Kifo Cha Chivayo na Mkewe: Maswali 7 Yanayosubiri Majibu Kutoka kwa Wachunguzi

Kifo cha mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, mke wake na watu wengine kadhaa katika ajali ya helikopta Septemba 30, 2026 kimeacha maswali kadhaa yanayotarajiwa kujibiwa na uchunguzi wa mamlaka za nchi hiyo.

Chivayo, ambaye alikuwa akijulikana kwa ukaribu wake na baadhi ya viongozi wakuu barani Afrika, alifariki siku ya Jumatano baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka. Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, alithibitisha kifo hicho na kueleza kuwa alikuwa katika hali ya mshtuko na huzuni kubwa.

Lakini, zaidi ya taarifa ya kifo hicho, jambo linalofuatiliwa kwa karibu sasa ni nini hasa kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

Mamlaka za Zimbabwe bado hazijatoa sababu rasmi ya ajali hiyo. Gazeti la The Herald, likinukuu mamlaka ya usafiri wa anga nchini humo, limeripoti kuwa uchunguzi unaendelea na taarifa ya kina kuhusu chanzo cha ajali inatarajiwa kutolewa baadaye.

Polisi pia hawajatoa hitimisho kuhusu chanzo cha ajali. Msemaji wa polisi, Paul Nyathi, amesema mamlaka zinafanya vipimo vya DNA kutokana na miili ya waliokufa kuharibika vibaya.

CHIVAYO ALIKUWA NANI?

Kabla ya kifo chake, Chivayo alikuwa mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa wakifahamika sana nchini Zimbabwe, hasa kutokana na uhusiano wake na viongozi wa kisiasa na uwepo wake mkubwa kwenye mitandao ya kijamii.

Alikuwa akichapisha picha akiwa na viongozi mbalimbali wa Afrika, huku pia akionyesha maisha ya kifahari yaliyohusisha magari ya gharama kubwa, mavazi ya kifahari na zawadi mbalimbali.

Ukaribu wake na viongozi ulimfanya pia kuwa mtu wa mjadala katika siasa na biashara nchini Zimbabwe.

Wakosoaji wake walidai kuwa Chivayo alikuwa miongoni mwa wafanyabiashara waliokuwa wakinufaika na mikataba inayohusishwa na serikali chini ya chama tawala cha ZANU-PF. Chivayo, hata hivyo, alikanusha madai ya ufisadi.

HISTORIA YA KESI NA TUHUMA

Historia ya Chivayo pia ina sehemu iliyohusisha mahakama.

Mwaka 2005, alifungwa gerezani kwa miaka kadhaa baada ya kutiwa hatiani katika kesi iliyohusisha utakatishaji fedha.

Mwaka 2018 alikamatwa tena katika kesi iliyohusisha tuhuma za matumizi mabaya ya malipo ya awali yenye thamani ya dola milioni 5.6 za Marekani (takribani TSh bilioni 14.79), yaliyohusishwa na mradi wa nishati ya jua.

Hata hivyo, mwaka 2023 kesi hiyo iliondolewa kwenye orodha ya mashauri baada ya mahakama kutaja ucheleweshaji wa upande wa mashtaka.

Mwaka 2024, jina lake liliibuka tena kwenye mjadala wa umma baada ya Rais Mnangagwa kusema kampuni ya Chivayo ilikuwa mshirika wa kipekee wa Starlink nchini Zimbabwe. Mamlaka ya mawasiliano baadaye ilifafanua kuwa kampuni hiyo ilikuwa miongoni mwa wauzaji kadhaa waliokuwa wameidhinishwa.

MASWALI MAKUU YALIYOBAKI

Kwa sasa, hakuna ushahidi uliotangazwa hadharani unaoonyesha kuwa ajali hiyo ilisababishwa na jambo la jinai. Kwa hiyo, hitimisho lolote kuhusu chanzo cha ajali kabla ya uchunguzi kukamilika lingekuwa la mapema.

Hata hivyo, uchunguzi wa mamlaka utahitaji kutoa majibu kuhusu masuala muhimu kama:

  • Ni nini kilisababisha helikopta hiyo kuanguka?

  • Hali ya hewa na mazingira ya safari yalikuwa vipi wakati wa ajali?

  • Helikopta hiyo ilikuwa katika hali gani kiufundi?

  • Ilikuwa imefanyiwa ukaguzi na matengenezo kwa mujibu wa taratibu?

  • Nani alikuwa rubani na alikuwa na sifa na vibali vinavyohitajika?

  • Kulikuwa na hitilafu yoyote kabla ya ajali?

  • Je, rekodi za safari na mawasiliano ya mwisho ya helikopta zinaonyesha nini?

Majibu ya maswali hayo yatategemea ushahidi wa kiufundi, taarifa za mashahidi, rekodi za ndege na uchunguzi rasmi wa mamlaka za usafiri wa anga.

Kwa sasa, jambo lililo wazi ni kwamba chanzo cha ajali bado hakijatangazwa rasmi.

Hivyo, wakati historia ya Chivayo ikiendelea kuchochea mjadala, uchunguzi wa ajali ndiyo unaotarajiwa kutoa picha kamili kuhusu kilichotokea katika dakika za mwisho kabla ya helikopta hiyo kuanguka.

Kifo cha Chivayo kimefungua ukurasa mpya wa maswali; majibu yake sasa yako mikononi mwa wachunguzi.

Fahamu Safari ya Elimu ya Chivayo, Kutoka Form Two Hadi Biashara Kubwa

HARARE, ZIMBABWE: Maisha ya mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, yameendelea kuvuta hisia kutokana na safari yake kutoka katika mazingira yenye changamoto hadi kujenga jina katika ulimwengu wa biashara.

Nyuma ya maisha yake ya kifahari na shughuli mbalimbali za kibiashara, Chivayo ana historia ya elimu iliyokatizwa akiwa bado kijana.

Alianza shule wapi?

Chivayo alikulia katika eneo la Gandami, Chivhu, nchini Zimbabwe. Kwa mujibu wa taarifa za wasifu wake, alipoteza baba yake akiwa na umri wa miaka 10 na baadaye alilelewa na mama yake katika mazingira ya changamoto za kifedha.

Alianza elimu yake ya msingi katika Dudley Hall Primary School, kabla ya kuendelea na elimu ya sekondari katika Churchill Boys High School.

Hata hivyo, safari yake ya elimu ya sekondari haikudumu kwa muda mrefu.

Kwa mujibu wa taarifa zinazohusishwa na wasifu wake, changamoto za kifedha zilimlazimisha kuacha shule akiwa Kidato cha Pili (Form Two), hatua iliyomfanya aanze kutafuta namna ya kujitegemea akiwa bado kijana.

Kutoka darasani hadi kazini

Baada ya kuacha shule, Chivayo aliingia katika ulimwengu wa ajira akiwa bado na umri mdogo.

Inaripotiwa kuwa akiwa na umri wa miaka 15, alianza kufanya kazi kama karani wa mishahara katika kampuni ya mabasi nchini Zimbabwe.

Kazi hiyo ikawa sehemu ya mwanzo wa safari yake ya kujifunza kupitia uzoefu wa kazi na mazingira ya biashara. Baadaye alijihusisha na shughuli mbalimbali za kibiashara kabla ya kujikita katika sekta kubwa zaidi.

Je, aliwahi kurudi shule?

Kwa taarifa zilizowahi kuwekwa wazi hadharani, hakuna rekodi iliyo wazi inayothibitisha kwamba Chivayo alirejea katika mfumo rasmi wa elimu na kupata diploma au shahada ya chuo kikuu.

Kutoka katika kazi ya karani wa mishahara, Chivayo aliendelea kujihusisha na shughuli mbalimbali za biashara na baadaye akajikita katika sekta za nishati na miundombinu.

Jina lake lilipata umaarufu mkubwa kupitia Intratrek Zimbabwe, kampuni iliyohusishwa na miradi mbalimbali ya nishati na miundombinu.

Safari hiyo ilimfanya kutoka katika maisha ya kijana aliyeacha shule mapema hadi kuwa mfanyabiashara anayehusishwa na miradi yenye thamani kubwa.

Elimu ambayo baadaye aliisaidia

Jambo lililoibua pia mjadala ni namna Chivayo, licha ya kuacha shule akiwa kidato cha Pili, amekuwa akihusishwa na michango katika sekta ya elimu.

Amehusishwa na misaada mbalimbali kwa Dudley Hall Primary School, shule aliyosoma, pamoja na mipango ya kusaidia wanafunzi kupata fursa za elimu.

Kutoka Kidato cha Pili hadi kwenye ulimwengu wa biashara

Kutoka kuacha shule akiwa kidato cha pili Form hadi kujenga jina katika ulimwengu wa biashara, safari ya Wicknell Chivayo imeendelea kuvuta hisia na kuibua mijadala kuhusu nafasi ya elimu, uzoefu wa kazi na ujasiriamali katika kujenga maisha ya mtu.

Taasisi ya Uongozi Yatoa Ajira Mpya, Hizi Hapa Nafasi, Mwisho Oktoba 11

Taasisi ya Uongozi imetangaza nafasi tatu (3) za ajira kwa Watanzania wenye sifa, kupitia Sekretarieti ya Ajira katika Utumishi wa Umma (PSRS). Nafasi hizo ni Executive Assistant, ICT Officer (System Administrator) na Communication Officer.

1. Executive Assistant – Nafasi 1
Mwombaji anatakiwa kuwa na Diploma katika Business Administration, Human Resources, Management, Marketing au sifa zinazohusiana, kutoka taasisi inayotambulika, pamoja na uzoefu wa kazi wa angalau miaka mitatu katika utawala, huduma kwa wateja au usimamizi wa front office.

2. ICT Officer (System Administrator) – Nafasi 1
Mwombaji anatakiwa kuwa na Shahada ya Computer Science, Information Systems, Information Technology, Computer Engineering, Telecommunication Engineering au sifa zinazolingana, pamoja na uzoefu wa angalau miaka mitatu katika eneo la teknolojia ya habari.

3. Communication Officer – Nafasi 1
Mwombaji anatakiwa kuwa na Shahada katika Mass Communication, Journalism, Public Relations, Marketing, Business Administration (Marketing), International Relations, Business Communication au taaluma inayohusiana, pamoja na uzoefu wa angalau miaka mitatu katika mawasiliano, masoko au mahusiano ya umma.

Waombaji wanapaswa kuwa raia wa Tanzania wenye umri usiozidi miaka 45, na wanatakiwa kuwasilisha vyeti vinavyohitajika pamoja na picha ya passport kupitia Recruitment Portal.

Maombi yote yanapaswa kutumwa kupitia Recruitment Portal ya Ajira, na maombi yaliyowasilishwa kwa njia nyingine hayatazingatiwa. Mwisho wa kutuma maombi ni Oktoba 11, 2026.

Fursa za Ajira Saudi Arabia na UAE Zatangazwa kwa Watanzania, Maombi Mwisho Oktoba 4, 2026

Global Publishers
October 2, 2026
1,152 views
0 Comments

BRAVO JOB CENTER AGENCY LIMITED inatangaza fursa za ajira kwa waombaji wenye sifa mbalimbali za kufanya kazi Saudi Arabia na Falme za Kiarabu (UAE).

NAFASI ZA MADEREVA WA MAGARI MAKUBWA – SAUDI ARABIA

Waombaji wanahitajika kuwa na:

✅ Uzoefu wa kuendesha magari makubwa wa angalau miaka 2
✅ Leseni halali ya udereva
✅ Rekodi nzuri ya udereva
✅ Umri wa miaka 35 au zaidi
✅ Uwezo wa kufanya kazi kwa muda mrefu/shift ndefu

💰 MASLAHI YA MADEREVA

✅ Mshahara unaoshindana na viwango vya soko
Usafiri wa kwenda kazini kila siku
✅ Posho za safari
✅ Bima ya afya inayotolewa na kampuni
✅ Tiketi ya ndege

🇦🇪 FURSA ZA AJIRA – UAE

BRAVO JOB CENTER AGENCY LIMITED, kwa kushirikiana na SAEY BUSINESS – Misri, inatangaza fursa za ajira nchini UAE.

🎁 MASLAHI YA MFANYAKAZI

✅ Mshahara na posho kulingana na mkataba wa mwajiri
✅ Malazi hutolewa
✅ Huduma za matibabu bure
✅ Usafiri hutolewa kila siku kwenda kazini
✅ Chakula/kitchen facility hutolewa
✅ Saa 8 za kazi kwa siku, siku 6 kwa wiki
✅ Siku 1 ya mapumziko kwa wiki
✅ Overtime hulipwa
✅ Likizo ya siku 30 zenye malipo baada ya kutimiza miezi 12
✅ Tiketi ya kurudi UAE–Tanzania baada ya kukamilika kwa mkataba
✅ Mkataba wa awali wa miaka 2, unaoweza kuongezwa kwa makubaliano
✅ Bima na fidia kwa mujibu wa sheria za nchi ya ajira

📋 UTARATIBU WA AJIRA

Waombaji watachaguliwa kulingana na mahitaji ya mwajiri na nafasi husika. Waombaji watakaokidhi vigezo watawasilishwa kwa mwajiri kwa ajili ya hatua zinazofuata za mchakato wa ajira.

Mwisho wa kufanya usaili ni Oktoba 4, 2026

📞 MAWASILIANO NA MAOMBI

BRAVO JOB CENTER AGENCY LIMITED

📞 0714 326005
📞 0781 634642
📞 0678 805452

📍 OFISI:
Rissa Tower, Lumumba na Amani, Dar es Salaam.

📢 WOTE MNKARIBISHWA!
🤝 Mwambie na mwenzako kuhusu fursa hii

Jihan Aongoza Kura, Tanzania Yatawala Vipengele vya Miss Grand 2026

Global Publishers
October 2, 2026
816 views
0 Comments

Mlimbwende wa Tanzania katika mashindano ya Miss Grand International 2026, Jihan Mohin Dimack, ameendelea kuonyesha ushindani mkubwa baada ya kuongoza katika hatua ya tatu ya upigaji kura wa kipengele cha Country’s Power of the Year.

Kwa mujibu wa matokeo yaliyooneshwa kwenye tovuti rasmi ya mashindano hayo, Jihan anaongoza kwa kupata asilimia 32 ya kura, akifuatiwa na Shyare Andrade wa Ecuador mwenye asilimia 15.

Ignacia Michelson wa Chile anashika nafasi ya tatu kwa asilimia 13, huku Emoura Phạm wa Vietnam akiwa nafasi ya nne kwa asilimia 12.

Tanzania pia imeendelea kufanya vizuri katika kipengele cha Miss Popular, ambapo inaongoza kwa asilimia 19 ya kura, ikifuatiwa na Vietnam yenye asilimia 17.

Matokeo hayo yanaifanya Tanzania kuwa miongoni mwa nchi zinazoonekana kupata uungwaji mkono mkubwa katika hatua hiyo ya mashindano.

Watanzania wanaendelea kuhamasishwa kumpigia kura na kumuunga mkono Jihan wakati zoezi la upigaji kura likiendelea, huku kila kura ikiwa na mchango katika safari yake ya Miss Grand International 2026.

Kanye West Akumbana na Pigo Russia, Matamasha Yafutwa

MOSCOW, RUSSIA: Matamasha mawili ya mwanamuziki wa Marekani Kanye West, anayejulikana pia kama Ye, yaliyokuwa yamepangwa kufanyika nchini Russia mwezi Oktoba yamefutwa.

Kwa mujibu wa waandaaji wa matamasha hayo, Say Agency, West alitarajiwa kutumbuiza katika jiji la St Petersburg. Hata hivyo, mpango huo uliingia kwenye sintofahamu baada ya ukumbi uliopangwa kutumika kudai kuwa haukuwa umesaini mkataba na kampuni iliyokuwa ikiandaa matamasha hayo.

Matamasha hayo yalitangazwa kwa mara ya kwanza katikati ya Agosti, lakini wiki moja baadaye ukumbi uliokuwa umetajwa kuwa mwenyeji ulisema haukuwa na mkataba na waandaaji.

Tangu wakati huo, hatma ya matamasha hayo haikuwa wazi, huku waandaaji wakishindwa kutoa uthibitisho wa moja kwa moja kuhusu kama yangefanyika.

Siku ya Jumatano, Say Agency ilitangaza kupitia Telegram kwamba matamasha hayo hayatafanyika katika tarehe zilizopangwa, huku ikiahidi kutoa taarifa zaidi kuhusu mustakabali wa mradi huo.

Kufutwa kwa matamasha hayo kunakuja wakati West akikabiliwa na changamoto mbalimbali katika shughuli zake za muziki barani Ulaya.

Mwanamuziki huyo amewahi kukumbana na kufutwa kwa baadhi ya matamasha na kuzuiwa kutumbuiza katika baadhi ya nchi za Ulaya kufuatia kauli zake za chuki dhidi ya Wayahudi, ambazo kwa nyakati mbalimbali zilihusisha kumsifu Adolf Hitler na kutumia alama zinazohusishwa na utawala wa Nazi.

West aliomba radhi mwezi Januari kuhusu baadhi ya kauli hizo, akizihusisha na jeraha la ubongo ambalo hakujua kuhusu awali pamoja na ugonjwa wa bipolar ambao alisema haukuwa umetibiwa.

Iwapo yangefanyika, matamasha hayo yangemfanya West kuwa miongoni mwa wasanii wakubwa wa kimataifa kutumbuiza nchini Russia tangu Moscow ilipoanzisha uvamizi kamili wa Ukraine mwaka 2022.

Mpango huo pia ulikumbana na ukosoaji kutoka kwa baadhi ya wanablogu wa kijeshi nchini Russia wanaounga mkono vita, ambao walihoji uamuzi wa kumwalika msanii kutoka Marekani wakati Washington ikiendelea kuisaidia Ukraine kijeshi na kifedha.

Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Russia, Maria Zakharova, pia alikosoa mpango huo, akisema ulikuwa haukubaliki na akirejea kile alichokiita “kutukuzwa” kwa Hitler na West.

Kwa sasa, waandaaji wamesema watatoa taarifa nyingine kuhusu hali ya mradi huo na mipango yao ya baadaye.

Naomi Campbell Ashinda Kesi, Kuendelea Kuongoza Taasisi za Misaada

LONDON, UINGEREZA: Mwanamitindo maarufu duniani, Naomi Campbell, ameshinda kesi ya kupinga marufuku ya miaka mitano iliyokuwa imemzuia kuhudumu kama mdhamini wa taasisi za misaada nchini England na Wales.

Uamuzi huo umetolewa Alhamisi na mahakama maalumu yenye majaji watatu, ambao walibaini kuwa Campbell, mwenye umri wa miaka 56, alipotoshwa na Bianka Hellmich, aliyekuwa mdhamini mwenzake katika taasisi ya Fashion for Relief.

Miaka miwili iliyopita, Charity Commission, taasisi inayosajili na kusimamia mashirika ya misaada nchini England na Wales, ilibaini kuwepo kwa matukio kadhaa ya utovu wa nidhamu na usimamizi mbaya katika Fashion for Relief.

Miongoni mwa masuala yaliyoibuliwa ni matumizi ya fedha za taasisi kugharamia baadhi ya matumizi binafsi ya Campbell, ikiwemo malazi katika hoteli ya nyota tano mjini Cannes, huduma za spa, room service pamoja na sigara.

Kutokana na matokeo hayo, Charity Commission ilimwekea Campbell marufuku ya miaka mitano ya kuhudumu kama mdhamini wa taasisi ya misaada.

Katika uamuzi wake mpya, mahakama imethibitisha kuwa kulikuwa na utovu mkubwa wa nidhamu na usimamizi mbaya ndani ya taasisi hiyo.

Hata hivyo, majaji walihitimisha kuwa matatizo katika usimamizi wa fedha na matumizi mabaya ya fedha za taasisi yalitokana na vitendo vya Hellmich, ambavyo vilifichwa kutoka kwa Campbell.

Mahakama ilibaini pia kuwa Hellmich alitumia nyaraka za kughushi na aliwapotosha washauri wa kitaalamu pamoja na Charity Commission.

Majaji walikubaliana kwamba Campbell alishiriki kwa kiwango fulani katika kushindwa kwa taasisi hiyo kuwasilisha hesabu zake kwa wakati. Hata hivyo, walisema jambo hilo pekee halikumfanyi kuwa mtu asiyefaa kuhudumu kama mdhamini wa taasisi ya misaada.

Wakati wa kusikilizwa kwa kesi hiyo kwa siku nne mwezi Juni, Campbell alisema kosa lake pekee lilikuwa kumwamini Hellmich, ambaye alimfahamu kama mwanasheria.

Campbell pia alidai kuwa Hellmich alighushi saini yake na kutoa taarifa zisizo za kweli kuhusu sifa zake za kitaaluma.

Akizungumza mbele ya mahakama hiyo iliyopo London, Campbell alisema hakuliona tukio hilo kama kushindwa kwake, bali kama matokeo ya kumwamini mtu aliyedhani anaweza kumtegemea.

Charity Commission ilikuwa imepinga ombi la Campbell na kutaka marufuku ya miaka mitano iendelee kutumika.

Uchunguzi wa Fashion for Relief ulianzishwa na Charity Commission mwaka 2021 baada ya kuibuka kwa maswali kuhusu usimamizi wa taasisi hiyo.

Fashion for Relief, ambayo Campbell alihusishwa nayo, iliandaa matukio ya kuchangisha fedha mjini Cannes na London kwa ajili ya kusaidia miradi ya kupambana na umaskini.

Baada ya uchunguzi, taasisi hiyo ilivunjwa na kuondolewa kwenye rejista rasmi ya mashirika ya misaada nchini England na Wales mwaka 2024.

Uamuzi wa mahakama sasa unamruhusu Naomi Campbell kuendelea kuwa na uwezo wa kuhudumu kama mdhamini wa taasisi za misaada nchini England na Wales, huku mahakama ikitofautisha wajibu wake na vitendo vya usimamizi vilivyofanywa na Hellmich.

Jihan Aongoza Kura, Tanzania Yatawala Vipengele vya Miss Grand 2026

Global Publishers
October 1, 2026
6 views
0 Comments

Mlimbwende wa Tanzania katika mashindano ya Miss Grand International 2026, Jihan Mohin Dimack, ameendelea kuonyesha ushindani mkubwa baada ya kuongoza katika hatua ya tatu ya upigaji kura wa kipengele cha Country’s Power of the Year.

Kwa mujibu wa matokeo yaliyooneshwa kwenye tovuti rasmi ya mashindano hayo, Jihan anaongoza kwa kupata asilimia 32 ya kura, akifuatiwa na Shyare Andrade wa Ecuador mwenye asilimia 15.

Ignacia Michelson wa Chile anashika nafasi ya tatu kwa asilimia 13, huku Emoura Phạm wa Vietnam akiwa nafasi ya nne kwa asilimia 12.

Tanzania pia imeendelea kufanya vizuri katika kipengele cha Miss Popular, ambapo inaongoza kwa asilimia 19 ya kura, ikifuatiwa na Vietnam yenye asilimia 17.

Matokeo hayo yanaifanya Tanzania kuwa miongoni mwa nchi zinazoonekana kupata uungwaji mkono mkubwa katika hatua hiyo ya mashindano.

Watanzania wanaendelea kuhamasishwa kumpigia kura na kumuunga mkono Jihan wakati zoezi la upigaji kura likiendelea, huku kila kura ikiwa na mchango katika safari yake ya Miss Grand International 2026.