Dar es Salaam. Dola ya Marekani imeendelea kuwa dhaifu dhidi ya sarafu kuu duniani, huku wawekezaji wakipunguza matarajio ya kuongezwa kwa viwango vya riba na Benki Kuu ya Marekani (Fed) katika kipindi cha karibuni.
Kwa mujibu wa Reuters, dola ilipanda kidogo leo Jumanne, Agosti 18, 2026, lakini imeendelea kuwa karibu na viwango vyake vya chini vya hivi karibuni.
Inaelezwa kwamba mabadiliko hayo yamechangiwa na takwimu zinazoashiria udhaifu wa uchumi wa Marekani, ikiwamo hali ya soko la ajira na mfumuko wa bei uliokuwa hafifu kuliko ilivyotarajiwa.
Kutokana na hali hiyo, wawekezaji wameanza kuona uwezekano mdogo wa Fed kuongeza viwango vya riba katika mkutano wake wa Septemba.
Hata hivyo, matarajio hayo hayamaanishi kuwa benki hiyo tayari imefanya uamuzi wa kutopandisha riba.
Dola inapodhoofika, euro na pauni zimeendelea kushikilia nguvu karibu na viwango vyao vya juu vya hivi karibuni.
Mzozo wa Marekani, Iran waongeza wasiwasi
Pamoja na mabadiliko ya matarajio kuhusu sera ya fedha ya Marekani, mzozo unaoendelea kati ya Marekani na Iran umeongeza presha katika masoko ya fedha na nishati.
Mazungumzo ya kutafuta suluhu ya kudumu yamekwama, huku Iran ikisema iko tayari kuchukua msimamo mkali zaidi wa kijeshi na Marekani ikikataa kuongeza muda wa makubaliano ya kusitisha mapigano.
Hali hiyo imeongeza hofu kuhusu usafirishaji wa mafuta katika Mashariki ya Kati, hasa kupitia Mlango wa Hormuz, njia muhimu kwa biashara ya kimataifa ya mafuta na gesi.
Reuters imeripoti kuwa harakati za meli katika eneo hilo zimeendelea kuwa chache, huku Iran ikisema mlango huo utaendelea kufungwa hadi Marekani itimize masharti ya makubaliano ya muda yaliyofikiwa Juni.
Bei ya mafuta ghafi ya Brent jana ilifikia karibu dola 91 kwa pipa, ikiongezeka kwa siku ya tatu mfululizo kutokana na kupungua kwa matumaini ya kufikiwa kwa makubaliano ya amani kati ya Washington na Tehran.
Hali hiyo inaiweka Fed katika mazingira magumu. Kwa upande mmoja, udhaifu wa baadhi ya viashiria vya uchumi unaweza kutoa sababu ya kutopandisha riba.
Kwa upande mwingine, kupanda kwa bei ya mafuta kunaweza kuongeza mfumuko wa bei na kuifanya Fed kuwa makini zaidi katika kulegeza sera ya fedha.
Dhamana za Marekani nazo zatikisika
Wakati dola ikidhoofika, soko la dhamana za Serikali ya Marekani limekumbwa na presha.
Mavuno ya dhamana ya Hazina ya Marekani ya miaka 30 yalipanda hadi asilimia 5.327, kiwango cha juu zaidi tangu mwaka 2007. Mavuno ya dhamana yanapopanda, bei ya dhamana hushuka, hali inayoonyesha wawekezaji wanahitaji faida kubwa zaidi ili kuendelea kushikilia madeni ya muda mrefu.
Wawekezaji pia wana wasiwasi kuhusu ongezeko la deni na mahitaji makubwa ya serikali ya Marekani ya kukopa, mambo yanayoongeza shinikizo kwenye soko la dhamana na gharama za muda mrefu za kukopa.
Kwa sasa, wawekezaji wanaelekeza macho kwenye mawasiliano ya Fed, ikiwamo kumbukumbu za mkutano wake na mkutano wa Jackson Hole, wakitafuta ishara kuhusu mwelekeo wa sera ya fedha.
Masoko yanaendelea kupima mambo mawili kwa wakati mmoja: udhaifu wa baadhi ya viashiria vya uchumi wa Marekani unaoweza kupunguza haja ya kuongeza riba, na hatari ya mzozo wa Mashariki ya Kati kusababisha kupanda zaidi kwa bei ya mafuta na mfumuko wa bei.
Mchanganyiko huo umeifanya dola kubaki chini ya presha, huku wawekezaji wakisubiri ishara mpya kuhusu mwelekeo wa uchumi wa Marekani, sera ya Fed, bei ya mafuta na hatima ya mzozo wa Marekani na Iran.
