Mbunge wa Jimbo la Buchosa, Eric Shigongo, amempongeza Mkurugenzi wa Kituo cha Ubia kati ya Serikali na Sekta Binafsi (PPP), David Kafulila, huku akimtaka kueleza namna Serikali inaweza kuwawezesha vijana wenye ubunifu kupata mitaji na kukuza mawazo yao kuwa biashara.
Shigongo amesema hayo kupitia ujumbe aliouchapisha kwenye ukurasa wake wa Instagram, akimuelekeza swali Kafulila kuhusu uwezeshaji wa vijana wabunifu nchini.
Amesema anaamini Kafulila ana uwezo mkubwa wa kiakili na kwamba, bila kubadilika, kununuliwa au kugandamizwa na watu wasiokubali mawazo mapya, anaweza kuleta mchango mkubwa kwa Taifa.
Katika swali lake, Shigongo amesema Serikali haina uwezo wa kuwaajiri vijana wote nchini, lakini kuna vijana wengi wenye mawazo na ubunifu ambao wanaweza kuwa na mchango mkubwa katika uchumi endapo watawezeshwa.
Amehoji kama Serikali inaweza kuwekeza kwa vijana hao kupitia mfumo wa Co-investing, ambapo Serikali na sekta binafsi wanaweza kushirikiana katika kuwezesha miradi ya vijana wabunifu.
“Je, Serikali ipo tayari kuweka na vijana hawa (Co-investing) katika ubunifu wao uwe bidhaa, ili wachangie katika kuajiri wenzao?” amehoji Shigongo.
Shigongo pia amesema changamoto kubwa kwa vijana wabunifu ni pengo la fedha kati ya hatua ya kutengeneza mfano wa bidhaa (prototype) na kuifikisha sokoni (commercialization).
Kafulila, akijibu swali hilo, amesema mjadala kuhusu ufadhili wa vijana na ubunifu unahitaji Tanzania kuhamia kwenye mfumo mwingine, kutoka kwenye dhana ya Serikali kuwa mtoaji wa fedha pekee kwenda kuwa kichocheo cha mtaji binafsi na mshirika wa kugawana hatari.
Amesema changamoto kwa startups na vijana wabunifu si ukosefu wa mawazo, bali ni upatikanaji wa fedha katika hatua za awali, akieleza kuwa taasisi za kawaida za kifedha mara nyingi hutaka dhamana, historia ya mikopo, hesabu zilizokaguliwa na mtiririko wa fedha kabla ya kutoa mikopo.
Kafulila amesema vigezo hivyo vinaweza kuwa vigumu kwa biashara changa na miradi ya ubunifu ambayo bado haijafikia hatua ya kuwa na historia kubwa ya kifedha.
Hoja ya Shigongo kuhusu uwezeshaji wa vijana wabunifu pia ina historia katika mijadala yake Bungeni. Mwaka 2024 aliuliza kuhusu kuanzishwa kwa mfuko wa kusaidia wabunifu kupata mitaji ya kukuza mawazo yao kuwa biashara.
Aidha, katika mijadala ya Bunge ya mwaka 2025, Shigongo alisema Serikali imeanzisha Samia Innovation Fund kwa ajili ya kuwasaidia vijana wabunifu nchini.
Kwa sasa, mjadala kuhusu upatikanaji wa fedha kwa vijana na biashara changa unaendelea pia kupitia programu mbalimbali za ubunifu na uwezeshaji nchini. Septemba 2026, kwa mfano, vijana 20 wabunifu walishiriki AgriFin Hackathon 2026 jijini Arusha kwa lengo la kubuni suluhisho za kiteknolojia zitakazosaidia wakulima kupata huduma za kifedha na kuongeza tija.
