Matokeo ya awali ya kura za maoni baada ya kufungwa kwa vituo vya kupigia kura nchini Israel yanaonesha ushindani mkali kati ya Waziri Mkuu wa zamani Benjamin Netanyahu na kiongozi wa upinzani Gadi Eisenkot, huku hakuna upande unaoonekana kupata viti vya kutosha kuunda serikali ya wengi.
Kwa mujibu wa makadirio ya vituo viwili vya utangazaji nchini humo, kambi ya mabadiliko inayoongozwa na chama cha Yashar cha Eisenkot, pamoja na vyama vingine vitatu vya upinzani, inatarajiwa kupata viti 51 kati ya 120 vya Bunge la Israel, Knesset. Idadi hiyo ni sawa na makadirio ya viti vya chama cha Likud cha Netanyahu na washirika wake wa mrengo wa kulia wenye misimamo mikali pamoja na vyama vya kidini vya Kiyahudi.
Hata hivyo, kituo cha tatu cha utangazaji kilikadiria kuwa kambi ya Netanyahu inaweza kuwa mbele kwa tofauti ya viti vitatu.
Ushindani huo unamaanisha kuwa vyama vya Waarabu nchini Israel vinaweza kuwa na nafasi muhimu katika mazungumzo ya kuunda serikali, baada ya kutabiriwa kupata jumla ya viti 18 au 19, idadi inayoweza kuwa ya juu zaidi kuwahi kufikiwa na vyama hivyo.
Idadi kubwa ya wapiga kura yajitokeza
Tume ya Uchaguzi ya Israel ilisema kuwa idadi ya wapiga kura ilifikia asilimia 77.7 wakati vituo vilipofungwa saa nne usiku kwa saa za nchini humo, kiwango cha juu zaidi kwa wakati huo tangu mwaka 1999.
Matokeo rasmi yanatarajiwa kuanza kutangazwa usiku kucha, ingawa kura za takribani wapiga kura 600,000, nyingi zikiwa ni za wanajeshi, hazitahesabiwa kikamilifu hadi Alhamisi.
Katika makao makuu ya chama cha Yashar mjini Tel Aviv, wafuasi wa Eisenkot walishangilia na kupiga kelele wakimtaka Netanyahu aondoke madarakani baada ya matokeo ya awali kuonesha kuwa kambi yao inaweza kuwa mbele.
Eisenkot alisema wameandika historia na kuahidi kuhakikisha matakwa ya wananchi yanatafsiriwa kuwa serikali ya Kizayuni yenye utulivu na inayowahudumia raia wote wa Israel.
Mshirika wake, aliyekuwa waziri mkuu Yair Lapid, alisema kuwa kambi ya Netanyahu imepata kushindwa kukubwa.
Netanyahu bado ajiamini
Licha ya matokeo hayo, chama cha Likud cha Netanyahu hakikuonesha dalili za kukubali kushindwa. Chama hicho kilikadiriwa kuwa ndicho kinachoweza kupata viti vingi zaidi kuliko chama kingine chochote bungeni.
Waziri wa Mambo ya Nje Gideon Saar, ambaye ni mshirika wa Netanyahu, alisema kuwa sherehe za wapinzani zilikuwa za mapema mno.
Naye Waziri wa Usalama wa Taifa, Itamar Ben-Gvir, aliwataka wafuasi wa chama chake cha Jewish Power kuomba matokeo ya mwisho yawezeshe kuundwa kwa serikali yenye msimamo mkali wa mrengo wa kulia.
Katika saa za mwanzo za Jumatano, vituo vya utangazaji vilisasisha makadirio yao. Vituo viwili vilionesha kuwa kambi hizo zimefungana kwa viti 51, huku kituo cha Channel 12 kikikadiria kuwa kambi ya Netanyahu inaweza kupata viti 52 dhidi ya 49 vya kambi ya Eisenkot.
Baadaye, Netanyahu alihutubia wafuasi wake katika makao makuu ya Likud mjini Jerusalem na kutangaza kuwa kambi yake ya mrengo wa kulia ina wingi mkubwa, huku akitoa wito wa kuundwa kwa serikali imara ya kitaifa yenye msimamo huo.
Vyama vya Waarabu vyaweza kuamua hatma ya serikali
Vyama viwili vya Waarabu, United Arab List na Joint List, vinatarajiwa kuongeza idadi ya viti bungeni kufuatia mwitikio mkubwa wa wapiga kura Waarabu wa Israel, ambao wanakadiriwa kuwa takribani asilimia 20 ya wakazi wa nchi hiyo na ambao wengi wao hujitambulisha pia kama Wapalestina wenye uraia wa Israel.
Kiongozi wa United Arab List, Mansour Abbas, alisema ana matumaini kuwa kambi ya mabadiliko na chama chake vitaweza kufikia viti 61 vinavyohitajika kuunda serikali.
Katika uchaguzi wa mwaka 2021, chama cha Abbas kilishiriki katika serikali ya muungano iliyoongozwa na Naftali Bennett na Yair Lapid, ambayo ilidumu kwa takribani mwaka mmoja kabla ya kuvunjika.
Kwa upande wake, mwenyekiti wa Joint List, Yousef Jabareen, alionya kuwa chama chake hakiwezi kupuuzwa katika mpangilio wowote wa kisiasa utakaofuata uchaguzi huo.
Baada ya matokeo ya mwisho kuthibitishwa na mashauriano kufanyika na makundi mbalimbali ya kisiasa, rais wa Israel atamwalika kiongozi anayemwona kuwa na nafasi kubwa zaidi ya kufanikiwa kuunda serikali.
Mchakato huo unaweza kuchukua wiki kadhaa. Iwapo juhudi za kuunda serikali zitashindikana, nchi inaweza kulazimika kufanya uchaguzi mwingine.
Kwa sasa, matokeo ya awali yanaonesha kuwa hakuna kambi iliyo na ushindi wa uhakika, huku uwezo wa vyama kuunda miungano ya kisiasa ukiwa na umuhimu mkubwa katika kuamua nani atakuwa na mamlaka ya kuongoza Israel.