Habarimpya

Dar es Salaam. Rais wa Zambia, Hakainde Hichilema wa Chama cha United Party for National Development (UPND), ameshinda muhula wa pili wa urais baada ya kupata kura 2,965,326, sawa na asilimia 60.5, katika uchaguzi mkuu uliofanyika Agosti 13, 2026.

Katika matokeo yaliyotangazwa na Tume ya Uchaguzi Zambia (ECZ), Hichilema amemshinda mpinzani wake mkuu, Brian Mundubile wa National Reconciliation Party for Unity and Prosperity (NRPUP), aliyepata kura 1,856,217, sawa na asilimia 37.8.

Ushindi huo unampa Hichilema fursa ya kuendelea kuongoza Zambia kwa kipindi kingine cha miaka mitano, baada ya kuingia madarakani mwaka 2021 akimshinda aliyekuwa Rais Edgar Lungu.

Hata hivyo, uchaguzi huo umeacha maswali kadhaa kuhusu mwenendo wa mchakato, baada ya ECZ kusimamisha kwa muda uhesabuji kura kufuatia mashambulizi dhidi ya maofisa wa uchaguzi na wizi wa baadhi ya karatasi za kura. Uhesabuji uliendelea baada ya tume kusema hali ya kiusalama imedhibitiwa.

Mundubile ameeleza kutoridhishwa na mchakato huo, akitaka kumbukumbu za kura zilindwe na zihesabiwe kwa uwazi. Pia kumekuwa na taarifa za madai ya vitisho vya kiusalama dhidi yake, ingawa baadhi ya madai hayo hayajathibitishwa kwa uhuru.

Uchaguzi huo ulikuwa na wagombea zaidi ya 10, akiwamo Harry Kalaba, Fred M’membe, Kelvin Fube Bwalya na Richard Silumbe.

Uchaguzi na changamoto za demokrasia

Mchambuzi wa siasa, Absalom Kibanda, amesema malalamiko ya upinzani baada ya uchaguzi si jambo geni katika siasa za Zambia, akisema historia ya nchi hiyo imekuwa na mabadiliko ya madaraka kupitia uchaguzi.

“Zambia kumwondoa madarakani Rais ishazoeleka tangu alipoondolewa mwasisi wa Taifa hilo Kenneth Kaunda. Hichilema naye alimwondoa Rais Edgar Lungu, hivyo kushinda kwa kiongozi aliyekuwepo  madarakani na malalamiko ya upinzani yasingeepukika,” amesema.

Kibanda amesisitiza kuwa malalamiko ya uchaguzi yanapaswa kutazamwa kwa kuzingatia ushahidi na taratibu za kisheria, badala ya kuhitimisha moja kwa moja kuwa mchakato wote haukuwa halali.

Mchambuzi wa siasa za kimataifa, Conrad Masabo, amesema uchaguzi huo unaonyesha safari ya demokrasia ya Afrika ambayo, licha ya changamoto, inaendelea kujengwa.

“Demokrasia siyo mpinzani kushinda uchaguzi, bali ni mifumo ya kisheria ya uchaguzi ya nchi husika kufuatwa kikamilifu,” amesema.

Amesema hatua ya ECZ kusimamisha uhesabuji kwa muda ili kushughulikia changamoto za kiusalama inaonyesha umuhimu wa taasisi za uchaguzi kuchukua hatua pale mchakato unapokumbwa na matatizo.

Hata hivyo, amesema madai yoyote ya kuingiliwa kwa uchaguzi kutoka nchi nyingine yanapaswa kuwasilishwa pamoja na ushahidi ili yaweze kutathiminiwa.

Mtihani wa muhula wa pili kwa Hichilema

Hichilema aliingia madarakani mwaka 2021 baada ya kushiriki katika mbio za urais mara kadhaa. Kabla ya siasa, alikuwa mfanyabiashara na mwekezaji katika sekta mbalimbali, ikiwamo kilimo.

Alipoingia madarakani, Zambia ilikuwa ikikabiliwa na mzigo mkubwa wa deni, baada ya kutolipa deni lake la taifa mwaka 2020. Serikali yake iliongoza mchakato wa marekebisho ya deni, ikaongeza ushirikiano na taasisi za fedha za kimataifa na kuvutia uwekezaji katika sekta ya madini, hususan shaba.

Pia ilipanua huduma za kijamii, ikiwamo elimu ya sekondari bila ada.

Hata hivyo, gharama za maisha, ajira, umaskini na changamoto za nishati bado ni miongoni mwa masuala yanayowakabili wananchi.

Kwa hiyo, ushindi wa Hichilema unamweka mbele ya mtihani mwingine mkubwa: kuhakikisha mafanikio ya kiuchumi yanaonekana katika maisha ya Mzambia wa kawaida.

Muhula wake wa pili pia utapimwa katika eneo la demokrasia na uhuru wa kisiasa, ambako Serikali yake imewahi kukabiliwa na ukosoaji kutoka kwa wapinzani na mashirika ya kiraia kuhusu mazingira ya kisiasa, madai ambayo Serikali imekuwa ikiyakanusha.

Kwa Hichilema, ushindi huu si mwisho wa safari ya kisiasa, bali mwanzo wa muhula mwingine ambao utapima uwezo wake wa kuunganisha utulivu wa uchumi, maendeleo na demokrasia.

Babati. Sakata la kuibwa mtoto wa siku moja katika Kituo cha Afya Dareda Kati, wilayani Babati, Mkoa wa Manyara, bado halijapatiwa ufumbuzi huku mama mzazi akiendelea kusubiri kwa matumaini ya kupatikana kwa mtoto wake.

Mtoto huyo alidaiwa kuibwa Agosti 8, 2026, saa 3 usiku baada ya watu wawili waliojitambulisha kuwa madaktari na muuguzi wa kituo hicho kumchukua, wakisema wanakwenda kumpatia chanjo, lakini hawakurejea naye.

Akizungumza kwa simu na Mwananchi leo Jumanne, Agosti 18, 2026, mama wa mtoto huyo, Rahma Mpinga (19) amesema ni siku 10 sasa zimepita tangu tukio hilo litokee, mtoto wake bado hajapatikana.

“Bado naamini mtoto wangu atapatikana kwa sababu hao watu waliomchukua mtoto wangu na kusema  wanaenda kumpa chanjo lakini hawakurudi, labda wamekaa naye tu, watamrudisha, nasubiri sijakata tamaa,” amesema.

Rahma amesema baada ya watu hao kumchukua mtoto wake, waliwaeleza wanawake wengine waliokuwa na watoto katika kituo hicho kuwa, wajiandae kwa sababu watoto wao pia wangepatiwa chanjo.

Hata hivyo, amesema watu hao hawakurejea na mtoto wake wala hawakurudi kuwachukua watoto wengine wawapeleke kupata chanjo kama walivyoahidi.

Amesema baadaye walipata taarifa kuwa watu hao waliondoka na mtoto huyo kwa kutumia gari aina ya Toyota Noah na tangu wakati huo hawajaonekana.

Tukio hilo limemwacha Rahma katika hali ya huzuni, huku ndugu yake, Mwajuma Hamis akisema amekuwa akimsikitikia kutokana na hali anayopitia.

“Huyu ndugu yangu alikuwa na mtoto mmoja wa kiume, kisha akabahatika kupata mtoto mwingine wa kike ambaye ameibwa siku moja baada ya kuzaliwa,” amesema.

Mwajuma amesema Rahma amekuwa mtu kusononeka na kulia mara kwa mara tangu mtoto wake alipochukuliwa.

Kamanda wa Polisi Mkoa wa Manyara Ahmed Makarani, amesema polisi wanaendelea na uchunguzi wa tukio hilo kuwatafuta watu wanaodaiwa kuhusika.

“Pamoja na taarifa ambazo tayari tunazo, tunatoa wito kwa mtu yeyote mwenye taarifa kuhusuiana na tukio hili azitoe katika kituo chochote cha polisi au ofisi ya Serikali,” amesema.

Kamanda Makarani amesema taarifa kutoka kwa wananchi zinaweza kusaidia vyombo vya dola kuwabaini wahusika na kumtafuta mtoto huyo.

Mganga Mkuu wa Halmashauri ya Wilaya ya Babati, Dk Madama Hosea amesema polisi wanaendelea na uchunguzi ili kubaini waliohusika na tukio hilo na kuhakikisha mtoto anapatikana.

Dk Hosea amesema madaktari na wauguzi wa Kituo cha Afya Dareda Kati huvaa sare zao wanapokuwa kazini, huku akisema hakuna utaratibu wa kutoa chanjo nyakati za usiku.

Dar es Salaam. Dola ya Marekani imeendelea kuwa dhaifu dhidi ya sarafu kuu duniani, huku wawekezaji wakipunguza matarajio ya kuongezwa kwa viwango vya riba na Benki Kuu ya Marekani (Fed) katika kipindi cha karibuni.

Kwa mujibu wa Reuters, dola ilipanda kidogo leo Jumanne, Agosti 18, 2026, lakini imeendelea kuwa karibu na viwango vyake vya chini vya hivi karibuni.

Inaelezwa kwamba mabadiliko hayo yamechangiwa na takwimu zinazoashiria udhaifu wa uchumi wa Marekani, ikiwamo hali ya soko la ajira na mfumuko wa bei uliokuwa hafifu kuliko ilivyotarajiwa.

Kutokana na hali hiyo, wawekezaji wameanza kuona uwezekano mdogo wa Fed kuongeza viwango vya riba katika mkutano wake wa Septemba.

Hata hivyo, matarajio hayo hayamaanishi kuwa benki hiyo tayari imefanya uamuzi wa kutopandisha riba.

Dola inapodhoofika, euro na pauni zimeendelea kushikilia nguvu karibu na viwango vyao vya juu vya hivi karibuni.

Mzozo wa Marekani, Iran waongeza wasiwasi

Pamoja na mabadiliko ya matarajio kuhusu sera ya fedha ya Marekani, mzozo unaoendelea kati ya Marekani na Iran umeongeza presha katika masoko ya fedha na nishati.

Mazungumzo ya kutafuta suluhu ya kudumu yamekwama, huku Iran ikisema iko tayari kuchukua msimamo mkali zaidi wa kijeshi na Marekani ikikataa kuongeza muda wa makubaliano ya kusitisha mapigano.

Hali hiyo imeongeza hofu kuhusu usafirishaji wa mafuta katika Mashariki ya Kati, hasa kupitia Mlango wa Hormuz, njia muhimu kwa biashara ya kimataifa ya mafuta na gesi.

Reuters imeripoti kuwa harakati za meli katika eneo hilo zimeendelea kuwa chache, huku Iran ikisema mlango huo utaendelea kufungwa hadi Marekani itimize masharti ya makubaliano ya muda yaliyofikiwa Juni.

Bei ya mafuta ghafi ya Brent jana ilifikia karibu dola 91 kwa pipa, ikiongezeka kwa siku ya tatu mfululizo kutokana na kupungua kwa matumaini ya kufikiwa kwa makubaliano ya amani kati ya Washington na Tehran.

Hali hiyo inaiweka Fed katika mazingira magumu. Kwa upande mmoja, udhaifu wa baadhi ya viashiria vya uchumi unaweza kutoa sababu ya kutopandisha riba.

Kwa upande mwingine, kupanda kwa bei ya mafuta kunaweza kuongeza mfumuko wa bei na kuifanya Fed kuwa makini zaidi katika kulegeza sera ya fedha.

Dhamana za Marekani nazo zatikisika

Wakati dola ikidhoofika, soko la dhamana za Serikali ya Marekani limekumbwa na presha.

Mavuno ya dhamana ya Hazina ya Marekani ya miaka 30 yalipanda hadi asilimia 5.327, kiwango cha juu zaidi tangu mwaka 2007. Mavuno ya dhamana yanapopanda, bei ya dhamana hushuka, hali inayoonyesha wawekezaji wanahitaji faida kubwa zaidi ili kuendelea kushikilia madeni ya muda mrefu.

Wawekezaji pia wana wasiwasi kuhusu ongezeko la deni na mahitaji makubwa ya serikali ya Marekani ya kukopa, mambo yanayoongeza shinikizo kwenye soko la dhamana na gharama za muda mrefu za kukopa.

Kwa sasa, wawekezaji wanaelekeza macho kwenye mawasiliano ya Fed, ikiwamo kumbukumbu za mkutano wake na mkutano wa Jackson Hole, wakitafuta ishara kuhusu mwelekeo wa sera ya fedha.

Masoko yanaendelea kupima mambo mawili kwa wakati mmoja: udhaifu wa baadhi ya viashiria vya uchumi wa Marekani unaoweza kupunguza haja ya kuongeza riba, na hatari ya mzozo wa Mashariki ya Kati kusababisha kupanda zaidi kwa bei ya mafuta na mfumuko wa bei.

Mchanganyiko huo umeifanya dola kubaki chini ya presha, huku wawekezaji wakisubiri ishara mpya kuhusu mwelekeo wa uchumi wa Marekani, sera ya Fed, bei ya mafuta na hatima ya mzozo wa Marekani na Iran.

Dar es Salaam. Baadhi ya wakulima na wafugaji wa Wilaya ya Liwale, Mkoa wa Lindi, wamelalamikia kile walichodai kuwa ni uvamizi wa makazi yao nyakati za usiku na mamlaka za ulinzi na usalama, wakisema mifugo yao imekuwa ikichukuliwa na kudaiwa fedha ili irejeshwe.

Malalamiko hayo yametolewa leo Jumanne, Agosti 18, 2026 na wawakilishi wa wakulima na wafugaji hao walipokutana na wanahabari katika ofisi kuu za Chama cha Ukombozi wa Umma (Chaumma), jijini Dar es Salaam.

Hata hivyo, Serikali ya Mkoa wa Lindi imesema wakulima na wafugaji wanapaswa kuzingatia sheria kwa kufanya shughuli zao katika maeneo yaliyotengwa, ikisisitiza kuwa wasioweza kufuata utaratibu huo watahitajika kutafuta maeneo mengine.

Akizungumzia malalamiko hayo, Mwenyekiti wa Kamati ya Ulinzi na Usalama ya Mkoa wa Lindi ambaye pia ni Mkuu wa Mkoa huo, Zainab Telack amesema Serikali imetenga maeneo maalumu kwa shughuli za kilimo na ufugaji.

“Nimekuwa nikishughulikia suala hili kwa karibu sana. Hata jana nilikuwa na kikao na viongozi wa wakulima na wafugaji na tumekubaliana mambo mengi. Tumeteua maeneo ya wafugaji na wakulima, lakini hawataki kuhamia,” amesema.

Amesema katika maeneo hayo, wakulima na wafugaji wanatakiwa kulipia kiasi kilichowekwa na kujenga miundombinu kwa ajili ya shughuli zao.

“Tumetenga vitalu vingi kwa wafugaji na wakulima, lakini mpaka sasa waliohamia hawazidi 50. Nitoe wito, anayeona hawezi kufuata sheria aondoke Lindi,” amesema.

Telack amesema eneo lililotengwa kwa wafugaji litumike kwa ufugaji na lile la kilimo litumike kwa kilimo, huku akisema Serikali itaendelea kufanya operesheni za ukaguzi.

Amesema pia wananchi wenye malalamiko wanapaswa kufikisha kero zao katika ofisi yake ili zipatiwe ufumbuzi.

Mmoja wa wawakilishi wa wafugaji kutoka Kijiji cha Milui, Kata ya Milui, Juma Msafiri, amesema wafugaji wamekuwa wakikabiliwa na vitendo wanavyodai ni vya manyanyaso, ikiwamo kuvamiwa nyakati za usiku.

“Sisi wafugaji tunaiomba Serikali na wadau wote watusikilize. Wafugaji tunadhulumiwa, tunavamiwa na askari na vijana wanaolipwa kutozwa fedha mara kwa mara, hasa usiku wa manane,” amesema.

James Maley, anayefanya shughuli za ufugaji na kilimo, amesema hali hiyo imekuwa tishio kwa usalama wa wananchi, akidai baadhi ya watu huenda kwa wafugaji usiku na kuwataka walipe fedha ili mifugo yao isichukuliwe.

Amedai baadhi ya vijana hutumwa kutafuta maeneo yenye mifugo na baadaye huambatana na polisi kuwakamata wafugaji.

Kaimu Katibu Mkuu wa Chaumma, Benson Kigaila amesema chama hicho kilibaini malalamiko kama hayo katika ziara yake mkoani Lindi, ikiwamo Liwale, Luangwa na Kilwa.

Amesema chama hicho kimeiandikia Wizara ya Mambo ya Ndani ya Nchi kuiomba iingilie kati suala hilo.

Kigaila amesema baadhi ya wafugaji wamepewa maeneo ambayo wanatakiwa kulipia Sh5.8 milioni na kujenga miundombinu, ikiwamo mabwawa ya maji na maeneo ya malisho.

Amesema gharama hizo zimekuwa mzigo kwa baadhi ya wafugaji, hali inayowafanya washindwe kuhamia maeneo yaliyotengwa na kuendelea kukumbwa na changamoto.

Unguja. Rais Samia Suluhu Hassan amekutana na kufanya mazungumzo na Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo (DRC), Felix Tshisekedi na kukubaliana kuimarisha ushirikiano katika maeneo makuu saba.

Maeneo hayo yamejikita katika, miundombinu, biashara, usafirishaji, kilimo, madini, reli na uvuvi, kuimarisha sekta binafsi na kuondoa vikwazo mipakani.

Akizungumza na waandishi wa habari Ikulu ndogo Zanzibar leo Agosti 18, 2026 Rais Samia amesema ushirikiano uliopo baina ya Tanzania na DRC unatoa nafasi muhimu ya kuimarisha maeneo mengine ya kimkakati.

“Kwa muda mrefu tumekuwa tukishirikiana katika nyanja mbalimbali ikiwemo biashara, uchukuzi na miundombinu. Takwimu mpaka mwaka jana zinaonyesha kwamba nchi yetu hufanya biashara ya Sh794 bilioni, na DRC,” amesema.

Rais Samia amesema, bandari ya Dar es Salaam imeendelea kuwa lango muhimu la biashara kwa nchi ya DRC, wakati nchi hizo mbili zimeendelea kushirikiana kupitia ushoroba wa kati ambao ni mtandao jumuishi wa usafirishaji unaounganisha DRC na masoko ya kimataifa kupitia bandari ya Dar es Salaam.

“Ni kwa msingi huo, leo katika mazungumzo yetu na Mheshimiwa Rais Tshisekedi tumeupa umuhimu mkubwa mradi wa miundombinu jumuishi ya uchukuzi (Multimodal Transportation Project),” amesema Rai Samia.

Amefafanua kuwa mradi huo una umuhimu mkubwa katika kuunganisha bandari, reli, barabara, na usafiri wa majini, na hivyo kupunguza gharama na muda wa usafirishaji wa mizigo kupitia Ziwa Tanganyika.

Amesema ushirikiano huo pia utaongeza ufanisi wa ushuru wa kati na kuchochea biashara na uwekezaji kati ya Tanzania na DRC, pamoja na nchi nyingine jirani.

Samia amesema kwa sasa jitihada za kuendeleza miundombinu ya reli na vituo vya mizigo zinaendelea vyema ikiwemo mwendelezo wa SGR kuelekea maeneo ya magharibi, ambayo baadaye itaunganisha na nchi za Burundi na DRC.

Amesema wanaendelea pia na uboreshaji wa bandari kwenye Ziwa Tanganyika, ikiwemo Kigoma, Tarema, Moba, na Kalemi.

“Mtakumbuka hivi karibuni nikiwa Kigoma nilizindua meli kwa ajili ya kutoa huduma kwenye Ziwa Tanganyika, meli nne na bado tuna jenga nyingine nne ili kurahisisha usafirishaji wa mizigo pia.”

Amesema asilimia takribani 60 ya mizigo inayopita bandari ya Dar es Salaam ni kutoka DRC, kwa hiyo ni lazima wawe na vyombo vingi vya kusafirisha kwenye maji vitakavyoweza kubeba na kupunguza mzigo Dar es Salaam.

Ametumia fursa hiyo kuipongeza serikali ya DRC kwa kuanza ujenzi wa barabara ya Kalemi-Manono, ambayo itakapokamilika itaunganisha zaidi mataifa hayo na kuchochea shughuli za kiuchumi kwenye nchi mbili na ukanda mzima wa Afrika Mashariki na Kati.

Sambamba na hayo, kwenye mazungumzo yao pia wawili hao wamesisitiza umuhimu wa kuimarisha biashara kwa kuondoa vikwazo visivyo vya lazima, kuboresha huduma za mipakani, na kuwezesha sekta binafsi kushiriki kikamilifu kadri fursa zinazojitokeza.

“Na tunashukuru Mheshimiwa Rais wa DRC ameeleza jinsi wanavyoishirikisha sekta binafsi katika ujenzi wa reli kule kwao, lakini na barabara pia, na hata huduma za bandari kama tunavyofanya sisi hapa ili kuharakisha utekelezaji wa miundombinu hiyo,” amesema

Katika hatua nyingine, Rais Samia amesema,”Nimemweleza    Rais wa DRC kwamba, Tanzania inazalisha kwa wingi bidhaa za kilimo, uvuvi, na mifugo, hivyo nawakaribisha kufanya biashara katika maeneo hayo pia.”

Amesema Tanzania na DRC zina utajiri wa rasilimali za madini, na hivyo wamekubaliana kushirikiana katika maeneo hayo, kubadilishana uzoefu na ujuzi, jinsi ya uchimbaji, uongezaji thamani na hata masoko ya madini.

Pia amesema wamewaalika waungane katika kituo cha madini kilichopo nchini kwa ajili ya nchi za Afrika Mashariki na Kati.

“Waungane nasi tubadilishane ujuzi, lakini pia utafiti katika kituo kile.”

Amesema pia katika mazungumzo yao pia  wamegusia masuala ya amani na usalama, ambayo ni nguzo muhimu katika mustakabali wa maendeleo ya mataifa hayo.

Kwa upande wake, Rais Tshisekedi amesema wamechunguza maeneo kadhaa ambayo tayari wanashirikiana, lakini ambayo wanapaswa kuyaimarisha, na katika maeneo mengine ambayo bado hayajachunguzwa.

“Ndiyo maana kumefanyika uamuzi wa kuifufua tume ya pamoja, tume mchanganyiko, niseme, ili kazi ifanyike kwa kina zaidi, kwa mpangilio na kwa ufanisi,” amesema.

Rais huyo wa DRC amesema ndio maana wamesisitiza zaidi masuala ya amani, usalama na utulivu.

“Pia tumetazama masuala ya kibiashara, masuala ya kubadilishana, kupitia ujenzi wa miundombinu, na kuweka mifumo inayowezesha mabadilishano hayo ya kibiashara. Na naweza kuwaambia kwamba naondoka hapa nikiwa na furaha kubwa na nina matumaini makubwa kuhusu mustakabali mzuri wa ushirikiano kati ya nchi zetu mbili,” amesema Rais Tshisekedi.

Amesema, “Huu ndiyo hasa aina ya ushirikiano unaopaswa kuwa kati ya nchi za Kiafrika. “Tuna ardhi, Afrika, bara ambalo limejaa fursa nyingi za maliasili, lakini pia lina nguvu nyingine ambayo mimi naiona kama muhimu zaidi ambayo ni rasilimali watu.”

Amesema takriban asilimia 60 ya idadi ya watu wa Afrika imeundwa na vijana ambao ni dhamana ya mustakabali thabiti. “Kwa sababu vijana wanapaswa kuelekeza tu na kuingia kazini. Kazi hiyo tutaiweka sawa tu pale tutakapotimiza kinachotia moyo yaani kufaulu kubadilisha maliasili zetu wenyewe hapa barani,” amesema.

 “Tumechoka sasa kuwa ardhi ya uchimbaji tu, ambapo tunaona madini yetu yanatoka ardhini yakiwa mabichi na kwenda kubadilishwa thamani mahali pengine, kupata thamani iliyoongezwa mahali pengine, wakati barani tunaweza kufanya hayo,” amesema

Rais Tshisekedi amemshukuru Rais Samia kumpa rambirambi kuhusu ugonjwa wa Ebola ambapo pia huo ni uthibitisho wa uimara huo wa Afrika.

“Ningependa kueleza ndugu zetu Watanzania kuhusu Ebola,tupo kwenye mlipuko wa 17 na kwa hiyo tumepitia milipuko yote 16, hivyo  msiruhusu kabisa jambo hili likutisheni,”

Amesema  wana uzoefu unaotambuliwa duniani kote katika kudhibiti na kukabiliana na ugonjwa huo.

Tanga. Watu watano akiwemo mtoto mchanga wa miezi sita, wamefariki dunia na wengine wanane kujeruhiwa baada ya gari aina ya Toyota Coaster kutumbukia bondeni katika eneo la Vuga, Wilaya ya Lushoto, Mkoa wa Tanga.

Ajali hiyo imetokea leo, Agosti 18, 2026, saa 7:30 mchana katika barabara ya Mombo–Lushoto.
Kwa mujibu wa Jeshi la Polisi Mkoa wa Tanga, gari hilo lilikuwa likitokea Tanga Mjini kuelekea Ngwashi, likiendeshwa na Ally Dione.

Kamanda wa Polisi Mkoa wa Tanga, Almachius Mchunguzi, amesema watu watano wamepoteza maisha katika ajali hiyo, huku miili yao ikiwa bado haijatambuliwa.

Amesema waliokufa ni wanaume wawili wanaokadiriwa kuwa na umri wa miaka 35 hadi 45, wanawake wawili wenye umri unaokadiriwa kuwa kati ya miaka 25 na 35, pamoja na mtoto mchanga anayekadiriwa kuwa na miezi sita.

Aidha, watu wanane wamejeruhiwa na wamelazwa katika Kituo cha Afya Soni, Wilaya ya Lushoto, kwa ajili ya matibabu.

Mchunguzi amesema uchunguzi wa awali umebaini kuwa ajali hiyo inadaiwa kusababishwa na uzembe wa dereva, aliyeshindwa kulimudu gari, hali iliyosababisha kuacha barabara na kutumbukia bondeni.

“Miili ya marehemu imehifadhiwa katika Hospitali ya Wilaya ya Lushoto kwa ajili ya kukamilisha uchunguzi, kutambuliwa na taratibu nyingine za kisheria,” amesema.

Amesema Jeshi la Polisi Mkoa wa Tanga linaendelea na uchunguzi ili kubaini chanzo na mazingira kamili ya ajali hiyo.

Jeshi hilo limetoa wito kwa madereva kuzingatia sheria za usalama barabarani, kuwa makini na kuhakikisha wanaendesha kwa umakini ili kuepusha ajali zinazoweza kuzuilika.

Aidha, limewakumbusha watumiaji wote wa barabara kuwa usalama barabarani ni jukumu la kila mmoja.

Dar es Salaam. Siku moja baada ya Jeshi la Polisi Kanda Maalumu ya Dar es Salaam kumwachia kwa dhamana, Wakili Peter Madeleka ameeleza namna alivyokamatwa katika viunga vya Mahakama Kuu, Divisheni ya Makosa ya Rushwa na Uhujumu Uchumi eneo la Mikocheni.

Madeleka alikamatwa Agosti 14, 2026 na kushikiliwa kwa siku tatu katika Kituo Kikuu cha Polisi, Dar es Salaam kwa tuhuma za kudharau amri za Mahakama Kuu zilizotolewa Julai 17 na Agosti 13, 2026.

Akizungumza leo Jumanne, Agosti 18, katika ofisi za Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS), Madeleka amesema alikamatwa akiwa anatimiza majukumu yake ya kikazi mahakamani.

“Walinikamata baada ya kujitambulisha kuwa ni askari wa Kanda Maalumu ya Dar es Salaam na walinitaka niambatane nao. Nilipowaambia kuwa nipo mahakamani kuna kesi inaendelea; na kuwaomba niambatane nao hadi kwa jaji kutoa taarifa, walikataa,” amesema wakili Madeleka.

Amesema alipelekwa katika ofisi ya Naibu Mkuu wa Upelelezi Kanda Maalumu na kuambiwa tuhuma zinazomkabili ni kudharau Mahakama.

Madeleka amesema baada ya kuelezwa tuhuma hizo, alipewa fursa ya kuwasiliana na familia na mawakili wake, ambao walihakikisha anapata dhamana.

Amesema alikaa mahabusu kwa saa kadhaa kabla ya kuhamishiwa kituo kingine usiku akiwa chini ya ulinzi, na Agosti 15 kurejeshwa Kituo Kikuu cha Polisi.

Kuhusu amri inayodaiwa kuidharau, Madeleka amesema hana taarifa kuhusu amri hiyo wala hakumbuki kama Mahakama ilitoa amri yoyote Agosti 13, 2026.

Amesema kifungu cha 114 cha Sheria ya Kanuni ya Adhabu (Sura ya 16) kinaeleza hatua zinazopaswa kuchukuliwa kwa mtu anayekiuka amri ya Mahakama.

Hata hivyo, Wakili Madeleka amewashukuru polisi kwa kufanya uchunguzi kuhusu tuhuma hizo, akisema unaweza kusaidia kufikisha suala hilo mahakamani ili sheria ipate nafasi ya kutafsiriwa.

“Namuomba Mkurugenzi wa Mashtaka anipeleke mahakamani ili kukuza sheria yetu,” amesema Wakili Madeleka.

Amesema hajawahi kumdharau jaji au hakimu wala kufikishwa katika kamati ya maadili na kutiwa hatiani kwa kosa hilo.

Hivyo, amesema haoni kama amewadharau majaji, akisema anatambua maadili ya taaluma yake na mamlaka ya mhimili wa Mahakama.

“Kesi hii ni nzuri sana ambayo wananchi wanapaswa kuifuatilia kwa ukaribu, kwanza katika macho ya sheria, je, kesi ya kudharau Mahakama inapelelezwaje na polisi?” amehoji.

Akizungumzia hilo, Wakili William Maduhu amesema walihangaika usiku na mchana kwa siku tatu kuhakikisha Madeleka anaachiwa, huku akisema iwapo kuna kesi dhidi yake, wanaamini itapelekwa mahakamani.

Jumatatu Agosti 17, Wakili wa Mtandao wa Watetezi wa Haki za Binadamu (THRDC), Paul Kisabo alisema Madeleka alipewa dhamana na kutakiwa kuripoti kituoni kwa siku alizopangiwa na polisi.

Dar es Salaam. Mamlaka ya Udhibiti Usafiri Ardhini (Latra) imeanza kufunga vifaa vya kufuatilia mwenendo wa magari (VTS) katika daladala zinazofanya safari za mijini, hatua inayolenga kudhibiti ukiukwaji wa masharti ya leseni na kuboresha huduma kwa abiria.

Hadi Agosti 12, 2026, jumla ya daladala 203 jijini Dar es Salaam zilikuwa zimefungiwa vifaa hivyo kutokana na ukiukwaji wa masharti ya uendeshaji, huku gharama za ufungaji zikibebwa na wamiliki wa magari husika.

Akizungumza na Mwananchi Agosti 13, Mkuu wa Kitengo cha Mawasiliano Latra, Salum Pazzy, amesema hatua hiyo imeanza Dar es Salaam kutokana na ukubwa wa changamoto za usafiri wa daladala katika jiji hilo.

Amesema makosa yanayoongoza katika hatua hiyo ni upandishaji wa nauli kinyume cha viwango vilivyowekwa, kukatisha safari kabla ya kufika mwisho wa ruti na kutumia njia ambazo hazijaidhinishwa.

“Tumefanya tathmini na kuona ni busara kuanza kufunga vifaa kwenye magari ya mijini yenye changamoto hizo, hasa Dar es Salaam, kwa sababu kuna daladala nyingi na changamoto hii ni kubwa zaidi,” amesema Pazzy.

Kwa mujibu wa Latra, VTS haitumiki kudhibiti mwendo wa magari pekee, bali pia kufuatilia utekelezaji wa masharti ya leseni na kusaidia kubaini ukiukwaji unaojitokeza mara kwa mara.

Pazzy amesema matumizi ya teknolojia yameanza kuleta matokeo, kwa kuwa madereva na wamiliki wanapotambua mwenendo wa gari unaweza kufuatiliwa, huongeza utii wa sheria na kuboresha huduma kwa abiria.

Amesema masharti ya leseni yanataka watoa huduma kuzingatia nauli zilizowekwa, njia zilizoidhinishwa, usafi wa magari, matumizi ya sare na kuwafikisha abiria katika maeneo yaliyokusudiwa.

Pia, daladala zinatakiwa kuonesha wazi viwango vya nauli na njia zinazotumika ili abiria ajue kiasi anachopaswa kulipa na aweze kudai haki yake anapotozwa zaidi.

Pazzy amewataka abiria kutoshiriki katika ukiukwaji wa nauli kwa kuacha kulipa kiasi kinachotakiwa kwa mujibu wa viwango rasmi. Pia amewataka wamiliki wa daladala kuajiri madereva na makondakta wanaotambulika na Latra ili kuongeza uwajibikaji katika huduma za usafiri wa umma.

Mkazi wa Dar es Salaam, Eliya Dachi, amesema baadhi ya daladala za Mwenge-Mbezi huongeza nauli wakati wa jioni kutoka Sh800 hadi Sh1,000.

“Wao hawajali, muda ukifika jioni nauli inabadilika. Wanataka watu walipe Sh1,000 hata kama mtu anashukia njiani,” amesema Dachi.

Matilda Joseph, mkazi wa Kivule, amesema wakazi wa maeneo hayo wanapata changamoto ya usafiri kutokana na daladala nyingi zenye ruti ya Fremu 10 huishia Kivule Sokoni.

Kwa upande wake, dereva wa daladala za Gongo la Mboto, Colnell Mushi, amesema mfumo huo unaweza kusaidia, lakini Latra inapaswa kuhakikisha hatua zinazochukuliwa zinategemea ushahidi wa kutosha.

“Isije kuwa ni uonevu kwa madereva na makondakta. Tunataka ushahidi wa kutosha ili mtu asiadhibiwe kwa sababu ya malalamiko binafsi,” amesema.

Zanzibar. Tanzania inatarajiwa kuwa mwenyeji wa tamasha la data Africa 2026, tukio litakalowakutanisha zaidi ya washiriki 300, mashirika zaidi ya 100, kutoka nchi 30 litakalofanyika katika Hoteli ya Verde, Zanzibar.

Tamasha hilo litakalofanyika siku tatu limeandaliwa kwa ushirikiano wa Tanzania Data Lab (dLab) na Pollicy Uganda, ikiwa ni pamoja na  ushirikiano wa karibu wa Wizara ya Mawasiliano, Teknolojia ya Habari na Ubunifu ya Zanzibar.

Linatarajia kuonyesha namna taasisi, wabunifu na jamii za Afrika zinavyovuka hatua ya mijadala na kuanza kujenga suluhisho halisi kwa kutumia data, teknolojia za kidijitali na Akili Unde (AI).

Akizungumza kuhusu tamasha hilo leo Agosti 18, 2026 Mkurugenzi Mtendaji wa Tanzania Data Lab, Dk Mahadia Tunga amewahimiza wananchi wa Zanzibar kujitokeza kwa wingi na kwa fahari katika tukio hilo.

“Data inasaidia kubaini vipaumbele vya maendeleo na kuhakikisha kuwa rasilimali zetu chache zinatumiwa kwa ufanisi barani kote. Data Tamasha Africa ni jukwaa kuu la kukutana, kujifunza kutoka kwa wale waliofanikiwa, na kujadili kwa uwazi changamoto tunazoshirikiana kwa sababu hakuna mafanikio yanayokuja bila vikwazo,” amesema Dk Mahadia.

Kwenye tamasha hilo lenye kauli mbinu isemayo: “Kujenga na Data / Building with Data,” washiriki wataonesha suluhisho za Akili Unde (AI) zilizobuniwa Afrika, mifumo ya data inayotokana na mahitaji ya jamii, ubunifu katika huduma za kidijitali na teknolojia zinazolenga kutatua changamoto halisi za maendeleo barani Afrika.

Tamasha hilo litawakutanisha wanasayansi wa data, watunga sera, watafiti, wabunifu, washirika wa maendeleo, sekta binafsi, asasi za kiraia, vijana na wabunifu wa sanaa.

Pia litatoa nafasi ya kujifunza, kushirikiana na kuanzisha ushirikiano mpya.

Kwa Zanzibar, kuwa mwenyeji wa Data Tamasha Africa 2026 kunaimarisha nafasi yake kama kitovu kinachokua cha ubunifu wa kidijitali, maendeleo yanayoongozwa na data na utawala wa kidijitali Afrika Mashariki.

Naye Waziri wa Mawasiliano, Teknolojia ya Habari na Uvumbuzi, Mudrik Ramadhan Soraga amesema Zanzibar imejipanga kikamilifu kuwa mwenyeji wa tukio hilo.

Pia amesema kuandaa jukwaa hilo kutainua hadhi ya Zanzibar kimataifa kama kitovu cha uvumbuzi wa kidijitali, huku likiwavutia wawekezaji katika Tehama, elimu, biashara na huduma za jamii.

“Tunataka kuona data na teknolojia zikitumika kama zana za kuongeza tija, uwajibikaji na maendeleo endelevu,” amesema Soraga.