Kwa miaka mingi, katika jamii yetu, kijana anaposema anataka kuwa mwanamichezo, mara nyingi huulizwa: “Utasoma lini ili upate kazi ya maana?” Mtazamo huu unaonyesha namna ambavyo bado tunauona mchezo kama burudani zaidi kuliko fursa ya kiuchumi.
Lakini katika dunia ya sasa, michezo si burudani pekee; ni sekta inayoweza kuzalisha ajira, kipato, biashara na fursa za uwekezaji.
Kwa vijana wengi wa Tanzania wanaokabiliwa na changamoto ya ajira, kipaji cha michezo kinaweza kuwa mtaji muhimu wa kujiajiri na kujenga maisha bora.
Soka, riadha, mpira wa kikapu, netiboli, ndondi, kuogelea na michezo mingine ina uwezo wa kuwapa vijana fursa za ndani na nje ya nchi.
Hata hivyo, mafanikio katika michezo hayapaswi kutegemea kipaji pekee. Yanahitaji nidhamu, mafunzo, elimu, usimamizi mzuri wa fedha na mipango ya muda mrefu.
Muhimu zaidi, vijana wanapaswa kuelewa kwamba “career in sports” haimaanishi kuwa mchezaji pekee.
Sekta ya michezo inahitaji makocha, waamuzi, waandishi wa habari za michezo, wataalamu wa lishe na mazoezi, wapigapicha, wataalamu wa masoko, wasimamizi wa timu, waandaaji wa matukio, watengenezaji wa maudhui ya kidijitali na wafanyabiashara wa vifaa vya michezo.
Hivyo, hata kijana ambaye hawezi kuwa mwanamichezo wa kulipwa anaweza kujenga taaluma yenye kipato kupitia sekta hiyo.
Kwa Tanzania, hii inapaswa kutufanya tubadili namna tunavyowaandaa vijana wenye vipaji.
Shuleni na vyuoni, michezo haipaswi kutenganishwa na elimu ya ujasiriamali na usimamizi wa fedha.
Kijana mwenye kipaji anapaswa kufundishwa namna ya kutengeneza chapa yake, kutumia mitandao ya kijamii, kusimamia mikataba, kuweka akiba na kuwekeza mapato yake.
Vinginevyo, kipato kikubwa cha muda mfupi kinaweza kupotea bila kujenga maisha ya baadaye.
Serikali, taasisi za elimu na sekta binafsi pia zina nafasi kubwa. Uwekezaji katika miundombinu ya michezo, akademi, ligi za vijana, udhamini na programu za kukuza vipaji unaweza kuifanya michezo kuwa sehemu muhimu ya uchumi wa vijana.
Aidha, mifumo bora ya kutambua na kuendeleza vipaji inaweza kuwasaidia vijana kutoka mazingira ya kawaida kufikia soko la kitaifa na kimataifa.
Kwa hiyo, ni wakati wa kuacha kumwambia kijana mwenye kipaji cha michezo kwamba “michezo si kazi.” Badala yake, tumwulize: “Unawezaje kubadilisha kipaji chako kuwa taaluma endelevu?”
Kipaji kinaweza kuwa mwanzo wa safari. Lakini elimu, nidhamu, ubunifu na usimamizi mzuri wa fedha ndivyo vinavyoweza kukifanya kipaji hicho kilipie bili leo na kujenga maisha bora kesho.