Author: admin

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, amepongezwa kwa uongozi wake mahiri katika kusukuma mbele ajenda ya Afrika ya kutokomeza vifo vinavyoweza kuzuilika vya mama na mtoto, huku bara hilo likikabiliwa na karibu asilimia 70 ya vifo vya akina mama duniani na takribani theluthi mbili ya vifo vya watoto walio chini ya miaka mitano.

Akiwa Kinara wa Umoja wa Afrika katika Afya ya Mama na Mtoto, Rais Samia anaongoza ajenda ya “Malengo Matatu ya Sifuri” (Three Zeros) inayolenga kufikia sifuri ya kujifungulia nyumbani, sifuri ya vifo vinavyoweza kuzuilika vya mama na mtoto mchanga, pamoja na sifuri ya watoto wasiopata chanjo.

Ajenda hiyo imepewa msukumo katika Mkutano wa Ngazi ya Juu wa Wakuu wa Nchi kuhusu Afya ya Mama, Mtoto Mchanga na Mtoto, iliofanyika pembezoni mwa Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81), ukiwakutanisha Wakuu wa Nchi na Serikali, viongozi wa taasisi za Umoja wa Afrika, mashirika ya kimataifa ya afya na washirika wa maendeleo.

Akiwasilisha ujumbe wa Rais Samia katika mkutano huo, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, amesema ukubwa wa changamoto unahitaji Afrika kutoka kwenye ahadi na kuelekea katika hatua madhubuti zinazoweza kupimwa kwa maisha ya wanawake na watoto yanayookolewa.

Amesema, pamoja na hatua ambazo Bara la Afrika limepiga, Afrika bado inachangia karibu asilimia 70 ya vifo vya akina mama duniani na takribani theluthi mbili ya vifo vya watoto walio chini ya miaka mitano, huku sehemu kubwa ya vifo hivyo ikiwa inaweza kuzuilika.

Makamu wa Rais amesema msukumo wa Rais Samia unalenga kuimarisha mifumo ya afya ya nchi za Afrika, kuongeza ufadhili wa ndani, kuboresha huduma za dharura na mifumo ya rufaa, kuongeza upatikanaji wa wahudumu wa afya wenye ujuzi na kuhakikisha takwimu zinatumika kufuatilia matokeo na kubaini maeneo yanayohitaji hatua zaidi.

 

Akielezea uzoefu wa Tanzania, Makamu wa Rais amesema uwekezaji katika huduma za afya ya msingi na za dharura kwa mama na mtoto mchanga, pamoja na kuimarishwa kwa mifumo ya rufaa ikiwemo M-Mama, unaonesha namna uongozi wa kisiasa, teknolojia na utoaji wa huduma kwa wananchi vinavyoweza kuunganishwa katika kuokoa maisha.

Hatua hizo zimekwenda sambamba na kuongezeka kwa wanawake wanaojifungulia katika vituo vya afya kutoka asilimia 51 mwaka 2015 hadi asilimia 81 mwaka 2022, mafanikio yanayoonesha uwezekano wa kubadili mwenendo wa vifo vya mama na mtoto pale uwekezaji unapounganishwa na utekelezaji katika ngazi ya jamii.

Makamu wa Rais alisema ajenda anayoiongoza Rais Samia pia inatoa uzito kwa suala la Afrika kujitegemea katika afya, akisisitiza kuwa mafanikio hayapaswi kupimwa pekee kwa uwezo wa bara kugharamia, kuzalisha au kununua mahitaji yake, bali pia kwa uwezo wa kuhakikisha huduma muhimu zinamfikia kila mama na mtoto kwa wakati na mahali wanapozihitaji.

Katika kufanikisha hilo, nchi za Afrika zimehimizwa kuimarisha uwajibikaji wa kisiasa, kuongeza uwekezaji wa ndani katika huduma zinazookoa maisha na kuhakikisha rasilimali zinafika hadi katika ngazi ya utoaji huduma.

“Dhamira ni kuhakikisha hakuna mama anayepoteza maisha kwa kukosa usafiri, damu, mhudumu mwenye ujuzi au huduma ya dharura; hakuna mtoto mchanga anayefariki kwa kukosa huduma inayoweza kuokoa maisha yake, na hakuna mtoto anayebaki bila chanjo kwa sababu mfumo wa afya haukuweza kuifikia familia yake,” amesema Mhe. Ndejembi.

Makamu wa Rais amesema kulinda uhai wa mama na mtoto si suala la afya pekee, bali ni uwekezaji katika rasilimali watu, uchumi na mustakabali wa Afrika, pamoja na kuwa sehemu muhimu ya utekelezaji wa Ajenda 2063 ya Bara la Afrika.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa Africa CDC, Dkt. Jean Kaseya, alipongeza uongozi wa Rais Samia na kueleza dhamira ya Taasisi hiyo kuendelea kumuunga mkono katika jukumu lake la Kinara wa Umoja wa Afrika katika Afya ya Mama na Mtoto, huku akitaja hatua zilizopigwa na Tanzania kama mfano wa mafanikio yanayoweza kupatikana barani Afrika.

Takwimu za Africa CDC zinaonesha kuwa Tanzania imepunguza uwiano wa vifo vya uzazi kwa takribani asilimia 80, kutoka vifo 556 kwa kila vizazi hai 100,000 mwaka 2016 hadi 104 mwaka 2022, hatua inayohusishwa na kuimarishwa kwa huduma za dharura za uzazi na watoto wachanga, mifumo ya rufaa, ongezeko la wahudumu wa afya pamoja na ufuatiliaji wa vifo vya mama na watoto.

Dkt. Kaseya alisema Africa CDC itaendelea kushirikiana na Tanzania katika kusukuma mbele ajenda hiyo, akisisitiza umuhimu wa uongozi wa kisiasa, uwekezaji na mifumo imara ya afya katika kulinda uhai na ustawi wa mama na mtoto barani Afrika.

Mkurugenzi wa Shirika la Afya Duniani Dkt. Adhanom Ghebreyesus amempongeza Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa kuandaa mkutano huo na kuwa kinara wa Umoja wa Mataifa wa Afya ya Mama na Mtoto. Amesema katika kipindi cha miaka sita pekee, Tanzania imepunguza kiwango cha vifo vya kina mama kwa asilimia 81. Amesema kwa kuzindua mpango mkakati huo wa sifuri tatu (Three Zeros), Tanzania inaongoza kwa mfano na inapaswa kuungwa mkono.

Amesema Shirika la Afya Duniani limejidhatiti kusaidia kila nchi mwanachama kulingana na mazingira yake na kufikia malengo yake kwa kuimarisha viwango vya huduma za kitabibu vinavyotumiwa na wahudumu walio mstari wa mbele kuokoa maisha ya kina mama na watoto wachanga.

Kupitia nafasi yake kama Kinara wa Umoja wa Afrika katika Afya ya Mama na Mtoto, Rais Samia anasukuma dhamira ya kulifanya bara hilo kufikia hatua ambayo vifo vinavyoweza kuzuilika havitachukuliwa tena kuwa jambo lisiloepukika, huku kaulimbiu ya “Jiongeze, Tuwavushe Salama” ikibeba wito wa Afrika kwenda hatua ya ziada kwa ajili ya kila mama, mtoto mchanga, mtoto na kijana balehe.

Mkutano huo, umehudhuriwa na Viongozi kutoka nchi mbalimbali za Afrika, Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Afya Duniani, Dkt. Adhanom Ghebreyesus, Mkurugenzi Mkuu wa Kituo cha Afrika cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (Africa CDC) Dkt. Jean Kaseya, Mwenza wa Rais wa Benin Bi. Nathalie Vilette Wadagni, Wadau wa Maendeleo wakiwemo, Gates Foundation, Global Fund, Gavi, UNFPA, Unicef, Suzan Thompson Buffett Foundation, Beginning Fund pamoja na Viongozi kutoka Umoja wa Afrika (AU).

 

Fedha ni sehemu muhimu ya maisha ya kila mtu, lakini kupata mafanikio ya kifedha kunahitaji zaidi ya kutamani kuwa na pesa. Vijana wanahitaji kujenga ujuzi, kufanya kazi kwa bidii, kuwa wabunifu na kutumia fursa zinazopatikana katika dunia ya sasa.

Kwa mujibu wa mtaalamu wa masuala ya elimu na maendeleo ya vijana, Isma’il Muhammad Anchau, kuna mambo muhimu ambayo yanaweza kuwasaidia vijana kujenga kipato na maisha bora ya baadaye.

1. Jifunze Ujuzi Unaoweza Kukuletea Kipato

Katika dunia ya sasa, ujuzi ni mtaji mkubwa. Vijana hawapaswi kutegemea ajira pekee bali wanapaswa kujifunza stadi zitakazowawezesha kujiajiri.

Baadhi ya ujuzi unaoweza kuleta kipato ni pamoja na:

• Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (ICT)
• Matengenezo ya simu
• Upigaji picha na utengenezaji wa video
• Ushonaji
• Useremala
• Ubunifu na kazi za sanaa
• Fani mbalimbali za ufundi

Ujuzi mzuri unaweza kuwa chanzo cha kipato cha kudumu ikiwa utatumika kwa ubunifu na kujituma.

2. Anzisha Biashara

Biashara ni moja ya njia zinazoweza kumsaidia mtu kuongeza kipato. Vijana wanaweza kuanza hata kwa mtaji mdogo kulingana na uwezo wao.

Mifano ya maeneo ya kuanzia ni:

• Biashara mtandaoni
• Uuzaji wa bidhaa mbalimbali
• Kilimo cha kibiashara
• Ufugaji wa mifugo
• Huduma zinazohitajika kwenye jamii

Muhimu ni kufanya utafiti wa soko na kuanza na jambo linaloeleweka.

3. Jifunze Teknolojia na Sayansi ya Kompyuta

Teknolojia imefungua milango mingi ya kupata kipato bila mipaka ya kijiografia.

Vijana wanaweza kujifunza:

• Utengenezaji wa programu za kompyuta
• Masoko ya kidijitali (digital marketing)
• Uundaji wa maudhui mtandaoni
• Ubunifu wa michoro (graphic design)
• Uchambuzi wa data

Ujuzi wa teknolojia unaweza kutoa nafasi za kazi na biashara katika soko la ndani na kimataifa.

4. Weka Akiba na Wekeza

Kupata fedha pekee haitoshi, muhimu ni kujua namna ya kuzitunza na kuzizalisha.

Vijana wanashauriwa:

• Kutenga sehemu ya kipato kwa ajili ya akiba
• Kuepuka matumizi yasiyo ya lazima
• Kujifunza kabla ya kuwekeza
• Kuweka fedha kwenye biashara au miradi yenye uelewa nayo

Uwekezaji mzuri huanza na maarifa na mipango sahihi.

5. Jenga Mahusiano Mazuri na Watu

Mtandao wa watu una nafasi kubwa katika mafanikio. Vijana wanapaswa kujenga mahusiano na watu wenye uzoefu na maarifa.

Njia za kufanya hivyo ni:

• Kushiriki mafunzo na semina
• Kuomba ushauri kutoka kwa wajasiriamali
• Kujifunza kutoka kwa viongozi wa biashara
• Kushirikiana na watu wenye malengo chanya

Mambo ya Kuepuka Ili Kulinda Kipato

Vijana wanapaswa kuepuka:

• Kutumia fedha bila mpango
• Kukopa bila mpango wa kurejesha
• Kununua vitu visivyo vya lazima
• Kutegemea kamari au njia za kupata pesa haraka
• Kuacha kujifunza na kutafuta fursa mpya

Mafanikio ya kifedha hayaji kwa bahati pekee, bali yanajengwa kupitia maarifa, nidhamu, uvumilivu na kutumia fursa kwa wakati sahihi.

NEW YORK: Makumi ya mabalozi kutoka mataifa mbalimbali waliondoka katika ukumbi wa Umoja wa Mataifa wakati Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, alipoanza kutoa hotuba yake, katika maandamano ya kupinga msimamo na sera za Israel.

Baadhi ya wajumbe waliobaki ukumbini walizomea na kumpigia kelele Netanyahu, huku ujumbe wa Israel ukisimama na kumpigia makofi. Mwenyekiti wa kikao alilazimika kuwataka wajumbe watulie.

Akijibu maandamano hayo, Netanyahu aliwakosoa waliotoka ukumbini, akiwataka wale aliowaita “waoga wa kimaadili” ambao bado walikuwa wamebaki nao waondoke.

Kabla ya hotuba hiyo, ujumbe wa Palestina uliwataka wawakilishi wa mataifa mengine kushiriki katika maandamano hayo. Ukumbi uliokuwa na watu wachache mwanzoni ulianza kujaa kabla ya Netanyahu kuingia kuzungumza.

Katika hotuba yake, Netanyahu alikosoa vikali viongozi kadhaa wa mataifa mbalimbali pamoja na Meya wa New York, Zohran Mamdani.

Netanyahu alimtuhumu Mamdani kwa chuki dhidi ya Wayahudi na kudai kuwa baadhi ya Wayahudi jijini New York hawajisikii salama tangu Mamdani achaguliwe kuwa meya.

Mamdani amewahi kuzungumzia utekelezaji wa hati ya kukamatwa kwa Netanyahu iliyotolewa na Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC), ingawa baadaye alikiri kuwa hana mamlaka ya kutekeleza hati hiyo akiwa meya.

ICC ilitoa hati ya kukamatwa kwa Netanyahu mwaka 2024 baada ya majaji kusema kulikuwa na sababu za msingi za kuamini kuwa alihusika katika makosa yaliyo chini ya mamlaka ya mahakama hiyo katika muktadha wa vita vya Gaza.

Netanyahu pia aliwashambulia viongozi wa Uingereza na Ufaransa, ambazo zimekuwa zikikosoa zaidi sera za Israel kuhusu maeneo ya Palestina yanayokaliwa.

Akizungumzia Iran, Netanyahu aliita serikali ya Tehran “dikteta muuaji” na akasema hatua za kijeshi za Israel na Marekani zimezuia Iran kutengeneza silaha za nyuklia. Pia alidai kuwa mabadiliko katika uongozi wa Iran yanaweza kutokea, ingawa serikali ya Iran bado inadhibiti nchi hiyo.

Katika sehemu nyingine ya hotuba yake, Netanyahu alionyesha kifaa aina ya pager, akirejea milipuko ya pager nchini Lebanon mwaka 2024 iliyohusisha wanachama wa Hezbollah na kusababisha vifo na majeruhi, wakiwemo raia.

Netanyahu pia alimshambulia Rais wa Türkiye, Recep Tayyip Erdoğan, akimtuhumu kuunga mkono Hamas na kumuita “dikteta.”

Wakati huo huo, nje ya makao makuu ya Umoja wa Mataifa, waandamanaji waliandamana wakipinga hatua za Israel katika Gaza. Baadhi yao walikamatwa na polisi, akiwemo mwigizaji wa Hollywood Susan Sarandon.

Hotuba ya Netanyahu imekuja wakati Israel ikiendelea kukabiliwa na shinikizo la kimataifa kuhusu vita vya Gaza na uhusiano wake na baadhi ya washirika wa jadi wa nchi hiyo.

Maji ni muhimu sana kwa afya ya binadamu, lakini kama mwili ukiwa na maji mengi kuliko inavyohitajika, hali hii inaweza kusababisha matatizo makubwa kiafya. Hapa tunazungumzia hasara kuu zinazoweza kutokea kutokana na kuchukua au kushikilia maji mengi mwilini.

1. Kuongeza Uzito wa Mwili

Kushikilia maji mwilini, hali inayojulikana kama water retention, inaweza kuonekana haraka kwa kuongezeka kwa uzito. Hali hii inaweza kufanya mwili kuonekana kimebeba mafuta zaidi, ingawa siyo mafuta halisi, na pia inaweza kusababisha hisia ya kuvimba kwenye mikono, miguu, au tumbo.

2. Kuvimba kwa Viungo na Mishipa

Kama mwili unashikilia maji kupita kiasi, viungo kama mikono, miguu, vidole, na hata uso vinaweza kuvimba. Hali hii inajulikana kama edema. Edema inaweza kufanya kufanya kazi za kila siku kuwa ngumu, kwani mvuto wa maji unaongeza uchovu kwenye misuli na viungo.

3. Kuongeza Shinikizo la Damu

Maji mengi mwilini yanaweza kuongeza kiasi cha damu inayopita kwenye mishipa, hali inayosababisha shinikizo la damu kuongezeka. Shinikizo la damu lililo juu kwa muda mrefu linaweza kuongeza hatari ya magonjwa ya moyo, kiharusi, au kushindwa kwa figo.

4. Kuchangia Kazi Duni ya Figo

Figo linawajibika kusafirisha maji na chumvi mwilini. Wakati mwili unashikilia maji kupita kiasi, figo linaweza kuanza kushindwa kufanya kazi ipasavyo. Hii inaweza kusababisha maji kubaki mwilini na viwango vya chumvi kubadilika, hali inayosababisha matatizo ya kiafya kama kichefuchefu, kutapika, au uchovu.

5. Kuathiri Viwango vya Chumvi na Madini

Kuchukua maji kupita kiasi kunavuruga uwiano wa madini mwilini, hasa sodium na potassium. Hali hii inaweza kusababisha muscle cramps, udhaifu wa misuli, na matatizo ya moyo.

6. Kuongeza Hatari ya Magonjwa ya Moyo

Maji mengi mwilini yanaongeza mzigo kwa moyo na mishipa, jambo linaloweza kusababisha moyo kushindwa kufanya kazi ipasavyo. Watu wenye matatizo ya moyo wanapaswa kuwa makini sana na kumeza maji kupita kiasi.

7. Kudhuru Ubongo

Hali ya hyponatremia, ambayo hutokea pale mwili unashikilia maji kupita kiasi na kudhoofisha kiwango cha sodium katika damu, inaweza kuathiri ubongo. Dalili zake ni pamoja na kichefuchefu, kizunguzungu, mkazo wa kichwa, na hata kutoelewa hali. Katika hali mbaya, inaweza kusababisha fahamu kupotea au kifo.

Hitimisho

Kuwa na maji mwilini ni muhimu, lakini kuzidi kiasi kinachohitajika kunaweza kuwa hatari kiafya. Ili kuepuka matatizo haya, ni muhimu kunywa maji kwa kiasi kinachofaa na kufuata ushauri wa daktari, hasa ikiwa una hali zinazohusiana na moyo, figo, au mishipa. Mwili wenye maji sawa na mahitaji yake ni mwili wenye afya na nguvu zaidi.

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, amepongezwa kwa uongozi wake mahiri katika kusukuma mbele ajenda ya Afrika ya kutokomeza vifo vinavyoweza kuzuilika vya mama na mtoto, huku bara hilo likikabiliwa na karibu asilimia 70 ya vifo vya akina mama duniani na takribani theluthi mbili ya vifo vya watoto walio chini ya miaka mitano.

Akiwa Kinara wa Umoja wa Afrika katika Afya ya Mama na Mtoto, Rais Samia anaongoza ajenda ya “Malengo Matatu ya Sifuri” (Three Zeros) inayolenga kufikia sifuri ya kujifungulia nyumbani, sifuri ya vifo vinavyoweza kuzuilika vya mama na mtoto mchanga, pamoja na sifuri ya watoto wasiopata chanjo.

Ajenda hiyo imepewa msukumo katika Mkutano wa Ngazi ya Juu wa Wakuu wa Nchi kuhusu Afya ya Mama, Mtoto Mchanga na Mtoto, iliofanyika pembezoni mwa Mkutano wa 81 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81), ukiwakutanisha Wakuu wa Nchi na Serikali, viongozi wa taasisi za Umoja wa Afrika, mashirika ya kimataifa ya afya na washirika wa maendeleo.

Akiwasilisha ujumbe wa Rais Samia katika mkutano huo, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, amesema ukubwa wa changamoto unahitaji Afrika kutoka kwenye ahadi na kuelekea katika hatua madhubuti zinazoweza kupimwa kwa maisha ya wanawake na watoto yanayookolewa.

Amesema, pamoja na hatua ambazo Bara la Afrika limepiga, Afrika bado inachangia karibu asilimia 70 ya vifo vya akina mama duniani na takribani theluthi mbili ya vifo vya watoto walio chini ya miaka mitano, huku sehemu kubwa ya vifo hivyo ikiwa inaweza kuzuilika.

Makamu wa Rais amesema msukumo wa Rais Samia unalenga kuimarisha mifumo ya afya ya nchi za Afrika, kuongeza ufadhili wa ndani, kuboresha huduma za dharura na mifumo ya rufaa, kuongeza upatikanaji wa wahudumu wa afya wenye ujuzi na kuhakikisha takwimu zinatumika kufuatilia matokeo na kubaini maeneo yanayohitaji hatua zaidi.

 

Akielezea uzoefu wa Tanzania, Makamu wa Rais amesema uwekezaji katika huduma za afya ya msingi na za dharura kwa mama na mtoto mchanga, pamoja na kuimarishwa kwa mifumo ya rufaa ikiwemo M-Mama, unaonesha namna uongozi wa kisiasa, teknolojia na utoaji wa huduma kwa wananchi vinavyoweza kuunganishwa katika kuokoa maisha.

Hatua hizo zimekwenda sambamba na kuongezeka kwa wanawake wanaojifungulia katika vituo vya afya kutoka asilimia 51 mwaka 2015 hadi asilimia 81 mwaka 2022, mafanikio yanayoonesha uwezekano wa kubadili mwenendo wa vifo vya mama na mtoto pale uwekezaji unapounganishwa na utekelezaji katika ngazi ya jamii.

Makamu wa Rais alisema ajenda anayoiongoza Rais Samia pia inatoa uzito kwa suala la Afrika kujitegemea katika afya, akisisitiza kuwa mafanikio hayapaswi kupimwa pekee kwa uwezo wa bara kugharamia, kuzalisha au kununua mahitaji yake, bali pia kwa uwezo wa kuhakikisha huduma muhimu zinamfikia kila mama na mtoto kwa wakati na mahali wanapozihitaji.

Katika kufanikisha hilo, nchi za Afrika zimehimizwa kuimarisha uwajibikaji wa kisiasa, kuongeza uwekezaji wa ndani katika huduma zinazookoa maisha na kuhakikisha rasilimali zinafika hadi katika ngazi ya utoaji huduma.

“Dhamira ni kuhakikisha hakuna mama anayepoteza maisha kwa kukosa usafiri, damu, mhudumu mwenye ujuzi au huduma ya dharura; hakuna mtoto mchanga anayefariki kwa kukosa huduma inayoweza kuokoa maisha yake, na hakuna mtoto anayebaki bila chanjo kwa sababu mfumo wa afya haukuweza kuifikia familia yake,” amesema Mhe. Ndejembi.

Makamu wa Rais amesema kulinda uhai wa mama na mtoto si suala la afya pekee, bali ni uwekezaji katika rasilimali watu, uchumi na mustakabali wa Afrika, pamoja na kuwa sehemu muhimu ya utekelezaji wa Ajenda 2063 ya Bara la Afrika.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa Africa CDC, Dkt. Jean Kaseya, alipongeza uongozi wa Rais Samia na kueleza dhamira ya Taasisi hiyo kuendelea kumuunga mkono katika jukumu lake la Kinara wa Umoja wa Afrika katika Afya ya Mama na Mtoto, huku akitaja hatua zilizopigwa na Tanzania kama mfano wa mafanikio yanayoweza kupatikana barani Afrika.

Takwimu za Africa CDC zinaonesha kuwa Tanzania imepunguza uwiano wa vifo vya uzazi kwa takribani asilimia 80, kutoka vifo 556 kwa kila vizazi hai 100,000 mwaka 2016 hadi 104 mwaka 2022, hatua inayohusishwa na kuimarishwa kwa huduma za dharura za uzazi na watoto wachanga, mifumo ya rufaa, ongezeko la wahudumu wa afya pamoja na ufuatiliaji wa vifo vya mama na watoto.

Dkt. Kaseya alisema Africa CDC itaendelea kushirikiana na Tanzania katika kusukuma mbele ajenda hiyo, akisisitiza umuhimu wa uongozi wa kisiasa, uwekezaji na mifumo imara ya afya katika kulinda uhai na ustawi wa mama na mtoto barani Afrika.

Mkurugenzi wa Shirika la Afya Duniani Dkt. Adhanom Ghebreyesus amempongeza Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa kuandaa mkutano huo na kuwa kinara wa Umoja wa Mataifa wa Afya ya Mama na Mtoto. Amesema katika kipindi cha miaka sita pekee, Tanzania imepunguza kiwango cha vifo vya kina mama kwa asilimia 81. Amesema kwa kuzindua mpango mkakati huo wa sifuri tatu (Three Zeros), Tanzania inaongoza kwa mfano na inapaswa kuungwa mkono.

Amesema Shirika la Afya Duniani limejidhatiti kusaidia kila nchi mwanachama kulingana na mazingira yake na kufikia malengo yake kwa kuimarisha viwango vya huduma za kitabibu vinavyotumiwa na wahudumu walio mstari wa mbele kuokoa maisha ya kina mama na watoto wachanga.

Kupitia nafasi yake kama Kinara wa Umoja wa Afrika katika Afya ya Mama na Mtoto, Rais Samia anasukuma dhamira ya kulifanya bara hilo kufikia hatua ambayo vifo vinavyoweza kuzuilika havitachukuliwa tena kuwa jambo lisiloepukika, huku kaulimbiu ya “Jiongeze, Tuwavushe Salama” ikibeba wito wa Afrika kwenda hatua ya ziada kwa ajili ya kila mama, mtoto mchanga, mtoto na kijana balehe.

Mkutano huo, umehudhuriwa na Viongozi kutoka nchi mbalimbali za Afrika, Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Afya Duniani, Dkt. Adhanom Ghebreyesus, Mkurugenzi Mkuu wa Kituo cha Afrika cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (Africa CDC) Dkt. Jean Kaseya, Mwenza wa Rais wa Benin Bi. Nathalie Vilette Wadagni, Wadau wa Maendeleo wakiwemo, Gates Foundation, Global Fund, Gavi, UNFPA, Unicef, Suzan Thompson Buffett Foundation, Beginning Fund pamoja na Viongozi kutoka Umoja wa Afrika (AU).

 

SHINYANGA: KAMATI ya Kudumu ya Bunge ya Ustawi na Maendeleo ya Jamii imeipongeza Ofisi ya Usalama na Afya Mahali pa Kazi (OSHA) pamoja na Mgodi wa Bulyanhulu kwa kuwekeza katika mifumo ya usalama na afya ya wafanyakazi, hatua inayolenga kuwalinda dhidi ya vihatarishi vinavyoweza kujitokeza katika mazingira ya kazi.

Pongezi hizo zimetolewa na Mwenyekiti wa Kamati hiyo, Hawa Chakoma, wakati wa ziara ya kamati katika Mgodi wa Bulyanhulu mkoani Shinyanga, iliyolenga kufuatilia utekelezaji wa Sheria Na. 297 ya mwaka 2023 kuhusu Usalama na Afya Mahali pa Kazi, inayosimamiwa na Ofisi ya Waziri Mkuu – Kazi, Ajira na Mahusiano.

Chakoma amesema ziara hiyo imelenga kutathmini namna wafanyakazi wanavyolindwa dhidi ya vihatarishi vinavyotokana na shughuli za uchimbaji wa madini, pamoja na ufanisi wa mifumo iliyowekwa kuwasaidia wafanyakazi wanaopata ajali au changamoto za kiafya wakiwa kazini.

“Tunataka kuona ni kwa namna gani wenzetu wa mgodi wanajaribu kuondoa vihatarishi kwa wafanyakazi, au kuwahudumia wanaopata changamoto hizo wakiwa mahali pa kazi,” amesema Chakoma.

Kwa upande wake, Naibu Waziri Ofisi ya Waziri Mkuu – Kazi, Ajira na Mahusiano, Dkt. Evaline Wilbard Munisi, amesema Serikali kupitia OSHA imeendelea kuimarisha usimamizi wa usalama na afya mahali pa kazi kwa kufanya kaguzi, kutoa elimu na kuhakikisha waajiri wanazingatia matakwa ya sheria.

Dk Munisi amesema katika mwaka wa fedha 2025/2026, jumla ya kaguzi 871 zilifanyika mkoani Shinyanga, huku wafanyakazi 7,969 wakifanyiwa vipimo vya afya.

Amesema pia jumla ya waajiri 102 walikidhi matakwa ya sheria ya Usalama na Afya Mahali pa Kazi na kupatiwa vyeti vya ithibati, wakati waajiri wengine walipewa maelekezo ya kufanya maboresho katika maeneo yaliyobainika kuwa na changamoto.

Katika upande wa mafunzo, Dkt. Munisi amesema jumla ya wafanyakazi 931 walipatiwa mafunzo kuhusu usalama na afya mahali pa kazi katika kipindi hicho.

Amesisitiza kuwa hatua hizo ni sehemu ya juhudi za Serikali kuhakikisha maeneo ya kazi yana mifumo madhubuti ya kuzuia ajali, magonjwa yatokanayo na kazi na madhara mengine yanayoweza kuhatarisha afya na usalama wa wafanyakazi.

Naye Mtendaji Mkuu wa OSHA, Khadija Mwenda, amesema taasisi hiyo inaendelea kusimamia usalama na afya mahali pa kazi kwa kuhakikisha waajiri wanaweka mifumo madhubuti ya kuwalinda wafanyakazi dhidi ya vihatarishi.

Amesema OSHA pia inaweka mkazo katika utoaji wa elimu na uhamasishaji ili waajiri waelewe wajibu wao kisheria na waweze kutekeleza matakwa ya usalama na afya mahali pa kazi kwa ufanisi.

Ziara hiyo ya Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Ustawi na Maendeleo ya Jamii ni sehemu ya utekelezaji wa majukumu yake ya kufuatilia utekelezaji wa sheria pamoja na maagizo na maelekezo yaliyowahi kutolewa kuhusu uboreshaji wa usalama na afya mahali pa kazi.

 

Dar es Salaam