha yao kama yalivyo ya wananchi wengine yamezungukwa na vipimo kuanzia asubuhi hadi jioni. Ndio maana WMA iliona ni busara kuwaelimisha,” alisema Olwero.

Alisema katika elimu hiyo, WMA imewasisitiza askari kuhoji na kujiridhisha kama vipimo vinavyotumika katika biashara mbalimbali wanazonunua vimehakikiwa na WMA, ikiwemo gesi ya kupikia, maji, umeme, mizani za madukani na sokoni na hata pampu za mafuta.

Kwa upande wake, Private Fatma Mohamed alisema elimu hiyo imemfungua macho kama mwananchi kujua haki yake.

“Mimi  binafsi nimevutiwa na elimu hii, kama mwananchi nina haki ya kuhoji na kujiridhisha kama mizani ya buchani na hata pampu ya mafuta ya Sheli imehakikiwa na WMA kabla sijanunua bidhaa. Watanzania wenzangu hakikisheni mnafuatilia elimu inayotolewa na WMA ili kujua haki zenu kuhusu vipimo ili msipunjwe,” alisema Private Fatma.

Naye Luteni Isaka Zacharia alisema ujio wa WMA umekuwa fursa muhimu kwa JKT.

“Tumejua kuwa tunapaswa kujiridhisha kuhusu matumizi ya vipimo sahihi kwenye huduma zinazogusa maisha yetu ya kila siku ikiwemo dira za maji na hata mita za umeme. Natoa rai kwa WMA kuendelea kutoa elimu ya vipimo kwa makundi mbalimbali katika jamii hususan wananchi wa kawaida na walioko vijijini,” alisema Luteni Zacharia.

Private Michael Mdegela alisema elimu aliyoipata itamsaidia kuachana na mazoea ya kununua bidhaa bila kupima.

“Tumejifunza na tunaenda kuthibitisha hilo, maana kuanzia sasa tutaanza kuzingatia matumizi sahihi ya vipimo na tutahoji kujiridhisha kama bidhaa tunazonunua zimepimwa kwa usahihi, hususan gesi ya kupikia. Kama gesi haijapimwa kwenye mzani uliohakikiwa na WMA, Siitaki!” alisisitiza.

Akifafanua kuhusu mkakati wa WMA, Meneja Mawasiliano na Uhusiano kwa Umma kutoka WMA, Bi. Veronica Simba, amesema WMA inaendelea na zoezi la utoaji elimu ya vipimo kwa makundi mbalimbali katika jamii kwa kutumia mbinu mbalimbali za mawasiliano.

“Lengo letu ni kuhakikisha elimu ya matumizi sahihi ya vipimo inafika kwa kila mtu nchini, kwa kaulimbiu yetu isemayo, _Kipimo Sahihi ni Haki Yako_ alisema Bi. Simba.

TARURA yaongeza kasi barabara za AFCON Arusha – HabariLeo

ARUSHA: Ujenzi wa barabara zinazounganisha maeneo mbalimbali na Uwanja wa AFCON jijini Arusha umefikia zaidi ya asilimia 60, hatua inayolenga kuboresha usafiri na kuimarisha shughuli za kiuchumi katika maeneo yanayozunguka uwanja huo.

Mradi huo unaotekelezwa na Wakala wa Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA), unahusisha ujenzi na uboreshaji wa jumla ya kilomita 21.4 za barabara katika maeneo ya Essuri, Lendita na Mateves, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya Tanzania kuandaa Mashindano ya Kombe la Mataifa ya Afrika (AFCON) 2027.

Kwa mujibu wa taarifa ya TARURA iliyotolewa Septemba mwaka huu na Meneja wa TARURA Mkoa wa Arusha, Mhandisi Nicholas Francis, utekelezaji wa mradi huo umefikia zaidi ya asilimia 60, huku ukitarajiwa kukamilika ifikapo Mei 2027.

Katika eneo la Essuri, mradi unahusisha barabara yenye urefu wa kilomita 2.45 pamoja na ujenzi wa daraja lenye urefu wa mita 100. Barabara ya Lendita yenye urefu wa kilomita 2.75 inajengwa kwa kiwango cha njia nne.

Kwa upande wa Mateves, mradi unahusisha kilomita 6.5, ambapo kilomita 5.5 zitajengwa kwa kiwango cha njia mbili, huku kilomita moja ikijengwa kwa kiwango cha njia nne.

Hatua hiyo inalenga kuboresha muunganiko wa barabara kuelekea Uwanja wa AFCON na maeneo yanayouzunguka, huku miundombinu hiyo ikitarajiwa kuendelea kutumiwa na wananchi na wafanyabiashara hata baada ya kumalizika kwa mashindano.

Mwenyekiti wa Bodi ya Ushauri ya TARURA, Mhandisi Florian Kabaka, amesema utekelezaji wa miradi hiyo unaendelea vizuri, akisisitiza kasi iongezwe katika kazi ambazo hazihitaji matumizi makubwa ya maji kabla ya kuanza kwa msimu wa mvua.

Kwa upande wake, Mtendaji Mkuu wa TARURA, Mhandisi Victor Seff, amesema ziara ya ukaguzi ililenga kutathmini maendeleo ya barabara zinazounganisha maeneo mbalimbali yanayozunguka Uwanja wa AFCON na kuhakikisha mradi unakamilika kwa wakati uliopangwa.

Mbali na mradi wa barabara za kuelekea Uwanja wa AFCON, TARURA ina mtandao wa barabara wenye jumla ya kilomita 5,752.834 katika Mkoa wa Arusha, ukiambatana na madaraja 107 na makaravati 2,639 katika wilaya zote sita za mkoa huo.

Kati ya mtandao huo, kilomita 170.407 sawa na asilimia 2.96 ni za lami, kilomita 1,591.267 sawa na asilimia 27.66 ni za changarawe, huku kilomita 3,991.160 sawa na asilimia 69.38 zikiwa za udongo.

Kwa mwaka wa fedha 2026/2027, TARURA imependekeza bajeti ya takribani Sh bilioni 19.3 kwa ajili ya matengenezo ya barabara na madaraja mkoani Arusha.

Utekelezaji wa miradi hiyo unatarajiwa kuongeza ufanisi wa usafiri, kurahisisha usafirishaji wa watu na bidhaa na kuchochea shughuli za kiuchumi katika maeneo yanayozunguka uwanja.

Aidha, utekelezaji wa miradi hiyo unatoa fursa za ajira kwa wananchi, hususan vijana wa maeneo yanayopitiwa na barabara, huku miundombinu hiyo ikitarajiwa kubaki kuwa sehemu muhimu ya maendeleo ya jiji hata baada ya AFCON 2027.

Mkazi wa Arusha, Claud Gwandu, amesema maboresho hayo yana umuhimu kwa wananchi kwa kuwa yataendelea kutumika katika shughuli za kila siku hata baada ya kumalizika kwa mashindano.

“Kwa Arusha, matokeo ya uwekezaji huu hayatarajiwi kuishia kwenye maandalizi ya AFCON pekee. Barabara hizi zitabaki kuwa miundombinu ya matumizi ya wananchi, wafanyabiashara na wageni, huku zikisaidia kuunganisha maeneo ya shughuli za kiuchumi na huduma,” amesema.

Dereva wa Miaka 78 Aingiza Gari Ndani ya Hekalu, Watu 3 Wajeruhiwa

Global Publishers
October 2, 2026
0 views
0 Comments

Bangkok, Thailand — Tukio la kushtua limetokea nchini Thailand baada ya gari la umeme kuvamia eneo la hekalu na kuwagonga waabudu waliokuwa wamekaa mbele ya madhabahu ya Kibudha.

Video iliyosambaa mtandaoni inaonyesha gari aina ya sedan ya rangi ya kijivu likipenya kwa kasi ndani ya eneo la Guanyin Shrine, katika kituo cha Thian Fah Foundation jijini Bangkok.

Kwa mujibu wa taarifa za awali, gari hilo lilikuwa likiendeshwa na mwanaume mwenye umri wa miaka 78. Ghafla, gari hilo lilipoteza mwelekeo na kuvamia eneo ambalo lilikuwa limejaa watu waliokuwa wamekaa mbele ya madhabahu.

Tukio hilo lilitokea majira ya saa 7 mchana siku ya Alhamisi, na polisi waliitwa baada ya kupokea taarifa kuhusu ajali hiyo kubwa.

Picha za video zinaonyesha watu waliokuwapo wakikimbia kwa hofu huku wengine wakikimbilia kuwasaidia waathirika wa ajali hiyo.

Watu watatu walijeruhiwa katika tukio hilo na walipatiwa msaada baada ya ajali.

Mamlaka zinaendelea kuchunguza chanzo cha dereva huyo kupoteza udhibiti wa gari na kuingia ndani ya eneo la hekalu.

Video ya tukio hilo imezua mshtuko mkubwa kutokana na namna gari hilo lilivyoingia ghafla katika eneo lililokuwa na waabudu wengi.

Polisi Yamkamata Mtu Kwa Tuhuma za Kuharibu Noti za Tanzania

Global Publishers
October 2, 2026
36 views
0 Comments

Jeshi la Polisi Mkoa wa Geita limemkamata Faustine Zakaria, kwa tuhuma za kuharibu fedha halali za Tanzania baada ya picha zake akifanya vitendo hivyo kusambaa kwenye mitandao ya kijamii.

Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Kamanda wa Polisi Mkoa wa Geita, Jeshi hilo limeeleza kuwa Faustine alionekana katika picha akizitawanya sakafuni noti za Tanzania pamoja na nyele zilizotokana na shughuli za unyoaji na uchafu mwingine ndani ya saluni yake.

Taarifa hiyo imeeleza kuwa mtuhumiwa alirekodiwa kwa ridhaa yake huku akifahamu kuwa kitendo hicho ni kosa kisheria. Baada ya kurekodi video hiyo, aliisambaza kupitia akaunti zake za mitandao ya kijamii Agosti 23, 2026.

Hatua hiyo iliwezesha mamlaka za kisheria kufuatilia tukio hilo na kuchukua hatua stahiki.

Jeshi la Polisi linaendelea na uchunguzi kwa kushirikiana na Benki Kuu ya Tanzania (BoT), huku mtuhumiwa akitarajiwa kufikishwa mahakamani kwa hatua zaidi za kisheria mara baada ya taratibu za uchunguzi kukamilika.

Jeshi la Polisi limetoa wito kwa wananchi kuheshimu, kulinda na kutunza fedha za Tanzania, likisisitiza kuwa fedha hizo ni alama ya utambulisho na heshima ya taifa.

Aidha, wananchi wametakiwa kuepuka vitendo vyovyote vinavyoweza kudhalilisha au kuharibu fedha hizo.

Kifo Cha Chivayo na Mkewe: Fahamu Maswali 7 Yanayosubiri Majibu Kutoka kwa Wachunguzi

Kifo cha mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, mke wake na watu wengine kadhaa katika ajali ya helikopta Septemba 30, 2026 kimeacha maswali kadhaa yanayotarajiwa kujibiwa na uchunguzi wa mamlaka za nchi hiyo.

Chivayo, ambaye alikuwa akijulikana kwa ukaribu wake na baadhi ya viongozi wakuu barani Afrika, alifariki siku ya Jumatano baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka. Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, alithibitisha kifo hicho na kueleza kuwa alikuwa katika hali ya mshtuko na huzuni kubwa.

Lakini, zaidi ya taarifa ya kifo hicho, jambo linalofuatiliwa kwa karibu sasa ni nini hasa kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

Mamlaka za Zimbabwe bado hazijatoa sababu rasmi ya ajali hiyo. Gazeti la The Herald, likinukuu mamlaka ya usafiri wa anga nchini humo, limeripoti kuwa uchunguzi unaendelea na taarifa ya kina kuhusu chanzo cha ajali inatarajiwa kutolewa baadaye.

Polisi pia hawajatoa hitimisho kuhusu chanzo cha ajali. Msemaji wa polisi, Paul Nyathi, amesema mamlaka zinafanya vipimo vya DNA kutokana na miili ya waliokufa kuharibika vibaya.

CHIVAYO ALIKUWA NANI?

Kabla ya kifo chake, Chivayo alikuwa mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa wakifahamika sana nchini Zimbabwe, hasa kutokana na uhusiano wake na viongozi wa kisiasa na uwepo wake mkubwa kwenye mitandao ya kijamii.

Alikuwa akichapisha picha akiwa na viongozi mbalimbali wa Afrika, huku pia akionyesha maisha ya kifahari yaliyohusisha magari ya gharama kubwa, mavazi ya kifahari na zawadi mbalimbali.

Ukaribu wake na viongozi ulimfanya pia kuwa mtu wa mjadala katika siasa na biashara nchini Zimbabwe.

Wakosoaji wake walidai kuwa Chivayo alikuwa miongoni mwa wafanyabiashara waliokuwa wakinufaika na mikataba inayohusishwa na serikali chini ya chama tawala cha ZANU-PF. Chivayo, hata hivyo, alikanusha madai ya ufisadi.

HISTORIA YA KESI NA TUHUMA

Historia ya Chivayo pia ina sehemu iliyohusisha mahakama.

Mwaka 2005, alifungwa gerezani kwa miaka kadhaa baada ya kutiwa hatiani katika kesi iliyohusisha utakatishaji fedha.

Mwaka 2018 alikamatwa tena katika kesi iliyohusisha tuhuma za matumizi mabaya ya malipo ya awali yenye thamani ya dola milioni 5.6 za Marekani (takribani TSh bilioni 14.79), yaliyohusishwa na mradi wa nishati ya jua.

Hata hivyo, mwaka 2023 kesi hiyo iliondolewa kwenye orodha ya mashauri baada ya mahakama kutaja ucheleweshaji wa upande wa mashtaka.

Mwaka 2024, jina lake liliibuka tena kwenye mjadala wa umma baada ya Rais Mnangagwa kusema kampuni ya Chivayo ilikuwa mshirika wa kipekee wa Starlink nchini Zimbabwe. Mamlaka ya mawasiliano baadaye ilifafanua kuwa kampuni hiyo ilikuwa miongoni mwa wauzaji kadhaa waliokuwa wameidhinishwa.

MASWALI MAKUU YALIYOBAKI

Kwa sasa, hakuna ushahidi uliotangazwa hadharani unaoonyesha kuwa ajali hiyo ilisababishwa na jambo la jinai. Kwa hiyo, hitimisho lolote kuhusu chanzo cha ajali kabla ya uchunguzi kukamilika lingekuwa la mapema.

Hata hivyo, uchunguzi wa mamlaka utahitaji kutoa majibu kuhusu masuala muhimu kama:

  • Ni nini kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

  • Hali ya hewa na mazingira ya safari yalikuwa vipi wakati wa ajali?

  • Helikopta hiyo ilikuwa katika hali gani kiufundi?

  • Ilikuwa imefanyiwa ukaguzi na matengenezo kwa mujibu wa taratibu?

  • Nani alikuwa rubani na alikuwa na sifa na vibali vinavyohitajika?

  • Kulikuwa na hitilafu yoyote kabla ya ajali?

  • Je, rekodi za safari na mawasiliano ya mwisho ya helikopta zinaonyesha nini?

Majibu ya maswali hayo yatategemea ushahidi wa kiufundi, taarifa za mashahidi, rekodi za ndege na uchunguzi rasmi wa mamlaka za usafiri wa anga.

Kwa sasa, jambo lililo wazi ni kwamba chanzo cha ajali bado hakijatangazwa rasmi.

Hivyo, wakati historia ya Chivayo ikiendelea kuchochea mjadala, uchunguzi wa ajali ndiyo unaotarajiwa kutoa picha kamili kuhusu kilichotokea katika dakika za mwisho kabla ya helikopta hiyo kuanguka.

Kifo cha Chivayo kimefungua ukurasa mpya wa maswali; majibu yake sasa yako mikononi mwa wachunguzi.

Kifo Cha Chivayo na Mkewe: Maswali 7 Yanayosubiri Majibu Kutoka kwa Wachunguzi

Kifo cha mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, mke wake na watu wengine kadhaa katika ajali ya helikopta Septemba 30, 2026 kimeacha maswali kadhaa yanayotarajiwa kujibiwa na uchunguzi wa mamlaka za nchi hiyo.

Chivayo, ambaye alikuwa akijulikana kwa ukaribu wake na baadhi ya viongozi wakuu barani Afrika, alifariki siku ya Jumatano baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka. Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, alithibitisha kifo hicho na kueleza kuwa alikuwa katika hali ya mshtuko na huzuni kubwa.

Lakini, zaidi ya taarifa ya kifo hicho, jambo linalofuatiliwa kwa karibu sasa ni nini hasa kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

Mamlaka za Zimbabwe bado hazijatoa sababu rasmi ya ajali hiyo. Gazeti la The Herald, likinukuu mamlaka ya usafiri wa anga nchini humo, limeripoti kuwa uchunguzi unaendelea na taarifa ya kina kuhusu chanzo cha ajali inatarajiwa kutolewa baadaye.

Polisi pia hawajatoa hitimisho kuhusu chanzo cha ajali. Msemaji wa polisi, Paul Nyathi, amesema mamlaka zinafanya vipimo vya DNA kutokana na miili ya waliokufa kuharibika vibaya.

CHIVAYO ALIKUWA NANI?

Kabla ya kifo chake, Chivayo alikuwa mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa wakifahamika sana nchini Zimbabwe, hasa kutokana na uhusiano wake na viongozi wa kisiasa na uwepo wake mkubwa kwenye mitandao ya kijamii.

Alikuwa akichapisha picha akiwa na viongozi mbalimbali wa Afrika, huku pia akionyesha maisha ya kifahari yaliyohusisha magari ya gharama kubwa, mavazi ya kifahari na zawadi mbalimbali.

Ukaribu wake na viongozi ulimfanya pia kuwa mtu wa mjadala katika siasa na biashara nchini Zimbabwe.

Wakosoaji wake walidai kuwa Chivayo alikuwa miongoni mwa wafanyabiashara waliokuwa wakinufaika na mikataba inayohusishwa na serikali chini ya chama tawala cha ZANU-PF. Chivayo, hata hivyo, alikanusha madai ya ufisadi.

HISTORIA YA KESI NA TUHUMA

Historia ya Chivayo pia ina sehemu iliyohusisha mahakama.

Mwaka 2005, alifungwa gerezani kwa miaka kadhaa baada ya kutiwa hatiani katika kesi iliyohusisha utakatishaji fedha.

Mwaka 2018 alikamatwa tena katika kesi iliyohusisha tuhuma za matumizi mabaya ya malipo ya awali yenye thamani ya dola milioni 5.6 za Marekani (takribani TSh bilioni 14.79), yaliyohusishwa na mradi wa nishati ya jua.

Hata hivyo, mwaka 2023 kesi hiyo iliondolewa kwenye orodha ya mashauri baada ya mahakama kutaja ucheleweshaji wa upande wa mashtaka.

Mwaka 2024, jina lake liliibuka tena kwenye mjadala wa umma baada ya Rais Mnangagwa kusema kampuni ya Chivayo ilikuwa mshirika wa kipekee wa Starlink nchini Zimbabwe. Mamlaka ya mawasiliano baadaye ilifafanua kuwa kampuni hiyo ilikuwa miongoni mwa wauzaji kadhaa waliokuwa wameidhinishwa.

MASWALI MAKUU YALIYOBAKI

Kwa sasa, hakuna ushahidi uliotangazwa hadharani unaoonyesha kuwa ajali hiyo ilisababishwa na jambo la jinai. Kwa hiyo, hitimisho lolote kuhusu chanzo cha ajali kabla ya uchunguzi kukamilika lingekuwa la mapema.

Hata hivyo, uchunguzi wa mamlaka utahitaji kutoa majibu kuhusu masuala muhimu kama:

  • Ni nini kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

  • Hali ya hewa na mazingira ya safari yalikuwa vipi wakati wa ajali?

  • Helikopta hiyo ilikuwa katika hali gani kiufundi?

  • Ilikuwa imefanyiwa ukaguzi na matengenezo kwa mujibu wa taratibu?

  • Nani alikuwa rubani na alikuwa na sifa na vibali vinavyohitajika?

  • Kulikuwa na hitilafu yoyote kabla ya ajali?

  • Je, rekodi za safari na mawasiliano ya mwisho ya helikopta zinaonyesha nini?

Majibu ya maswali hayo yatategemea ushahidi wa kiufundi, taarifa za mashahidi, rekodi za ndege na uchunguzi rasmi wa mamlaka za usafiri wa anga.

Kwa sasa, jambo lililo wazi ni kwamba chanzo cha ajali bado hakijatangazwa rasmi.

Hivyo, wakati historia ya Chivayo ikiendelea kuchochea mjadala, uchunguzi wa ajali ndiyo unaotarajiwa kutoa picha kamili kuhusu kilichotokea katika dakika za mwisho kabla ya helikopta hiyo kuanguka.

Kifo cha Chivayo kimefungua ukurasa mpya wa maswali; majibu yake sasa yako mikononi mwa wachunguzi.