Habarimpya

ZANZIBAR: Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, Dkt. Hussein Ali Mwinyi, amesema Afrika haiwezi kuendelea kubaki kuwa soko la teknolojia zinazozalishwa na mataifa mengine, bali inapaswa kujenga uwezo wa kuzalisha teknolojia na bunifu zake, kukuza vipaji na kujipambanua kuwa kitovu cha ushindani katika ubunifu na uwekezaji.

Rais Dkt. Mwinyi ameyasema hayo leo, Septemba 29, 2026, wakati akifungua Maonesho ya Teknolojia na Akili Unde (Tech and AI Expo Zanzibar 2026) katika Hoteli ya Golden Tulip Airport, Zanzibar, sambamba na uzinduzi wa Sera ya Kidijitali ya Zanzibar 2026 (Zanzibar Digital Policy 2026) inayolenga kutoa mwelekeo wa mageuzi ya mageuzi ya kidijitali Zanzibar.

Amesema mageuzi ya teknolojia yanatoa fursa kubwa kwa Afrika kukabiliana na changamoto za maendeleo, kuboresha huduma za umma, kupanua upatikanaji wa elimu na afya, kuongeza uzalishaji, kuimarisha biashara na kufungua fursa mpya za ajira.

Rais Mwinyi amesema Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar imeanza kuweka mazingira na miundombinu yatakayowezesha wananchi, wafanyabiashara na taasisi kutumia teknolojia kwa maendeleo ya kiuchumi na kijamii.

Amesema Serikali inalenga kuunganisha kaya 100,000 na huduma za intaneti za uhakika kupitia mfumo wa Fibre-to-the-Home (FTTH) ndani ya miaka mitatu, sambamba na kuimarisha mawasiliano kupitia nyaya za chini ya bahari (Submarine Cable) na kuendeleza miundombinu ya vituo vya kuhifadhi na kuchakata taarifa (Data Centers).

Akizungumzia Akili Unde (Artificial Intelligence – AI), Rais Mwinyi amesema teknolojia hiyo ina uwezo mkubwa wa kuongeza tija katika sekta mbalimbali ikiwemo kilimo, afya, elimu, utalii, huduma za Serikali na biashara.

Hata hivyo, amesema matumizi ya AI yanahitaji miundombinu imara, taarifa sahihi na za kuaminika, wataalamu wenye ujuzi, usimamizi wenye uwajibikaji pamoja na imani ya wananchi katika matumizi ya teknolojia hiyo.

Amesema Serikali inaandaa Mfumo Mkakati wa Akili Unde (AI Strategy Framework) utakaosaidia kuhakikisha matumizi ya teknolojia hiyo yanafanyika kwa usalama na kwa kuzingatia uwajibikaji katika uchumi na huduma za umma, huku ikilinda faragha, usalama na haki za msingi za wananchi.

Aidha, Rais Mwinyi amesema Serikali inaendelea kuchukua hatua za kuweka mfumo bora wa kisheria na kisera kwa kampuni changa, wabunifu na wawekezaji wa teknolojia, sambamba na kuimarisha ulinzi wa taarifa binafsi na uwajibikaji katika mazingira ya kidijitali.

Amesisitiza umuhimu wa nchi za Afrika kuimarisha ushirikiano katika miundombinu ya kidijitali, usalama wa mtandao, usimamizi wa taarifa, utafiti, ubunifu na uhamishaji wa teknolojia ili kuiwezesha Afrika kuwa na uwezo mkubwa wa kutatua changamoto zake.

Kwa upande wake, Waziri wa Mawasiliano, Teknolojia ya Habari na Ubunifu Zanzibar, Mhe. Mudrik Ramadhan Soraga, amesema Serikali inalenga kujenga mazingira yatakayowawezesha vijana kutumia teknolojia na ubunifu kushiriki kikamilifu katika uchumi wa kidijitali na kutengeneza bidhaa na huduma zenye uwezo wa kushindana katika masoko ya kimataifa.

Katika maonesho hayo, Rais Dkt. Mwinyi pia ameshuhudia utiaji saini wa Hati ya Makubaliano ya Ushirikiano (MoU) baina ya Wizara ya Mawasiliano, Teknolojia ya Habari na Ubunifu Zanzibar na Huawei Technologies Tanzania Limited, kwa lengo la kuimarisha ushirikiano katika sekta ya teknolojia.

Maonesho hayo yamewakutanisha wadau mbalimbali wa teknolojia, wakiwemo wataalamu wa Akili Unde, wawekezaji, watafiti, kampuni changa, washirika wa maendeleo na vijana wabunifu kutoka ndani na nje ya nchi, kwa lengo la kubadilishana maarifa, kuimarisha ushirikiano na kujadili nafasi ya teknolojia katika maendeleo ya Afrika.

MOSHI: Baadhi ya madereva wa mabasi katika Stendi Kuu ya Mabasi Moshi, mkoani Kilimanjaro, wamegoma kutoa huduma za usafiri kwa saa kadhaa kupinga mfumo wa kukatwa pointi za leseni kwa makosa ya barabarani, wakidai kuwa utaratibu huo unawaongezea mzigo wa kiuchumi licha ya baadhi ya makosa hayo kutozwa faini.

Madereva hao pia wanaitaka Serikali kuweka wazi mgawanyo wa uwajibikaji kati yao na wamiliki wa magari, wakieleza kuwa baadhi ya makosa yanayosababisha kukatwa pointi yanahusiana na hali na vifaa vya magari ambavyo viko chini ya dhamana ya wamiliki.

Mgomo huo umesababisha baadhi ya safari kusitishwa na abiria waliokuwa tayari wamekata tiketi kukosa usafiri, hali iliyolazimu uongozi wa kituo kushirikiana na wadau wengine kutafuta usafiri mbadala.

Akizungumza kuhusu sababu za mgomo huo, dereva wa mabasi, Emmanuel Singine, amesema mfumo wa faini na kukatwa pointi unawaweka madereva katika mazingira magumu kiuchumi, hasa wale wenye majukumu ya kifamilia.

Singine amesema dereva anapokosea na kutozwa faini ya Sh30,000, bado hukatwa pointi, hali ambayo amesema inaongeza gharama kwa dereva ambaye tayari ana majukumu ya kugharamia familia na elimu ya watoto.

“Nina mke na watoto na nasomesha. Nakosea unanipa fine ya 30 elfu, halafu bado unanikata pointi. Nikikatwa pointi zikifika 15, natakiwa kurudi tena shule na kulipa ada. Kwa mtindo huu nitaweza kulipa pointi, fine na kulipa ada ikiwemo kusomesha watoto?” amehoji Singine.

Amesema madereva wanahitaji maelezo ya wazi kuhusu namna mfumo wa pointi unavyotekelezwa, huku akitaka uwajibikaji ugawanywe kati ya dereva na mmiliki wa gari kulingana na aina ya kosa.

Ametoa mfano wa makosa yanayohusu vifaa vya gari, kama matairi na vioo, akisema yanapaswa kuwajibishwa zaidi kwa mwenye gari, wakati makosa yanayotokana moja kwa moja na mwenendo wa dereva, kama kuzidisha abiria, yawajibishwe kwa dereva.

“Kama watatukata pointi kulingana na makosa tushirikiane. Kama ni vifaa kama matairi, kioo na kadhalika, alipishwe mwenye gari, lakini kama ni kuhusu kuzidisha abiria basi mimi kama dereva niwajibishwe,” amesema.

Kwa upande wake, Shadrack Kaaya, dereva wa kampuni ya Masalu, amesema malalamiko yao yanahusu namna sheria zinavyotekelezwa dhidi ya madereva, akidai kuwa baadhi ya makosa, yakiwemo ya kupita magari mengine (overtaking), yanaweza kusababisha kukatwa pointi.

Kaaya amesema hali hiyo inazidishwa na ukweli kwamba madereva wengi hawana mikataba ya ajira inayowalinda ipasavyo, hivyo ameiomba Serikali kuangalia upya mfumo huo na kuhakikisha majukumu yanagawanywa kwa kuzingatia aina ya kosa.

“Madereva wengi hawana mikataba. Serikali itusaidie kwa sababu hizi sheria zinambana dereva peke yake wakati mengine yanamhusu mwenye gari. Asilimia 99 dereva ndiye anabanwa na hizi sheria,” amesema Kaaya.

Akizungumzia athari za mgomo huo, Samuel Mlay, msimamizi wa Kituo cha Mabasi Moshi, amesema baadhi ya mabasi yaliyokuwa tayari yameuza tiketi yalishindwa kuondoka kutokana na kukosekana kwa madereva.

Mlay amesema uongozi wa kituo ulihusika kutafuta usafiri mbadala kwa abiria waliokwama ili kuwawezesha kuendelea na safari zao na kupunguza usumbufu uliotokana na hali hiyo.

Wakati huo huo, Afisa Mfawidhi wa Mamlaka ya Udhibiti Usafiri Ardhini (LATRA) Mkoa wa Kilimanjaro, Paul Nyelo, alikuwa katika kituo hicho na kushirikiana na uongozi wa stendi kuhakikisha abiria waliokosa usafiri wanapata usafiri mbadala na kuendelea na safari zao.

Hata hivyo, Nyelo hakutaka kuzungumzia zaidi sababu za mgomo huo wala kutoa maelezo kuhusu hatua zinazochukuliwa na mamlaka kukabiliana na malalamiko ya madereva.

Kamanda wa Kikosi cha Usalama Barabarani (RTO), Nassoro Sisiwaya, ambaye pia alikuwepo katika kituo hicho, hakutoa maelezo kuhusu mgomo huo na hatua zinazochukuliwa.

Hadi wakati wa taarifa hii, baadhi ya mabasi yalikuwa yakiendelea na safari, huku mengine yakiwa yamesitisha huduma kutokana na mgomo huo.

Madereva hao wanataka mamlaka husika kuangalia upya utekelezaji wa mfumo wa faini na pointi za leseni, pamoja na kuweka utaratibu unaotambua wajibu wa dereva na mmiliki wa gari kulingana na aina ya kosa.

DAR ES SALAAM: Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, Albert Chalamila, ameziagiza kampuni zinazokusanya na kusafirisha taka katika eneo la Tabata Liwiti, Mtaa wa Mfaume, Wilaya ya Ilala, kuacha mara moja utupaji wa taka ovyo na kuzitaka kuzipeleka katika dampo lililotengwa, ikiwemo Pugu.

Chalamila amesema wananchi wanalipia huduma ya ukusanyaji na usafirishaji wa taka, hivyo kampuni yanayotekeleza jukumu hilo yanapaswa kuzingatia makubaliano na kuhakikisha taka zinapelekwa katika maeneo rasmi yaliyotengwa.

Amesema mkandarasi yeyote atakayebainika kumwaga taka katika eneo hilo atachukuliwa hatua kali za kisheria, ikiwemo kufutiwa mkataba na kampuni yake kuondolewa katika utekelezaji wa huduma hiyo.

Amesema utupaji taka ovyo unaweza kuhatarisha afya za wananchi, kuchangia milipuko ya magonjwa kama kipindupindu na kuharibu mazingira, huku akibainisha kuwa eneo hilo lipo karibu na Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere.

Aidha, amewataka wakurugenzi wa halmashauri wanaosimamia wakandarasi wa usafi kuhakikisha wanawajibika ipasavyo na kuchukua hatua dhidi ya kampuni zinazokiuka masharti ya kazi.

Amewataka viongozi wa serikali za mitaa, wenyeviti na watendaji kuhakikisha maeneo yao yanalindwa dhidi ya utupaji taka ovyo, akisisitiza kuwa jukumu la usafi haliwezi kuachwa kwa viongozi wa mkoa na wilaya pekee.

Katika hatua nyingine, Chalamila ameelekeza wananchi watakaokamatwa wakitupa taka ovyo wapewe adhabu ya kufanya usafi katika maeneo machafu kwa muda utakaopangwa, badala ya kufungwa pekee, ili kuwajengea uelewa wa umuhimu wa kutunza mazingira.

Amesema Serikali inaendelea na jitihada za kuboresha Bonde la Mto Msimbazi, hivyo hakuna sababu ya kuendelea kutupa taka katika maeneo hayo.

Kutokana na hali hiyo, amezitaka wataalamu kutoka Bonde la Msimbazi, Ofisi ya Mkuu wa Mkoa, Ofisi ya Mkuu wa Wilaya na wakurugenzi wa halmashauri kukutana na kuweka mkakati wa pamoja wa kudhibiti tatizo hilo.

Kwa upande wake, Mkuu wa Wilaya ya Ilala, Edward Mpogolo, amesema changamoto hiyo inachangiwa na baadhi ya viongozi na wakazi wanaoshinikiza makampuni kutupa taka katika eneo hilo.

Ameongeza kuwa tatizo jingine ni baadhi ya watu wanaojihusisha na masuala ya mazingira pamoja na kamati zao kutoa vibali vya uchimbaji mchanga kiholela katika eneo hilo.

Dar es Salaam – Tanzania, kupitia mrembo wake Jihan Dimack, Miss Grand Tanzania 2026, imefanikiwa kuingia katika hatua ya pili ya kipengele cha Country’s Power of the Year kwenye mashindano ya Miss Grand International 2026.

Baada ya kukamilika kwa Round 1, jumla ya washiriki 40 bora wamefanikiwa kusonga mbele katika hatua ya pili, ambapo wamegawanywa kwa bahati nasibu katika makundi manne yenye washiriki 10 kila moja.

Tanzania kupitia Jihan Dimack imepangwa katika Group A, pamoja na washiriki wengine tisa kutoka mataifa tofauti.

Katika hatua hii, washiriki wawili bora kutoka kila kundi ndio watakaofuzu kwenda hatua inayofuata.

Hii ina maana kwamba kati ya washiriki 40 waliopo Round 2, ni jumla ya washiriki wanane pekee watakaosonga mbele.

KURA ZA SAA 48

Kwa mujibu wa taarifa ya Miss Grand International, upigaji kura wa Round 2 umeanza Septemba 28, 2026 saa 5:00 jioni kwa saa za GMT+7, na utafikia mwisho Septemba 30, 2026 saa 5:00 jioni kwa saa za GMT+7.

Hivyo, zoezi hilo litadumu kwa muda wa saa 48 pekee.

JINSI YA KUMPIA KURA JIHAN

Kura zinapigwa kupitia akaunti rasmi ya Instagram ya Miss Grand International.

Ili kushiriki katika kura, shabiki anatakiwa kwanza kuifuatilia akaunti rasmi ya Miss Grand International, kisha kushiriki katika chapisho maalum la kundi la Round 2 lililotengwa kwa ajili ya upigaji kura.

Kwa Tanzania, Watanzania wanatakiwa kufuatilia akaunti rasmi ya mashindano na kushiriki kwenye chapisho linalomhusu Jihan Dimack ili kumuongezea nafasi ya kusonga mbele.

MFUMO WA UPATIKANAJI WA POINTI

Katika Round 2, mfumo wa alama umeweka uzito mkubwa kwenye New Followers, ambao unachangia asilimia 95 ya alama zote.

• 95% – New Followers: Alama zitazingatia idadi ya wafuasi wapya wanaohusishwa na chapisho la kura la kila mshiriki katika kipindi rasmi cha upigaji kura.

• 5% – Engagement: Ushiriki wa mashabiki kupitia Like, Repost na Comment pia utachangia katika matokeo.

Kwa upande wa engagement, mfumo umeainisha:

• ❤️ Like = Pointi 1

• 🔄 Repost = Pointi 2

• 💬 Comment = Pointi 1

Alama za New Followers na Engagement zitahesabiwa kwa uwiano ili kupata alama ya mwisho ya kila mshiriki.

DATA YA INSTAGRAM NDIYO ITAKAYOTUMIKA

Waandaaji wameeleza kuwa matokeo yatategemea Instagram Insights kutoka kwenye akaunti rasmi ya Miss Grand International.

Data itakayohesabiwa ni ile iliyorekodiwa ndani ya muda rasmi wa upigaji kura pekee.

Endapo washiriki wawili watakuwa na alama zinazolingana, mshiriki mwenye alama nyingi zaidi kutoka kwa New Followers ndiye atakayepewa nafasi ya kusonga mbele.

Kwa ufupi, mfumo wa Round 2 ni:

Washiriki 40 → Makundi 4 → Washiriki 10 kila kundi → Washiriki 2 bora kutoka kila kundi → Washiriki 8 wanafuzu.

Kwa Jihan Dimack na Tanzania, kipindi cha saa 48 ni muhimu huku Watanzania wakihamasishwa kujitokeza kwa wingi kwenye Instagram ya Miss Grand International, kumfuatilia Jihan na kushiriki katika chapisho lake la kura.

Dar es Salaam – Wakili wa Serikali, Peter Katuga, ameiambia Mahakama Kuu kuwa kauli zilizotolewa na mshtakiwa ndizo zilizotumiwa na Jamhuri kama msingi wa shtaka la uhaini linalomkabili.

Akitoa hoja za mwisho za upande wa Jamhuri mahakamani, Katuga amesema mshtakiwa anakabiliwa na shtaka hilo chini ya Kifungu cha 39(2)(d) cha Kanuni ya Adhabu, Sura ya 16, Marejeo ya mwaka 2022.

Kwa mujibu wa Katuga, hati ya mashtaka inadai kuwa Aprili 3, 2025, eneo la Kinondoni jijini Dar es Salaam, mshtakiwa akiwa chini ya utii wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, alikusudia kuchochea umma kuzuia kufanyika kwa Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2025 kwa lengo la kuitishia Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Katuga amesema Jamhuri inadai kuwa nia hiyo ilidhihirishwa kupitia maneno yaliyotolewa na kusambazwa na mshtakiwa.

Amesema kauli hizo ndizo zilizochukuliwa na upande wa Jamhuri kuwa kiini cha mashtaka yanayomkabili mshtakiwa.

Akifafanua msingi wa kisheria wa shtaka hilo, Katuga amesema Kifungu cha 39(2)(d) kinaweka masharti yanayohusiana na kosa la uhaini kwa mtu aliye chini ya utii wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, iwe yuko ndani au nje ya nchi.

Amesema kifungu hicho kinahusisha mtu anayetengeneza au kuendeleza nia ya kutenda vitendo vinavyotafsiriwa kuwa vya uhaini.

Katuga pia amerejea Kifungu cha 135 cha Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai, Sura ya 20, Marejeo ya mwaka 2025, akieleza kuwa hati ya mashtaka inapaswa kubainisha kosa analodaiwa kutenda mshtakiwa pamoja na namna kosa hilo linavyodaiwa kufanyika.

Kwa mujibu wa wakili huyo, matakwa hayo yanalenga kuhakikisha mshtakiwa anafahamu kwa uwazi tuhuma zinazomkabili na namna anavyodaiwa kutenda kosa hilo.

Katuga amesema pia Kifungu cha 138(3)(a) cha Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai kinataka lugha inayotumika katika hati ya mashtaka iwe ya kawaida, wazi na isiyoleta mkanganyiko.

Amesema sharti hilo ni muhimu ili mshtakiwa aweze kuelewa kwa usahihi tuhuma zinazomkabili na kujiandaa kujibu mashtaka hayo.

Aidha, Katuga amesisitiza kuwa moja ya masharti muhimu ya Kifungu cha 39(2)(d) ni kwamba mtu anayeshtakiwa chini ya kifungu hicho lazima awe chini ya utii wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, iwe yuko ndani au nje ya mipaka ya nchi.

Akiendelea na hoja zake, Katuga amesema Jamhuri ilifungua shtaka la uhaini kwa madai kwamba mshtakiwa alikuwa mtu aliye chini ya utii wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kama kifungu hicho kinavyotaka.

Hoja hizo ni sehemu ya mawasilisho ya upande wa Jamhuri katika kesi hiyo, huku Mahakama ikiendelea kusikiliza hoja za kisheria za pande zinazohusika kabla ya hatua inayofuata katika kesi hiyo.

Jeshi la Polisi Mkoa wa Simiyu limemkamata kijana aitwaye Gatami Maduhu Martine (20), mkazi wa Kijiji cha Mwauchumu, Wilaya ya Bariadi, akidaiwa kuhusika katika tukio la kuteka mtu na kuomba Sh milioni 5 kwa ajili ya kumwachia.

Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Kamanda wa Polisi Mkoa wa Simiyu, tukio hilo lilianza baada ya Polisi kupokea taarifa kutoka kwa Gatami Maduhu Maltine (64), Msukuma na mkazi wa Mwauchumu, aliyesema mtoto wake aitwaye Gatami Maduhu Martine alikuwa ameondoka nyumbani tangu Septemba 19, 2026, na kuelekea Mgodini Mwabasabi Kata ya Gibeshi.

Taarifa hiyo inaeleza kuwa mnamo Septemba 23, 2026, majira ya saa 4:00 usiku, Gatami Maduhu Martine alimpigia simu mdogo wake aitwaye Sayi Maduhu, akitumia namba 0613 035 688, na kumweleza kuwa yupo sehemu asiyoijua.

Aidha, alidai kuwa amefungwa na watu ambao walikuwa wakimtaka Sh milioni 5 ili wamwachie.

Baada ya taarifa hiyo kupokelewa, Polisi Bariadi ilianza uchunguzi na kufuatilia mawasiliano ya simu, hatua iliyowezesha kubaini kuwa kijana huyo alikuwa Kata ya Bwanga, Wilaya ya Chato, Mkoa wa Geita.

Polisi ilisema mtuhumiwa alikamatwa akiwa mzima wa afya na bila tatizo lolote.

Uchunguzi wa Polisi umebaini kuwa tukio hilo lilikuwa njama ya kujipatia fedha kwa njia ya udanganyifu, ambapo mtuhumiwa alijifanya kuwa ametekwa na kuomba fedha kutoka kwa ndugu zake.

Jeshi la Polisi limeonya wananchi kuacha tabia ya kujipatia kipato kwa njia ya udanganyifu, likisisitiza kuwa vitendo vya aina hiyo vinahatarisha amani na usalama wa jamii.

Polisi pia limetoa wito kwa wananchi kutoa taarifa kwa vyombo vya dola pindi wanapobaini vitendo vya uhalifu, huku likisisitiza kuwa mtu yeyote atakayekiuka sheria atakamatwa na kuchukuliwa hatua za kisheria.

Global Publishers
September 29, 2026
0 views
0 Comments