Category: Burudani

Posted on

Familia ya Chivayo Yataka Watoto Walindiwe Urithi wa Baba Yao

Familia ya mfanyabiashara maarufu nchini Zimbabwe, Wicknell Chivayo, imesema itahakikisha watoto wake wanapata urithi wa mali alizoacha, huku ikimuomba Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, kuingilia kati iwapo kutakuwa na jaribio la kwenda kinyume na matakwa ya marehemu.

Kauli hiyo imetolewa na mjomba wa Chivayo na msemaji wa familia, Herbert Chivayo, wakati Rais Mnangagwa alipofika katika makazi ya marehemu yaliyopo Gletwyn, Harare, kutoa pole kwa familia kufuatia kifo chake.

Chivayo, ambaye alikuwa mfanyabiashara anayefahamika kwa maisha ya kifahari na mahusiano yake na watu mbalimbali mashuhuri, wakiwemo wanasiasa, wasanii na viongozi wa dini, alifariki Jumatano baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka katika eneo la Kudenga Farm, karibu na Marondera.

Alifariki pamoja na mke wake, Lucy Muteke, rubani Calvin Soda, msaidizi wa rubani Courage Mutavirwa na mlinzi Saneliswe Magagula.

Akizungumza mbele ya Rais Mnangagwa na waombolezaji wengine, Herbert amesema Chivayo aliwahi kueleza mara kadhaa kuwa angependa sehemu kubwa ya mali zake irithiwe na watoto wake iwapo angefariki.

Herbert amesema familia ya Chivayo haina nia ya kugombania mali ya marehemu, akisisitiza kuwa watoto wake ndio warithi halali wa mali alizoacha.

Ameongeza kuwa familia itahakikisha matakwa hayo yanaheshimiwa na kumuomba Rais Mnangagwa kuingilia kati endapo kutatokea mtu atakayejaribu kuichukua au kuiingilia mali ya marehemu kinyume na matakwa yake.

Msiba huo umewakutanisha viongozi wa serikali na siasa, viongozi wa dini, ndugu, marafiki pamoja na maelfu ya waombolezaji waliofika kutoa heshima zao za mwisho.

Miongoni mwa waliohudhuria ni pamoja na mwanachama wa Kamati Kuu ya Zanu PF, Kudakwashe Tagwirei, Waziri wa Habari Soda Zhemu, Waziri wa ICT Tatenda Mavetera, kiongozi wa United Family International Church Emmanuel Makandiwa, kiongozi wa dini Walter Magaya pamoja na mshauri maalum wa Rais, Paul Tungwarara.

Maelfu ya waumini wa Johanne Masowe pia walihudhuria msiba huo.

Mke wa zamani wa Chivayo, Sonja Madzikanda, alifika kwenye msiba akiwa pamoja na watoto wao wawili, ambao wameelezwa kuwa ndio watoto pekee walioachwa na marehemu.

Waombolezaji awali walikusanyika katika makazi ya mama mzazi wa Chivayo yaliyopo Borrowdale, kabla ya kuelekea katika makazi yake ya Gletwyn ambako familia ilipokea salamu za pole.

Wakati huo huo, Herbert amesema uchunguzi wa kitaalamu kuhusu miili ya waathirika wa ajali hiyo bado unaendelea.

Amesema kutokana na hali ya miili baada ya ajali, hakutakuwa na utaratibu wa waombolezaji kuuona mwili wa Chivayo kabla ya mazishi.

Familia pia imesema Chivayo anatarajiwa kuzikwa karibu na mke wake, Lucy Muteke, ingawa eneo rasmi la mazishi bado halijatangazwa.

Posted on

Rais Mwinyi Atangaza Mabadiliko ya Baraza la Mawaziri, ACT-Wazalendo Yapata Nafasi Nne

Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, Dkt. Hussein Ali Mwinyi, ametangaza mabadiliko katika Baraza la Mawaziri, hatua inayokamilisha uundwaji wa Serikali ya Umoja wa Kitaifa kwa kuwajumuisha viongozi kutoka Chama cha ACT-Wazalendo.

Mabadiliko hayo yametangazwa leo, Oktoba 3, 2026, katika mkutano na waandishi wa habari uliofanyika Ikulu Zanzibar.

Katika mabadiliko hayo, ACT-Wazalendo imepata nafasi nne za uwaziri.

Mawaziri hao ni Nassor Ahmed Mazrui, aliyeteuliwa kuwa Waziri wa Afya; Omar Said Shaaban, Waziri wa Biashara na Maendeleo ya Viwanda; Dkt. Nasra Nassor Omar, Waziri wa Utalii na Mambo ya Kale; pamoja na Dkt. Mohamed Ali Suleiman, Waziri wa Mawasiliano, Teknolojia ya Habari na Ubunifu.

Aidha, Rais Mwinyi ametangaza mabadiliko ya muundo wa baadhi ya Wizara, ikiwa ni pamoja na kuhamishia masuala ya Mipango katika Ofisi ya Rais, Ikulu, pamoja na kuanzishwa kwa Wizara ya Kazi, Ajira, Vijana na Uwezeshaji.

Katika mabadiliko hayo, Shaaban Ali Othman ameteuliwa kuwa Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Ikulu, anayeshughulikia Mipango na Usimamizi wa Utendaji Serikalini.

Masoud Ali Mohamed ameteuliwa kuwa Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Ikulu, anayeshughulikia Uhusiano wa Jamii.

Mudrik Ramadhan Soraga amepewa nafasi ya Waziri wa Uchumi wa Buluu na Uvuvi, huku Ali Suleiman Ameir Mrembo akiteuliwa kuwa Waziri wa Kazi, Ajira, Vijana na Uwezeshaji.

Mabadiliko hayo pia yamewagusa Naibu Mawaziri katika Wizara mbalimbali, zikiwemo Afya, Kilimo, Elimu, Biashara na Maendeleo ya Viwanda, Fedha, Utalii na Mambo ya Kale, pamoja na Kazi, Ajira, Vijana na Uwezeshaji.

Akizungumza wakati akitangaza mabadiliko hayo, Rais Mwinyi amesema hatua hiyo ni sehemu ya utekelezaji wa makubaliano ya maridhiano kati ya CCM na ACT-Wazalendo kuhusu uundwaji wa Serikali ya Umoja wa Kitaifa.

Mawaziri na Naibu Mawaziri wote walioteuliwa na waliohamishwa wanatarajiwa kuapishwa Jumatatu, Oktoba 5, 2026, saa 8:00 mchana.

Posted on

Kyle Simbwa Aibuka Msanii Mpya wa Apple Music Afrika Mashariki

KAMPUNI kubwa ya muziki duniani, Apple Music, imemtangaza mwanamuziki kutoka Uganda, Kyle Simbwa, kuwa msanii mpya wa programu yake ya Up Next Afrika Mashariki, hatua inayompa nafasi ya kuonekana zaidi katika jukwaa la muziki la kimataifa.

Simbwa anatokea Kasangati, mji mdogo uliopo nje ya Kampala, Uganda, na amekuwa akijenga muziki wake kwa kuchota msukumo kutoka katika aina mbalimbali za muziki, ikiwemo R&B na Soul za miaka ya 1990, Synth-pop ya miaka ya 1980, A.O.R., muziki wa Disney TV, Afrobeats na Hip-Hop.

Mchanganyiko huo wa vyanzo tofauti vya muziki umemsaidia kujenga sauti yake inayochanganya Afrobeat na Alté, huku akijikita katika kutengeneza mtindo unaomtambulisha kama msanii wa kizazi kipya cha Afrika Mashariki.

Akizungumza na Apple Music kuhusu kuchaguliwa kwake kwenye mpango wa Up Next Afrika Mashariki, Simbwa amesema hatua hiyo ina maana kubwa kwake na anaamini inawakilisha kizazi kipya cha wasanii wa Afrika wanaojenga utambulisho wao kupitia muziki.

“Kuchaguliwa kwenye Up Next Afrika Mashariki na Apple Music kunamaanisha mengi kwangu kwa sababu mimi ni sehemu ya kizazi cha wasanii wa Kiafrika kinachojenga kitu ambacho ni chetu kipekee,” amesema Simbwa.

Ameongeza kuwa anatamani muziki wake uwafikie watu wengi zaidi na kuwafanya waelewe chimbuko lake la kisanii.

“Nataka watu wasikie muziki wangu, wahisi ninakotoka, na waone jinsi unavyoweza kusafiri mbali,” amesema.

Akizungumzia mipango yake ya mwaka 2026, Simbwa amesema analenga kuongeza kasi katika kazi zake za muziki na kuendelea kuiwakilisha Uganda pamoja na Afrika Mashariki katika majukwaa makubwa.

“2026 ni wa kuchukua kila kitu nilichokuwa nakijenga na kukisukuma mbele zaidi. Rekodi zaidi, kufuatilia mawazo makubwa zaidi, na kuendelea kuiwakilisha Uganda na Afrika Mashariki kwenye jukwaa kubwa zaidi,” amesema.

Simbwa pia anahusika kwa karibu katika hatua mbalimbali za utengenezaji wa muziki wake, kuanzia uandishi wa nyimbo, utayarishaji, urekodi hadi uchanganyaji.

Ushiriki huo wa moja kwa moja katika mchakato wa ubunifu umempa nafasi ya kujaribu mitindo mbalimbali na kuendelea kukuza sauti yake binafsi.

Baada ya kuachia mradi wake wa kwanza, “Person,” mwaka 2025, Simbwa ameendelea kujenga katalogi yake kupitia nyimbo kama “Mwana Gwe,” “Love Me or Don’t,” na “East African Girl.”

Ukuaji wake katika upande wa maonyesho ya moja kwa moja pia umeendelea kuonekana, ikiwa ni pamoja na kutumbuiza katika Xpressions na Afro Urban, ambako amepata nafasi ya kushirikiana jukwaani na wasanii kama Mike Kayihura na Kohen Jaycee.

Kwa sasa, Simbwa anaanza sura mpya ya safari yake ya muziki kupitia “East African Summer,” EP yenye nyimbo saba inayogusa mada za mapenzi, maisha ya usiku, uhuru, safari na uzoefu wa pamoja unaoendelea kuunda utamaduni mpya wa vijana wa Afrika Mashariki.

Kupitia uteuzi huo wa Apple Music, Simbwa anaingia katika hatua mpya ya safari yake ya muziki huku akilenga kuitambulisha sauti yake na ya Afrika Mashariki kwa hadhira pana zaidi.

Posted on

Shigongo Awataka Watanzania Kulinda Amani na Umoja – Video

Global Publishers
October 3, 2026
84 views
0 Comments

Mbunge wa Buchosa, Erick James Shigongo

BUCHOSA, MWANZA: Mbunge wa Buchosa, Erick James Shigongo, amewataka Watanzania kuendelea kulinda amani, umoja na mshikamano uliopo nchini, akisisitiza kuwa wananchi wote ni ndugu bila kujali tofauti zao za kisiasa, kidini au kikabila.

Shigongo ametoa kauli hiyo wakati wa mkutano wa hadhara wa kusikiliza na kutatua kero za wananchi uliofanyika katika Kijiji cha Bulyahilu, Kata ya Iligamba, Jimbo la Buchosa.

Amesema amani ni msingi muhimu wa maendeleo ya taifa, hivyo wananchi wana wajibu wa kuilinda na kuhakikisha tofauti zinazoweza kujitokeza hazivunji umoja wao.

“Watanzania wote ni ndugu,” amesema Shigongo, akiwataka wananchi kuendelea kushirikiana na kuheshimiana katika shughuli zao za kila siku.

Aidha, ametoa wito kwa vyama vya siasa kushirikiana kwa maslahi ya taifa, akisisitiza umuhimu wa kuweka mbele masuala yanayowagusa wananchi na maendeleo ya nchi.

Mbunge huyo amewataka pia wananchi kutobaguana kwa misingi ya dini wala kabila, bali kuendelea kujenga jamii inayozingatia umoja, mshikamano na kuheshimiana.

Shigongo ni Mbunge wa Jimbo la Buchosa na amekuwa akifuatilia masuala mbalimbali ya maendeleo katika jimbo hilo kupitia shughuli za Bunge na mikutano na wananchi.

Posted on

Mr. Eazi Aibuka na Kishindo Kipya ‘Comfort’ Akimshirikisha Moliy

STAA wa muziki wa Afropop, Mr. Eazi, amerejea na kazi mpya ya muziki iitwayo “Comfort”, akimshirikisha mwanamuziki kutoka Ghana, Moliy, katika ngoma inayolenga kuwapa mashabiki burudani yenye ladha ya kipekee.

“Comfort” ni wimbo wa kujisikia vizuri unaochanganya sauti ya kipekee ya Mr. Eazi inayotambulika kupitia mtindo wake wa Banku Music na sauti laini ya Moliy, anayefahamika pia kupitia wimbo wake “Shake It To The Max.”

Wimbo huo umebeba mchanganyiko wa Afrobeats, Dancehall na R&B, ukiwa na midundo ya kustarehesha na melodi inayoshika, huku wasanii hao wakitumia mitindo yao kuleta hisia za furaha na mahaba.

Uzalishaji wa “Comfort” umefanywa na mtayarishaji wa Nigeria, Ragee, anayehusishwa na baadhi ya kazi zilizopata umaarufu hivi karibuni, zikiwemo “Unavailable” ya Davido pamoja na “Hot Body” na “Who’s Dat Girl” za Ayra Starr.

Akizungumzia wimbo huo, Mr. Eazi amesema “Comfort” ni mwendelezo wa sauti yake, lakini ukiwa na mtazamo wa muziki mwepesi na wa kuwapa wanawake heshima.

“Hii ni toleo lililoboreshwa la sauti yangu ya kipekee. Ninatengeneza muziki wa kina dada, muziki mtamu, mwepesi, unaowasifia kina dada. Ni kuhusu kuweka mambo mepesi, ya kufurahisha na yanayokufanya ujisikie vizuri,” amesema.

Ameongeza kuwa pamoja na kujaribu ladha hiyo mpya, bado amehakikisha mashabiki wanapata sauti wanayoifahamu kutoka kwake.

“Comfort” imekuja katika kipindi ambacho Mr. Eazi ameendelea kushirikiana na wasanii na watayarishaji kutoka maeneo mbalimbali katika kuendeleza muziki wake.

Mapema mwaka 2026, Mr. Eazi alishirikiana na mtayarishaji wa Dancehall kutoka Marekani, Dre Skull, katika mfululizo wa nyimbo zilizojumuisha “Lambo” akiwa na Vybz Kartel, “Hide Your Love” na “Remember That” akiwa na gwiji wa Dancehall, Cham.

Kupitia “Comfort”, Mr. Eazi na Moliy wameendelea kuunganisha ladha za Afrobeats, Dancehall na R&B, wakilenga kuleta sauti nyepesi na ya kuburudisha kwa mashabiki wa muziki.

NA MWANDISHI WETU

Posted on

Harmonize Afika Basata, Apewa Mwezi Mmoja wa Uangalizi

Global Publishers
October 3, 2026
12 views
0 Comments

Msanii Rajab Abdul Kahali maarufu kama Harmonize

Baraza la Sanaa la Taifa (BASATA) limetangaza kuwa msanii Rajab Abdul Kahali maarufu kama Harmonize, amepewa mwezi mmoja wa uangalizi baada ya kufika katika Baraza hilo na kutekeleza masharti aliyokuwa amepewa kabla ya kuendelea na shughuli zake za sanaa.

Kwa mujibu wa taarifa ya BASATA iliyotolewa leo, Oktoba 2, 2026, msanii huyo amefika BASATA na kutekeleza masharti hayo, huku Baraza likimuweka chini ya uangalizi kwa kipindi cha mwezi mmoja.

BASATA limeeleza kuwa halitasita kuchukua hatua dhidi ya Harmonize endapo hatatekeleza masharti aliyopewa.

Aidha, Baraza hilo limetoa wito kwa wasanii nchini kuendelea kuzingatia Sheria, Kanuni, Miongozo na Maadili yanayosimamia shughuli za sanaa nchini, hususan katika uzalishaji na usambazaji wa kazi za sanaa.

Taarifa hiyo imetolewa na Edward Buganga, Kaimu Katibu Mtendaji wa BASATA.

Posted on

Wizara ya Elimu Yabadili Tarehe ya Kufunga Shule, Sasa ni Novemba 13

Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia imeagiza shule zote za msingi na sekondari Tanzania Bara kufungwa Novemba 13,  2026, badala ya Desemba 4, 2026 kama ilivyokuwa imepangwa awali.

Uamuzi huo umetangazwa kupitia Waraka wa Elimu Na. 3 wa Mwaka 2026 kuhusu mabadiliko ya tarehe ya kufunga shule za awali, msingi na sekondari Tanzania Bara, uliotolewa na Wizara hiyo tarehe 30 Septemba 2026.

Kwa mujibu wa waraka huo, hatua hiyo imechukuliwa kufuatia taarifa za hali ya hewa zilizotolewa na Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) kuhusu uwezekano wa kutokea kwa mvua kubwa zinazohusishwa na El Niño katika kipindi cha Oktoba hadi Desemba 2026.

Wizara imeeleza kuwa mvua hizo zinaweza kusababisha mafuriko na athari nyingine katika baadhi ya maeneo, hivyo hatua hiyo inalenga kuimarisha usalama na ustawi wa wanafunzi, walimu pamoja na watumishi wengine wa shule.

Awali, kupitia Waraka wa Elimu Na. 6 wa Mwaka 2025 kuhusu kalenda ya mihula ya masomo kwa mwaka 2026 na Waraka wa Elimu Na. 1 wa Mwaka 2026 kuhusu kalenda ya mihula kwa Kidato cha Tano na Sita kwa mwaka wa masomo 2026/2027, shule zilipangwa kufungwa tarehe 4 Desemba 2026.

Hata hivyo, Kamishna wa Elimu, Dkt. Lyabwene M. Mtahabwa, ametangaza kuwa shule zote zifungwe tarehe 13 Novemba 2026, ikiwa ni hatua ya tahadhari kutokana na utabiri wa hali ya hewa.

Waraka huo umeelekeza kuwa uamuzi huo unaanza kutumika rasmi kuanzia Oktoba 1, 2026.

Wizara imetoa waraka huo kwa wadau mbalimbali wa elimu, wakiwemo TAMONGSCO, Christian Social Services Commission (CSSC), BAKWATA, Tanzania Association of Private Investors in Education (TAPIE), Baraza la Sunnar Tanzania (BASUTA), TEN/MET, TAWOSCO pamoja na Umoja wa Wazazi wa CCM.

Posted on

Wizara ya Elimu Yabadili Tarehe ya Kufunga Shule, Sasa ni Novemba 13

Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia imeagiza shule zote za msingi na sekondari Tanzania Bara kufungwa tarehe 13 Novemba 2026, badala ya tarehe 4 Desemba 2026 kama ilivyokuwa imepangwa awali.

Uamuzi huo umetangazwa kupitia Waraka wa Elimu Na. 3 wa Mwaka 2026 kuhusu mabadiliko ya tarehe ya kufunga shule za awali, msingi na sekondari Tanzania Bara, uliotolewa na Wizara hiyo tarehe 30 Septemba 2026.

Kwa mujibu wa waraka huo, hatua hiyo imechukuliwa kufuatia taarifa za hali ya hewa zilizotolewa na Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) kuhusu uwezekano wa kutokea kwa mvua kubwa zinazohusishwa na El Niño katika kipindi cha Oktoba hadi Desemba 2026.

Wizara imeeleza kuwa mvua hizo zinaweza kusababisha mafuriko na athari nyingine katika baadhi ya maeneo, hivyo hatua hiyo inalenga kuimarisha usalama na ustawi wa wanafunzi, walimu pamoja na watumishi wengine wa shule.

Awali, kupitia Waraka wa Elimu Na. 6 wa Mwaka 2025 kuhusu kalenda ya mihula ya masomo kwa mwaka 2026 na Waraka wa Elimu Na. 1 wa Mwaka 2026 kuhusu kalenda ya mihula kwa Kidato cha Tano na Sita kwa mwaka wa masomo 2026/2027, shule zilipangwa kufungwa tarehe 4 Desemba 2026.

Hata hivyo, Kamishna wa Elimu, Dkt. Lyabwene M. Mtahabwa, ametangaza kuwa shule zote zifungwe tarehe 13 Novemba 2026, ikiwa ni hatua ya tahadhari kutokana na utabiri wa hali ya hewa.

Waraka huo umeelekeza kuwa uamuzi huo unaanza kutumika rasmi kuanzia Oktoba 1, 2026.

Wizara imetoa waraka huo kwa wadau mbalimbali wa elimu, wakiwemo TAMONGSCO, Christian Social Services Commission (CSSC), BAKWATA, Tanzania Association of Private Investors in Education (TAPIE), Baraza la Sunnar Tanzania (BASUTA), TEN/MET, TAWOSCO pamoja na Umoja wa Wazazi wa CCM.

Posted on

Kifo Cha Chivayo na Mkewe: Fahamu Maswali 7 Yanayosubiri Majibu Kutoka kwa Wachunguzi

Kifo cha mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, mke wake na watu wengine kadhaa katika ajali ya helikopta Septemba 30, 2026 kimeacha maswali kadhaa yanayotarajiwa kujibiwa na uchunguzi wa mamlaka za nchi hiyo.

Chivayo, ambaye alikuwa akijulikana kwa ukaribu wake na baadhi ya viongozi wakuu barani Afrika, alifariki siku ya Jumatano baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka. Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, alithibitisha kifo hicho na kueleza kuwa alikuwa katika hali ya mshtuko na huzuni kubwa.

Lakini, zaidi ya taarifa ya kifo hicho, jambo linalofuatiliwa kwa karibu sasa ni nini hasa kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

Mamlaka za Zimbabwe bado hazijatoa sababu rasmi ya ajali hiyo. Gazeti la The Herald, likinukuu mamlaka ya usafiri wa anga nchini humo, limeripoti kuwa uchunguzi unaendelea na taarifa ya kina kuhusu chanzo cha ajali inatarajiwa kutolewa baadaye.

Polisi pia hawajatoa hitimisho kuhusu chanzo cha ajali. Msemaji wa polisi, Paul Nyathi, amesema mamlaka zinafanya vipimo vya DNA kutokana na miili ya waliokufa kuharibika vibaya.

CHIVAYO ALIKUWA NANI?

Kabla ya kifo chake, Chivayo alikuwa mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa wakifahamika sana nchini Zimbabwe, hasa kutokana na uhusiano wake na viongozi wa kisiasa na uwepo wake mkubwa kwenye mitandao ya kijamii.

Alikuwa akichapisha picha akiwa na viongozi mbalimbali wa Afrika, huku pia akionyesha maisha ya kifahari yaliyohusisha magari ya gharama kubwa, mavazi ya kifahari na zawadi mbalimbali.

Ukaribu wake na viongozi ulimfanya pia kuwa mtu wa mjadala katika siasa na biashara nchini Zimbabwe.

Wakosoaji wake walidai kuwa Chivayo alikuwa miongoni mwa wafanyabiashara waliokuwa wakinufaika na mikataba inayohusishwa na serikali chini ya chama tawala cha ZANU-PF. Chivayo, hata hivyo, alikanusha madai ya ufisadi.

HISTORIA YA KESI NA TUHUMA

Historia ya Chivayo pia ina sehemu iliyohusisha mahakama.

Mwaka 2005, alifungwa gerezani kwa miaka kadhaa baada ya kutiwa hatiani katika kesi iliyohusisha utakatishaji fedha.

Mwaka 2018 alikamatwa tena katika kesi iliyohusisha tuhuma za matumizi mabaya ya malipo ya awali yenye thamani ya dola milioni 5.6 za Marekani (takribani TSh bilioni 14.79), yaliyohusishwa na mradi wa nishati ya jua.

Hata hivyo, mwaka 2023 kesi hiyo iliondolewa kwenye orodha ya mashauri baada ya mahakama kutaja ucheleweshaji wa upande wa mashtaka.

Mwaka 2024, jina lake liliibuka tena kwenye mjadala wa umma baada ya Rais Mnangagwa kusema kampuni ya Chivayo ilikuwa mshirika wa kipekee wa Starlink nchini Zimbabwe. Mamlaka ya mawasiliano baadaye ilifafanua kuwa kampuni hiyo ilikuwa miongoni mwa wauzaji kadhaa waliokuwa wameidhinishwa.

MASWALI MAKUU YALIYOBAKI

Kwa sasa, hakuna ushahidi uliotangazwa hadharani unaoonyesha kuwa ajali hiyo ilisababishwa na jambo la jinai. Kwa hiyo, hitimisho lolote kuhusu chanzo cha ajali kabla ya uchunguzi kukamilika lingekuwa la mapema.

Hata hivyo, uchunguzi wa mamlaka utahitaji kutoa majibu kuhusu masuala muhimu kama:

  • Ni nini kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

  • Hali ya hewa na mazingira ya safari yalikuwa vipi wakati wa ajali?

  • Helikopta hiyo ilikuwa katika hali gani kiufundi?

  • Ilikuwa imefanyiwa ukaguzi na matengenezo kwa mujibu wa taratibu?

  • Nani alikuwa rubani na alikuwa na sifa na vibali vinavyohitajika?

  • Kulikuwa na hitilafu yoyote kabla ya ajali?

  • Je, rekodi za safari na mawasiliano ya mwisho ya helikopta zinaonyesha nini?

Majibu ya maswali hayo yatategemea ushahidi wa kiufundi, taarifa za mashahidi, rekodi za ndege na uchunguzi rasmi wa mamlaka za usafiri wa anga.

Kwa sasa, jambo lililo wazi ni kwamba chanzo cha ajali bado hakijatangazwa rasmi.

Hivyo, wakati historia ya Chivayo ikiendelea kuchochea mjadala, uchunguzi wa ajali ndiyo unaotarajiwa kutoa picha kamili kuhusu kilichotokea katika dakika za mwisho kabla ya helikopta hiyo kuanguka.

Kifo cha Chivayo kimefungua ukurasa mpya wa maswali; majibu yake sasa yako mikononi mwa wachunguzi.

Posted on

Kifo Cha Chivayo na Mkewe: Maswali 7 Yanayosubiri Majibu Kutoka kwa Wachunguzi

Kifo cha mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, mke wake na watu wengine kadhaa katika ajali ya helikopta Septemba 30, 2026 kimeacha maswali kadhaa yanayotarajiwa kujibiwa na uchunguzi wa mamlaka za nchi hiyo.

Chivayo, ambaye alikuwa akijulikana kwa ukaribu wake na baadhi ya viongozi wakuu barani Afrika, alifariki siku ya Jumatano baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka. Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, alithibitisha kifo hicho na kueleza kuwa alikuwa katika hali ya mshtuko na huzuni kubwa.

Lakini, zaidi ya taarifa ya kifo hicho, jambo linalofuatiliwa kwa karibu sasa ni nini hasa kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

Mamlaka za Zimbabwe bado hazijatoa sababu rasmi ya ajali hiyo. Gazeti la The Herald, likinukuu mamlaka ya usafiri wa anga nchini humo, limeripoti kuwa uchunguzi unaendelea na taarifa ya kina kuhusu chanzo cha ajali inatarajiwa kutolewa baadaye.

Polisi pia hawajatoa hitimisho kuhusu chanzo cha ajali. Msemaji wa polisi, Paul Nyathi, amesema mamlaka zinafanya vipimo vya DNA kutokana na miili ya waliokufa kuharibika vibaya.

CHIVAYO ALIKUWA NANI?

Kabla ya kifo chake, Chivayo alikuwa mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa wakifahamika sana nchini Zimbabwe, hasa kutokana na uhusiano wake na viongozi wa kisiasa na uwepo wake mkubwa kwenye mitandao ya kijamii.

Alikuwa akichapisha picha akiwa na viongozi mbalimbali wa Afrika, huku pia akionyesha maisha ya kifahari yaliyohusisha magari ya gharama kubwa, mavazi ya kifahari na zawadi mbalimbali.

Ukaribu wake na viongozi ulimfanya pia kuwa mtu wa mjadala katika siasa na biashara nchini Zimbabwe.

Wakosoaji wake walidai kuwa Chivayo alikuwa miongoni mwa wafanyabiashara waliokuwa wakinufaika na mikataba inayohusishwa na serikali chini ya chama tawala cha ZANU-PF. Chivayo, hata hivyo, alikanusha madai ya ufisadi.

HISTORIA YA KESI NA TUHUMA

Historia ya Chivayo pia ina sehemu iliyohusisha mahakama.

Mwaka 2005, alifungwa gerezani kwa miaka kadhaa baada ya kutiwa hatiani katika kesi iliyohusisha utakatishaji fedha.

Mwaka 2018 alikamatwa tena katika kesi iliyohusisha tuhuma za matumizi mabaya ya malipo ya awali yenye thamani ya dola milioni 5.6 za Marekani (takribani TSh bilioni 14.79), yaliyohusishwa na mradi wa nishati ya jua.

Hata hivyo, mwaka 2023 kesi hiyo iliondolewa kwenye orodha ya mashauri baada ya mahakama kutaja ucheleweshaji wa upande wa mashtaka.

Mwaka 2024, jina lake liliibuka tena kwenye mjadala wa umma baada ya Rais Mnangagwa kusema kampuni ya Chivayo ilikuwa mshirika wa kipekee wa Starlink nchini Zimbabwe. Mamlaka ya mawasiliano baadaye ilifafanua kuwa kampuni hiyo ilikuwa miongoni mwa wauzaji kadhaa waliokuwa wameidhinishwa.

MASWALI MAKUU YALIYOBAKI

Kwa sasa, hakuna ushahidi uliotangazwa hadharani unaoonyesha kuwa ajali hiyo ilisababishwa na jambo la jinai. Kwa hiyo, hitimisho lolote kuhusu chanzo cha ajali kabla ya uchunguzi kukamilika lingekuwa la mapema.

Hata hivyo, uchunguzi wa mamlaka utahitaji kutoa majibu kuhusu masuala muhimu kama:

  • Ni nini kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

  • Hali ya hewa na mazingira ya safari yalikuwa vipi wakati wa ajali?

  • Helikopta hiyo ilikuwa katika hali gani kiufundi?

  • Ilikuwa imefanyiwa ukaguzi na matengenezo kwa mujibu wa taratibu?

  • Nani alikuwa rubani na alikuwa na sifa na vibali vinavyohitajika?

  • Kulikuwa na hitilafu yoyote kabla ya ajali?

  • Je, rekodi za safari na mawasiliano ya mwisho ya helikopta zinaonyesha nini?

Majibu ya maswali hayo yatategemea ushahidi wa kiufundi, taarifa za mashahidi, rekodi za ndege na uchunguzi rasmi wa mamlaka za usafiri wa anga.

Kwa sasa, jambo lililo wazi ni kwamba chanzo cha ajali bado hakijatangazwa rasmi.

Hivyo, wakati historia ya Chivayo ikiendelea kuchochea mjadala, uchunguzi wa ajali ndiyo unaotarajiwa kutoa picha kamili kuhusu kilichotokea katika dakika za mwisho kabla ya helikopta hiyo kuanguka.

Kifo cha Chivayo kimefungua ukurasa mpya wa maswali; majibu yake sasa yako mikononi mwa wachunguzi.