Category: Habari

DAR ES SALAAM: Hospitali ya Taifa Muhimbili-Mloganzila hulaza wagonjwa kati ya watano na saba wenye kiharusi kila siku, hali inayodhihirisha ukubwa wa tatizo hilo na umuhimu wa jamii kuongeza uelewa kuhusu ugonjwa huo.

Daktari Bingwa Bobezi wa Magonjwa ya Ubongo na Mishipa ya Fahamu kutoka hospitalini hapo, Dk Brighton Mushengezi, amesema kiharusi kinaendelea kuwa changamoto kubwa ya kiafya duniani na hutokea pale mzunguko wa damu kwenda kwenye ubongo unapozuiwa au mshipa wa damu katika ubongo unapopasuka.

Amesema hali hiyo husababisha sehemu ya ubongo kukosa oksijeni na virutubisho vinavyohitajika, jambo linaloweza kusababisha madhara makubwa kwa mgonjwa endapo hatapatiwa huduma kwa wakati.

Kwa mujibu wa Dk Mushengezi, dalili za kiharusi zinaweza kujitokeza ghafla na ni pamoja na uso kupinda upande mmoja, mkono au mguu kuwa dhaifu au kufa ganzi, kushindwa kuzungumza au kuelewa mazungumzo, kupoteza uwezo wa kuona pamoja na kushindwa kutembea vizuri.

Amesema takwimu za Shirika la Kiharusi Duniani (World Stroke Organization) za mwaka 2025 zinaonesha kuwa takribani watu milioni 12 hupata kiharusi kila mwaka duniani.

Ameongeza kuwa shirika hilo linaeleza pia kuwa mtu mmoja kati ya watu wanne wenye umri wa miaka 25 na kuendelea yuko katika hatari ya kupata kiharusi katika maisha yake, hali inayosisitiza umuhimu wa jamii kuwa na uelewa wa ugonjwa huo na kuchukua hatua za kinga.

Dk Mushengezi ametaja shinikizo la damu kuwa miongoni mwa vihatarishi vikubwa vya kiharusi, huku kisukari, matumizi ya tumbaku, kutofanya mazoezi, ulaji usiofaa na matumizi hatarishi ya pombe pia vikiongeza uwezekano wa kupata ugonjwa huo.

Amesema baadhi ya vihatarishi hivyo vinaweza kudhibitiwa kwa kubadili mtindo wa maisha, ikiwamo kufanya mazoezi, kula mlo unaofaa, kudhibiti shinikizo la damu na kisukari pamoja na kuepuka matumizi ya tumbaku na pombe kwa kiwango hatarishi.

Aidha, amewataka wananchi kutopuuza dalili za kiharusi zinapojitokeza, bali kuwahi kumfikisha mgonjwa hospitalini kwa ajili ya uchunguzi na matibabu.

Amesema utambuzi na matibabu ya mapema ni muhimu katika kupunguza madhara yanayoweza kusababishwa na kiharusi, huku elimu kwa jamii kuhusu dalili, vihatarishi na hatua za kuchukua ikiwa muhimu katika kukabiliana na ugonjwa huo.

Moscow, Urusi — Rais wa Urusi Vladimir Putin amesema nchi yake iko tayari kutumia silaha zote ilizonazo, ikiwemo silaha za nyuklia, endapo eneo la Urusi litashambuliwa na nchi wanachama wa NATO.

Putin alitoa kauli hiyo Alhamisi katika mkutano wa Valdai Club, akisisitiza kwamba Moscow haina mpango wa kushambulia nchi za Ulaya, lakini itajibu mashambulizi dhidi ya eneo lake.

Kauli hiyo imekuja siku chache baada ya Urusi kuonya NATO kuhusu uwezekano wa kutumia silaha za nyuklia iwapo nchi za muungano huo zingejaribu kuzuia au kuitenga Kaliningrad, eneo la Urusi lililopo kati ya Poland na Lithuania.

“Hakupaswi kuwa na makosa — Urusi iko tayari kutumia silaha zake zote, ikiwemo za nyuklia, kulinda eneo lake,” ubalozi wa Urusi nchini Ireland ulisema katika taarifa yake Jumanne.

Putin alisema iwapo kutatokea shambulio la moja kwa moja dhidi ya Shirikisho la Urusi, suala la kutumia silaha zote zilizo katika himaya ya nchi hiyo litakuwa mezani.

Hata hivyo, Putin hakutaja moja kwa moja kwamba Urusi itatumia silaha za nyuklia, akisema Moscow ina aina za silaha ambazo, kwa mujibu wake, hakuna nchi nyingine yenye uwezo kama huo.

NATO Yakataa Tishio Hilo

NATO imejibu kwa kukataa madai kwamba muungano huo unapanga kuishambulia au kuitenga Kaliningrad.

Msemaji wa NATO Allison Hart alisema Jumatano kwamba muungano huo umepokea ujumbe wa maandishi kutoka Urusi na kwamba NATO “inapinga vikali vitisho vya kutumia nguvu, ikiwemo kauli zisizowajibika kuhusu silaha za nyuklia.”

NATO imesisitiza kuwa ni muungano wa kujilinda na kwamba mazoezi yake ya kijeshi hayalengi kuweka tishio kwa eneo lolote la Urusi.

Katibu Mkuu wa NATO Mark Rutte pia amesema majibu ya muungano huo kwa ujumbe wa Urusi yalikuwa mafupi, huku akitoa wito kwa Moscow kuacha vitisho vya nyuklia.

Kaliningrad Yawa Kiini cha Mvutano

Kaliningrad ni eneo muhimu kimkakati kwa Urusi kutokana na nafasi yake kati ya Poland na Lithuania, ambazo zote ni wanachama wa NATO.

Eneo hilo lina kambi kuu ya wanamaji wa Urusi katika Bahari ya Baltic pamoja na mifumo mbalimbali ya kijeshi, ikiwemo makombora ya Iskander yenye uwezo wa kubeba vichwa vya nyuklia.

Wakati huohuo, wanachama wa NATO wameongeza shughuli za kijeshi katika eneo la Bahari ya Baltic, huku mazoezi mengine yakitarajiwa kufanyika mwezi Oktoba.

Mvutano huo unakuja wakati vita kati ya Urusi na Ukraine vikiingia mwaka wake wa tano, huku viongozi wa Ulaya na mashirika ya ujasusi wakionya kuhusu uwezekano wa Urusi kuwa na uwezo wa kutishia nchi nyingine za Ulaya katika miaka ijayo.

Putin na viongozi wa Urusi wameendelea kuyapinga madai hayo, wakiyataja kuwa ni sehemu ya kampeni ya kuongeza hofu kuhusu Moscow.

Kwa sasa, kauli za pande zote zinaonyesha kuongezeka kwa mvutano wa kijeshi na kidiplomasia katika eneo la Baltic, lakini hazimaanishi kwamba NATO na Urusi tayari zimeingia katika vita vya moja kwa moja.

GEITA_ 

Banda la Wakala wa Vipimo (WMA) limekuwa kivutio kikubwa kwa wanafunzi wa shule za msingi, sekondari na vyuo katika Maonesho ya Teknolojia ya Madini yanayoendelea Mkoani Geita, baada ya mamia ya wanafunzi kuendeleq kufurika kujifunza elimu ya matumizi sahihi ya vipimo.

Wanafunzi hao kutoka shule mbalimbali za Geita wameonesha shauku kubwa ya kutaka kufahamu jinsi vipimo vinavyolinda haki zao kama walaji, hususan katika ununuzi wa bidhaa za kila siku kama vile gesi ya kupikia, mafuta na hata mizani inayotumika masokoni na madukani.

Akizungumza na wanafunzi hao, Meneja wa WMA Mkoa wa Mara Bw. Balisco Kapesa, ambaye ni mmoja wa Watumishi wa WMA walioko katika maonesho hayo,  aliwasisitiza wanafunzi kuwa na utamaduni wa kuhoji na kujiridhisha kama kifaa cha kupimia kimehakikiwa na WMA kabla ya kununua bidhaa yoyote, huku akiwaonesha kwa vitendo jinsi ya kutambua stika halali ya WMA kwenye mizani.

Kwa upande wake, Mwalimu wa wanafunzi kutoka Shule ya Msingi Zanzui ambayo ni moja ya shule zilizotembelea banda la WMA hao, Mwl. Sofia Kayongo alisema elimu hiyo ya vipimo ni ya vitendo na inapaswa kuingizwa kwenye mitaala ya shule, kwani inamjengea mwanafunzi uwezo wa kuwa mjasiriamali mwadilifu na mlaji makini, badala ya kusoma nadharia tu darasani.

Mmoja wa wanafunzi, Blasius Enosy, alisema elimu aliyoipata ni muhimu sana kwake na kwa familia yake, kwani sasa amejua kuwa kama mtungi wa gesi haujapimwa kwenye mzani uliohakikiwa na WMA, basi haupaswi kununuliwa, kwa kaulimbiu isemayo “Kama Gesi Haijapimwa kwenye mzani uliohakikiwa na WMA, Siitaki!”

Kwa ujumla, Maonesho ya Madini Geita 2026 yamekuwa fursa muhimu kwa WMA kutoa elimu kwa makundi mbalimbali, huku kaulimbiu ya Wakala isemayo “Kipimo Sahihi ni Haki Yako” ikiendelea kusikika kwa wananchi wengi wanaotembelea banda hilo.

WMA inaendelea na utaratibu wa kufikisha elimu ya vipimo kwa makundi mbalimbali wakiwemo wanafunzi ambapo inatekeleza Mpango wa kuanzisha na kuendesha Klabu za Vipimo mashuleni.

 Dodoma_ 

Wakala wa Vipimo (WMA) jana Oktoba 1, 2026 ilifanya ziara ya kutoa elimu ya matumizi sahihi ya vipimo kwa Maafisa na Askari wa Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) katika Makao Makuu ya Jeshi hilo yaliyopo eneo la Buigiri, Chamwino jijini Dodoma.

Akizungumza na waandishi wa habari baada ya kutoa elimu hiyo, Mkurugenzi wa Huduma za Ufundi kutoka WMA, Bw. Francis Olwero, alisema amefurahishwa na mwitikio mkubwa na shauku waliyoionesha askari na maafisa wa JKT.

“Askari ni sehemu ya jamii, maisha yao kama yalivyo ya wananchi wengine yamezungukwa na vipimo kuanzia asubuhi hadi jioni. Ndio maana WMA iliona ni busara kuwaelimisha,” alisema Olwero.

Alisema katika elimu hiyo, WMA imewasisitiza askari kuhoji na kujiridhisha kama vipimo vinavyotumika katika biashara mbalimbali wanazonunua vimehakikiwa na WMA, ikiwemo gesi ya kupikia, maji, umeme, mizani za madukani na sokoni na hata pampu za mafuta.

Kwa upande wake, Private Fatma Mohamed alisema elimu hiyo imemfungua macho kama mwananchi kujua haki yake.

“Mimi  binafsi nimevutiwa na elimu hii, kama mwananchi nina haki ya kuhoji na kujiridhisha kama mizani ya buchani na hata pampu ya mafuta ya Sheli imehakikiwa na WMA kabla sijanunua bidhaa. Watanzania wenzangu hakikisheni mnafuatilia elimu inayotolewa na WMA ili kujua haki zenu kuhusu vipimo ili msipunjwe,” alisema Private Fatma.

Naye Luteni Isaka Zacharia alisema ujio wa WMA umekuwa fursa muhimu kwa JKT.

“Tumejua kuwa tunapaswa kujiridhisha kuhusu matumizi ya vipimo sahihi kwenye huduma zinazogusa maisha yetu ya kila siku ikiwemo dira za maji na hata mita za umeme. Natoa rai kwa WMA kuendelea kutoa elimu ya vipimo kwa makundi mbalimbali katika jamii hususan wananchi wa kawaida na walioko vijijini,” alisema Luteni Zacharia.

Private Michael Mdegela alisema elimu aliyoipata itamsaidia kuachana na mazoea ya kununua bidhaa bila kupima.

“Tumejifunza na tunaenda kuthibitisha hilo, maana kuanzia sasa tutaanza kuzingatia matumizi sahihi ya vipimo na tutahoji kujiridhisha kama bidhaa tunazonunua zimepimwa kwa usahihi, hususan gesi ya kupikia. Kama gesi haijapimwa kwenye mzani uliohakikiwa na WMA, Siitaki!” alisisitiza.

Akifafanua kuhusu mkakati wa WMA, Meneja Mawasiliano na Uhusiano kwa Umma kutoka WMA, Bi. Veronica Simba, amesema WMA inaendelea na zoezi la utoaji elimu ya vipimo kwa makundi mbalimbali katika jamii kwa kutumia mbinu mbalimbali za mawasiliano.

“Lengo letu ni kuhakikisha elimu ya matumizi sahihi ya vipimo inafika kwa kila mtu nchini, kwa kaulimbiu yetu isemayo, _Kipimo Sahihi ni Haki Yako_ alisema Bi. Simba.

ARUSHA: Ujenzi wa barabara zinazounganisha maeneo mbalimbali na Uwanja wa AFCON jijini Arusha umefikia zaidi ya asilimia 60, hatua inayolenga kuboresha usafiri na kuimarisha shughuli za kiuchumi katika maeneo yanayozunguka uwanja huo.

Mradi huo unaotekelezwa na Wakala wa Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA), unahusisha ujenzi na uboreshaji wa jumla ya kilomita 21.4 za barabara katika maeneo ya Essuri, Lendita na Mateves, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya Tanzania kuandaa Mashindano ya Kombe la Mataifa ya Afrika (AFCON) 2027.

Kwa mujibu wa taarifa ya TARURA iliyotolewa Septemba mwaka huu na Meneja wa TARURA Mkoa wa Arusha, Mhandisi Nicholas Francis, utekelezaji wa mradi huo umefikia zaidi ya asilimia 60, huku ukitarajiwa kukamilika ifikapo Mei 2027.

Katika eneo la Essuri, mradi unahusisha barabara yenye urefu wa kilomita 2.45 pamoja na ujenzi wa daraja lenye urefu wa mita 100. Barabara ya Lendita yenye urefu wa kilomita 2.75 inajengwa kwa kiwango cha njia nne.

Kwa upande wa Mateves, mradi unahusisha kilomita 6.5, ambapo kilomita 5.5 zitajengwa kwa kiwango cha njia mbili, huku kilomita moja ikijengwa kwa kiwango cha njia nne.

Hatua hiyo inalenga kuboresha muunganiko wa barabara kuelekea Uwanja wa AFCON na maeneo yanayouzunguka, huku miundombinu hiyo ikitarajiwa kuendelea kutumiwa na wananchi na wafanyabiashara hata baada ya kumalizika kwa mashindano.

Mwenyekiti wa Bodi ya Ushauri ya TARURA, Mhandisi Florian Kabaka, amesema utekelezaji wa miradi hiyo unaendelea vizuri, akisisitiza kasi iongezwe katika kazi ambazo hazihitaji matumizi makubwa ya maji kabla ya kuanza kwa msimu wa mvua.

Kwa upande wake, Mtendaji Mkuu wa TARURA, Mhandisi Victor Seff, amesema ziara ya ukaguzi ililenga kutathmini maendeleo ya barabara zinazounganisha maeneo mbalimbali yanayozunguka Uwanja wa AFCON na kuhakikisha mradi unakamilika kwa wakati uliopangwa.

Mbali na mradi wa barabara za kuelekea Uwanja wa AFCON, TARURA ina mtandao wa barabara wenye jumla ya kilomita 5,752.834 katika Mkoa wa Arusha, ukiambatana na madaraja 107 na makaravati 2,639 katika wilaya zote sita za mkoa huo.

Kati ya mtandao huo, kilomita 170.407 sawa na asilimia 2.96 ni za lami, kilomita 1,591.267 sawa na asilimia 27.66 ni za changarawe, huku kilomita 3,991.160 sawa na asilimia 69.38 zikiwa za udongo.

Kwa mwaka wa fedha 2026/2027, TARURA imependekeza bajeti ya takribani Sh bilioni 19.3 kwa ajili ya matengenezo ya barabara na madaraja mkoani Arusha.

Utekelezaji wa miradi hiyo unatarajiwa kuongeza ufanisi wa usafiri, kurahisisha usafirishaji wa watu na bidhaa na kuchochea shughuli za kiuchumi katika maeneo yanayozunguka uwanja.

Aidha, utekelezaji wa miradi hiyo unatoa fursa za ajira kwa wananchi, hususan vijana wa maeneo yanayopitiwa na barabara, huku miundombinu hiyo ikitarajiwa kubaki kuwa sehemu muhimu ya maendeleo ya jiji hata baada ya AFCON 2027.

Mkazi wa Arusha, Claud Gwandu, amesema maboresho hayo yana umuhimu kwa wananchi kwa kuwa yataendelea kutumika katika shughuli za kila siku hata baada ya kumalizika kwa mashindano.

“Kwa Arusha, matokeo ya uwekezaji huu hayatarajiwi kuishia kwenye maandalizi ya AFCON pekee. Barabara hizi zitabaki kuwa miundombinu ya matumizi ya wananchi, wafanyabiashara na wageni, huku zikisaidia kuunganisha maeneo ya shughuli za kiuchumi na huduma,” amesema.

Global Publishers
October 2, 2026
0 views
0 Comments